Literarishe bleter · 1933-12-08 · 49 (8.12.1933) · p. Seite 800

ליטערארישע בלעטער נומ. 49 (500) זײם 800 ןןאך וואן־ טעאםסו אוז:?עסם > אין די װ*רשעװער ײדישזנ סמסערן: קאמינסקײםעעסער שםײס נאך *?ץ לײריק. עיעס סירם מען אונםערהאנדלובנען סכוח ען *נסאםבל. אין -סקאלא״־םעאסער *נןנסירס םען די נןענסע ערעמ״ערע .אורקע נ*כ*לניק״$ אין קןסערעל־עינע נײס די 5-םע װןך ל♦ פראנקס ״די סיבה״ן *ץ ־״ײנג סעאסער״ — ״סרויע סאנענגאע׳( אין ״על- דןראדן״ _ ״די סארשעססע נלה״. — > אין װארשע װערס איעס געװיזן ן הענ- רעישער פילם *סאנרא׳*. די ןסרו׳ין םון דער פרעםע זענען נישס קײן אינעריק־גינססיקע. — > נןך ״עװײ קיגי לעםל״, װןם םנחם רונין הןס אײםגעםירס אין קרןקע/ הןס ער געגענן לעאניד אנדרעיעײס סיעסע *יןקסןר קערזשעננעװ״♦ > די אויסםירונג ,אויפשםאנד״ סין ד״ר י.נ, ניפור מיס א. םאפנערג אץ דער שייץ (אין *יא- ליססאק) האס שסארק אויסנענומען. — > שלמה קוסנער שפילס איצס אין װילנע. ער האס לעצסנם אויפגעסירם א נײע סיעסע ,דער אלסער קלעזפער״. אין דער סרוסע שי*לן םראניא װינסער, ני זאסלאװסקא/ נ. סיבירעעװא/ ל. שריםסזענער/ ל. געםליכערפאן א. א. — > אין ריגער ײדישן מיעוסוס־סעאסער איז או״סגעסירס געװארן ל. םויכסװאנגערס ,יוד זיס״י איץ ,שרימארגן״ געסינען מיר א *אגײסטערסע רעעענזיע װעגן דעם סעעקסאקל: ,א געלונגעגע סארשםעלינג״ פארן אויג — א שלל םןרנן, גע״ שמאקםולע דעקאראעיעס/ סײנע עלעגאוסע קאססױ- מען, זויבערע םארוקן/ און ערנססער אחריותסילער עוגאנג״. די הויססראלן װערן געשםילט דירך אםי• ריגיסש, נינא סאליגי, ם. הילסבערג, אירינא בא־ שעװסקא, ם. בערנשםײן־כהן/ ם. סיריץ/ װילה קישנער, י. יילםקי, י. סעײבסקי, י• גלעער. דעקאראציעס — פון מיכאיל יא. — דער עזולם האם זײער װארעם אויסגענומען די סארשכיעלונג. ~ > ,סעאליג״ אין ניו-יארקהאס ארגאניזירם א גאנקעס לכבוד כיאריס שװארץ אץ צוזאמענהאנג מים דער גלענענדיקער אויםסיריגג ,כעימער חכמים״ סון א. בײסלין. ס׳זענען געקומען עסלעכע הינדערס מאן. ס׳זענען אויסגעםראסן מיס רעדעס װעגן די גרויסע אויפהוען פון מ. שװארץ ד״ר י. מוקדוני און יעקב קירשעגבוים (,סאיגן־זשורנאל״), ל. קרישסאל און ח. ערנרײך (סארװערםם״), ני ב לינדער ן^םאנ״), חנה אםעל און איזידןר קעשיר םון קונסס־םעאםער, םי באראסאװ און דוד הער־ מאן. בוס שלוס ראס מאריס שװארץ געהאלסן א גלענעגדע רעדע, װאס האס נעמאכס א שסארקן רושם אויף די סארזאמלסע. — > די סרײע ײדישע סאלקס־בינע אין ניו־ יארק גרײם-עו די אויםפירונג סון ה. לײװיקס ,העלדישע יארן״ אוגסער דער רעזשי סון נחום במח, געװעזער םידער םץ ^הבימה״. — > אין קונםס-סעאסעײ װערס איזס נעש*ילס די גײע אויפסירונב ,יאזעסום״ סון ל• םויכסװאנגער, ,כעלמער