Literarishe bleter · 1933-11-24 · 47 (24.11.1933) · p. Seite 754

ליםערארישע בלעםער נומ. 47 (498) זײם 754 3>ן וו*אך צז ןןאך םסזוםער אח?ונסס > *•ן וי װ*רשעװעי ײדישע סעןטערן גײם עס נ*נץ סײן. *ין די שנת־סענ *יז ג*ר סיד גע**קם. *ין .נןװןשםשי- נײס װ״םער דער סר*־ גרןם .נישס נעשםויגן, נישס נעםיויגן*, *ין דעד קןנזערןי־נינע — י. םרןנקס — .וי סינה״ (רעזשי י• שװקןװ); *ין .סק*ין- — עים 35־סן סןי — .דרײ ויניקים״ (רעזשי ס• י*מײ>; *ין .עיו*־ ר*ד*״ — .װען * ננג יינס״. *ין ועס .יינג־ סעןסער — .םרויע סןנעננ*•״. - דער קוםינסקי־ טעןסער שסײם נןך *יץ *וםם• םןרשידענע קןמ נינןניעם דרײען זיך *רום ןס דעם סעןםער. וי סעג װעם קיןר װערן. — > *ין קרןקע *יז געשוםן נעװןרן * קןפיםעס ני םײערן ועם ױני םונם םןרםןסער סין סןיקס־ יױער מרדני געגירסיג. וער ױבי־קןמיסעס שטעיס זיך די *ויםג*נע *רויםנינענן די יידער םון דעם ױנייןר. — > די װיינער םריםע״ (ןנס• מ. םז*ה) שנייס *ינס *ין נעיגיע. דער װײסערדיקער סןרשױיס — יןנדןן *דער דעגיעך - נוריק ק-ן ײריז. > דער פיים .*נקעי מןזעם״ מיט פןריס שװ*רץ *יז גענןנגען *ין װןרשע עסיענע װןנן *ין דעם גרויסן קמן .סםיעגדיד״• *ינער 200 סויזנט ײדן הןנן דעם םייס געזען. — > םןרים שװןיץ הןס *ײננעיןון דײ דער• מ*נען *ויפנוםירן *ינם .קונסט־סעןםער״ שרנים .נײנןנט *ויפן *יםן מןרק״. וײ הערמןן װעם ניטרעסן ני דער םרןנע יין * יןר װןבן **ום גיײך נ*ך דעו •רעמיערע םין י• פוינסװןנגערס .יןזעםים״, װןם מ. שװןרץ גרײם *ינם *ויפניםירן נןך ן. נײסיינס .נעיעמער חנפים״. > סיייז *ינס *•( ניו־יןרק * שטןרקע פןדע יויף היסיער״פיעסעס. ח. נןסעםסעיד הןם *ננעשרינן ן קןדעדיע .דײסשיןנד *יגעי *יעס״, װןס װעם *ויםגעםירם װערן דירך ײדװיק ז*ץ• *סי• דימןװ רר*ם*םיזירס זײן רןםןן .דײסשיונד גרענס״, װןס װעט גײן *ין סעקןנו־עװענױ־ םעןסער. — > די םןרשסעײננען םין ײסי *ין סישן גערסון *ין ניןריםםןק זענען *דירך םיס גרוים דערםןיג• > •סחקע נירשסין שםיים זינס עסיענו װןנן *ין יעםנערג. > נןך דעם גרוינן וערםןיג, װןס ס׳הןס געהןם *ין קרןקע םנחס רינינס *ויסירינג .00 200.0״, הןס ם. רינין געשםעים *ין קרןקע מ. נןיו־ םןדענס .קיני־יעםי״, װןם ער הןס פיס עםיענע יןר ניריק נענענן *ין װןרשע. > וער הײנסיקער סעןסער ־ םעזןןי *ינם ריגעד מיעיטים־טעןסער *יז עסעס יײער * ני*־ סער, נישסיקער. םיגײען יענסנס נײיז *•ערעסעם. — .וןס סײדי םין הץיג־אײגס נײנןכס״ *ין .ו.*י*, מןמן״ו > *ין *ןריז הןם נעענדיקס זײנע נןסס־ שםיין הײםי •ריזןנט. — רעדאקםאר נחמן מ״זיל' ן§ערע *קארמען״. די איבעדזעצינג איז ב1מ*:ם דירך דעם דירעקםןר םינם אינםםיםיט רםאל ריעיג- מםײן, די הײסס־רןלן פין רער ןסערע ידעלן דיבלירט װערן דירך םארשירענע זינגער אין זינ- געריגס, מיטגלידעי• פינפ אינסטישויש. ם׳װערן ןנ־י גענימען אלע מיסלען, אז די אויסירינג זןל װערן געםעכט אײםן םײנסםן אר#ן. > אין נײ־יןרק איז געשאםן געהןרץ 9 קן־ מיטעט (פןרזיעער — ש. ניגער״ םעקרעטאר — פ. געליבטעי־, קאסירער — ד״ר ל• םןגעלמןן) מיסן עװעק *רויםעונעבן אין ײדיש די פינף מגילות— שיר־השירים. רית״ איכה, קהלת אין אםאר אין איבערזעעונג םין רעם דיכטער נסתלי גר$ס• .״די איגערזעעונג — װערס געזןגם אין פר$סעעקס — איז געשסיצט אויף די נעססע ןלסע און נײע מפרשים אין גיס איבער די נשםה אין דעס ריסם םין דעם ןריגינןל-. > די ״מעקסיקןנער ײדישע שטים׳״ סײלס מיט, אז .״די רעדאקב־־ע נשותפות מיט דער ייגנס״גע־ זעלשאסס אין מעקםיקע גדײסן אויסן 9־סן נןװעמ־ בער א ליסערעדישן ןװנס לסובת די .