חכסים״ — אין די מיסנװאך־סעג. — רעדאקטאר נחמן מײזיל דעבעםבער אין זאל ,םילהארמאניע״. סוף דעבעמ־ בער װעס אויך אין ײארשע םארקיםען א ױבל־ פײערונג — > אין נאװעמבער־חודש האס דער באװוססער נאװעליסס ל. ש**ירא באזיכם סאראנסא אין די אינסעיעסן םון דער בײסשריסם פאר ליםעדאסור און קינסס ,סטודיא״, װאם דאיף דעישײנען אין גױ־יןרק. דורך דעם שלום־עליכם סאלקס־אינםסיסוט איז געגרײט א פײערלעכער קבלת-םגים לכבור דעם נאװעליסס. > אין די איגסערעסן סון ײװא סארם ארוים קײן אםעריקע דער באקאנסער שול־ און קולסור־ טוער מ. שור. — > פון נײיאד הוינם אן בו דערשײבין אין בוקארעשס א װאכנשריסס ,די װאך״, — א ליסע־ ראריש־געזעישאפסלעכע סריבונע אונםער דער רע־ דאקציע פין מ. אלסםאן, ש. ביקל און יעקכ שסערנ־ בערג. — אין א גוסער אין מזלדיקער שעה! > אויף דעם רעפעיאם סין ד״ר םישל שניאור־ סאן זענען געװען 1000 *ערזאן און נישס 100, װי ס׳איז ע״* םעות אין םאוײקן נומער נעװען געדרוקס. > װי ס׳איז שוץ באקאנס אוגזערע לעזער געפינט זיך אין נױ־יארק אין שליחות פין די װילנער ײדישע שילן (װעלכע גרופירן זיך ארים צ. ב. ק.) חײם *ו*קא. אין נױ־יארק אץ ,םארװערסם״׳לאקאל איז סארבעקומען א באראסונב, עו װעלכער ס׳זענען נע־ימען פיל אננעזעענע סוער. מ. פווקא האט געגוי געשילדערם די לאגע פון װילנע, װעלכע לײדס פון דעס אלנעמײנעם קריזיס זײער שסארק. עס הערשס הונגער און נויט# האפנוננםלאזיקײס אין *ײן. װילנע, האט ער אנגעיויזן, װערס פאר־ רעכנט אלס די ארעמססע שסאס אין *וילן. ,אײן ליכםיקער שטראל םון האםענוננ, םון דערלײכסע״ רונג, — האס ח. *י*קע אײסגערופן, — זענען די סארשידענע קולסורעלע אינססיכוציעס, װאם עקזי- םסירן דאיסן, פון װעלכע די שולן פארנעמען דעס שאמע אויבנאן. אץ די שולן - האס דער פאר־ סרעסער דעיצײלם, — לערנען זיך די קינדער פון די סאמע ארעמססע שיכסן םין פאלק, אין בישט נאד לערנען זײ זיך״ נאר זײ געפינען אץ די שילן זײער הײם, זײ יעבן זיך דארסן גײססיק אוים, זי׳י באקימען דארסן צו עסן, אין קריגן א גוסע װעלסיעכע דערצײנג״. — דער באריכס םון ח. *י*קע האם געמאכט א שסארקן אײנדרוק, <ס איז געשאסן געװאדן א קאמיסעס אגציסירן מיס דער הילפם־אקציע פאר די װילנער ײדישע שילן; בעיקר צװישן די װילנער לאנדסלײס. — > עס איז סארענדיקס געװארן אץ זאץ דער צײײםער באנד פון זלםן זילבערצװײגס ,לען^קאן םון ײדישן טזאםער״ דער באנד נעמם ארײן די *יאגי־אפיעס סיז ט ביז ע, צוזאמען 630 ביאגרא־ פיעס און מאנאנראםיעסי > ז. זילבערצװײג איז אפבעפארן קײן לעס־ לאנד *ון ליסע, װו ם׳װערן אײנגעארדנם ,גאלדסאדען־ סעססיװאלן״ םים זײן אנטײל. ליטעואסװ אח קןלטזר > אין עלסער סון 70 יאר איז געשסארבן *ין װארשע דער ײדישער און העברעישער שריפס־ שסעלע־י, דער פארסאסער סון *אפולערע ראםאנען, װעלכע האבן זיך די לעצסע יארן געדרוקס אין ,הײנס״ — בנימין ח״ס רײז• געבוירן אין בריסק אץ יאר 1864, איז ב. ח. דײז געקוםען קײן װארשע אין 1881, אנבערויבן זיך פארנעמען מיס ססחר, געװען א צײסלאנג א רײזנרער איבער ײ ווײסססע געגנסן פון ריסלאנד. אײן צײס נעװען נאענט צי די רעװאליציאנערע קרײזלעך סון ע.ע.ס. נאך אין די 80־סער יארן אנגעהויבן צו דרוקן אין ,הצםירה״ רײזע־באשרײבינגעז, ארסיקלען. פאר־ סאסט אײניקע םעאסער־עיעסעס. — ,א סינגער גא־ שעם״, ,די זעקםסע כימפאניע״, ,אוריאדניק מער־ גאװין״ זענען אויסגעפירט געװארן אין די װאר־ שעױער ײדישע סעאסעי-. זײנע ראםאנען ,םיבירער געשיכסען׳• (זכרונות עין ו בע ונדניק), ,אין װעלס־פײער״, ,דער קועער־קעניג סין סיניר*, ,דער װידוי״ זענען שסארק געלײענס געװארן. *ײגיקע זענען ארוים אץ א *וך־םארם. איצט גײס אין ,הײבט״ אץ סארזעצובגען ב. ח. רײזס א ראמאן ,דער לעצטער אקס״. — > קײן װארשע איז געקיפען יעקב לעשסשינסקי, וידעלכער איד, װי באקאנט, ארויסגעשיקס געװארן פון ריגע, צוליב זײנע אײיססרעטינבען קעגן די היסלעריסםישע מעשיס־תעתיעים. אויםן װעג האס ער פאיבראכם אין װילנע, װי ס׳איז אפנעהאלסן בעװארן א זיבונג םון אויספיר־בױרא פון ײװא. צי וזעט יעקב לעשסשינסקי סא״בלײבן אין װארשע — *יז נאך נישס באקאנס. > אין תל אביכ איז אין עלסער םון 06 יאר נעשסארבן דער העברעישער שריפםשטעלער אין *עדאגאג שמואל לײ* גארדאן (של״ג). — > װי מיר האבן סיםגעסײלס איז געשאפן נעװארן א קאםיםעס צי םײערן דעם 20-יאריקן ױבילײ פון משה *ראדערזאנס דיכסערישער און דראמאשישער סעסיקײט. אין קאםיסעס גײען אייײן: שלוכ אש, י. איגער, מ. אלסמא;, י. אסנשלאק, יאנקל אדלער, םריס ארלעםקא, א. אםסשענא. א. *ארוכין, י. *רויגער, מ. ברין, ד״ר װ. בערקיהא־ םער, צ. בעקער־מעיערסאן. ד״ר י. גאסליב, ש. נעלבארט, ד״ר ה. העשעלעס, דוד העימאן, פאלק חאלפעין, ש. װאגםאן, ד״ר מ. װײניײך, ד״ר 0. מײכערס, נ. װײניג, י. מ. װײסנבעי-ג, ד״ר ש. װישעװיאנהקי, י. י. זינגער, י. סובטל, ז. סורקאײ, י. י. סרונק, ד״ר א. סארסאקאװער, אדװ. ױסף סשעױניכאװ, י. לאצקי־בערסאלדי, יצחק ליכסנשסײן, י: לעשטשינסקי, א. לעקיך, ם. מאזעם, נחמן סײזיל, ס. םזאר, קאדיע םאלאדאװכקי, ש. מענדעלםאן, א. םאדעװסקי, י. מ. נײמאן, א. סאיאװײסשיק, ז. םענאלןװיםש״ ש. י. סטו*ניצקי, אדװ. י. *ינעס, ם. פעדער, לאזןר סוקס, אהרן צײסלין, לעא קעניג, *. קא*לאן, לאזאר קאהאן, ב. קארלינסקי, א. ק*ציזנע, י. קאצענעלסאן, ה. קאן, ם. קיפנים, ד״י־ *. קאנפער, ד״ר א. ש. קאמענעצקי, זלמן רײזעץ, וד״ר ע. רינגעלבלוס, ד״ר י. שיפער, ד״ר צ. דאבאד, א. שיק, ב. שעפנער. די ױכל־אקאדעמיע שעס פארקימען אין לאדזש מיסװאך דעם 20־םן