ליס. נלע־ םער״ אין ציזאמענהןנג מים סג־יןריקן ייבילײ• אין ועס ןװנס נעמען ןנסײל סאלאמאן קאהאן, יעקב גלןנץ, אסח ליסקעד א. ן״. > דער בןקאנסער ײדישער שריססשטעלער אין רוםעניע מ• אלסמאן גרײס א ליסערןרישן זןמלבוך אין ער כעס *לע רומענישע ־ידישע שרײבער בועישיקן אים לידער, ארןזע, ןרטיקלען אין אויך א קורבע ביןגרעסישע נןסיץ. זײץ אדרעם איז: קישעניעװ, מאגילאװסקי נימ. 21, ס• ןלס־ מ*ן. - > ז• העםילג יסשערנןוױץ) הןס נינענרײט ן ױבל-שריפט סין נרוך שפינאזן נו זײן ססנ-סן געבוירנםןג• אין דער זןמלינג קימען ארײן ן■־ הןנילינגען פין 21 שרײבער סין םארשידענע לענדער און פעלקעי. די זןמלונב הןלט איבער 200 זײסן. — > בײם ײדישן שיל־פןרײן אין סשערנןװיץ איז סןריקן יןר נעגײנדעם געװןרן ן סעסינןר םןד ײדישער ליסערןסיר אין שפרןך מיםן נװעק אויסזיבילדן ײגגע לערער אין םןרשער םןר ײרי־ שער ליסערןםור אין שפרןך אין בי דערװעקן אינסערעס פןי ײדישער קולסיר צװישן די שסי- דירנדיקער אין ןרבעסער״ייגנס, דער בןל עיהערער דערגיײכס איצס 50. דער אינםערעס צי די לעקעיעס איז גרויס. — > דער בןקאנסער דרןםןסישער ןמןסןדך םןרײן .גןלרסןדען״ אין ססןניםלןװ םײערס איעט זײן 15-יןריקן ייבילײ. דער גןלדםןדעךסןרײן איז אײנער םון די בעססע ײדישע ןפןסןרן״סרי- •עם. םןר די 15־יןר הןס דער פןרײן אויםגעםירס סיל װיכטיקע סןרשסעליגנען מיס דער הילף םין די ןנגעזעענססע ײדישע רעזשיםערן אין ןר• סיסםן. ־־ > אין מינסק איז דערשינען אין װײםריסישן ,״םעליכע־םאילןג״ סשה קילנןקם ״דער דיסנער םשארלד הןרןלד״• ן קןפיסל פין דעם דןזיקן װערק איז געװען *עדריקם אין ניי־יןרקער .הןמער״ אין אין די *ליםערןרישע נלעסער״. ליטעואםװ און קזלטװ > ס׳איז םןרגעקומען די ערשסע קןנססיסי־ אירבדיקע זיביגג •ינס װןרשעװער ײדישן •ען• קלינ. ןלס םןרזיעער איז אויסגעװײלס געװןרן *הרן בײסלין, ןלם סעקיעטןר ־- נחמן מײזיל. •׳איז גערעדם געװןרן װעגן דעם פןרלןג בײם •עךקליב איןה׳איז בןשלןסן נעײןרן אויסעיןרבעסן ן גענויעם ■רןיעקס. ס׳איז ןנגענומען אײנעוןרדענען דינססיק ד. 21 ן פײעילעכע םןרזןמלונג פון דעם •ען־קליב לככוד ש. ניגער, צי זײן 50 יןריקן יןרסןג. אויף ןס רער זיעינג הןס ןהרן עײסלין, א־ן עיזןמענתןננ סיס די פןרשידענע קלןנגען, געגעבן סןלגנדיקע דערקלעדונג: ״איך קלער אייף, ןז זינס יןרן געהער איך נישס צי דער רעדןקציע־ לײשיננ םין *אינזער עקסםרעס״ אין במילא סרןג איך נישם קײן ןחריות פןר דער ןדער יענער ■יבליקןציע אין דער צײסינג״. — > אין סןלין (עססלןנר) הןס ןנגעהויבן צי דערשײנען ן נײע -אימןאהענגיקע צײסינג פןר עכסלוגד וין פינלןנד״ א. נ. ״נײע נײס״. — > מיסװןך דעם 22־סן ה. ח. קימם פןר אין זןל םין װןרשעװער שסןס-רןט ן רעפערןט םין *רןם. ם. שניאירסןן א.ד.ס. .װוהין פירן אינז די אוסרויקע צײםן״ (די מןדעינע •סיכןלןגיע םין די סןציןלע אימריען), אײנגעןרדנס דירך דעם ײדישן ליסערןסן־סןרײן. > אין שליחית םון דעס צענסרןלן צילדיגגס- קןמיםעס (צ. ב. ק.) אץ װילנע איז געקימען קײן גיי־יןרק ה. ■י9קא צי זןמלען געלט בײ דער מילנעי לןנדעלײם פןר די ײדישע שילץ אין װילנע, װעלכע געפיגען זיך איצס וין גרויס נויס. > דער ײדישער שריםסזעצער ־ םןרײן אין גױ־יןרק םײערם איצס זײן 5 4 יןריקן ייבילײ. אין צוזןמענהןנג םיס ןם דער דןסע איז בןשללסן נעװןרן ןרײסציגעבן ן ״פיןנרןפישן לעקסיקןץ סין ײדישע שריפסזעצער־, װןס וןל געבן ן בילד סין דעס לענן, געשיכסע םין די ײדישע זעצער. ס׳איז געגרינדעם געװןרן ן איניציןסיװ־קןמיטעס, װעלכער בןשםײס םון זעצער, םןרשסײער סין סןר־ שידענע רעדןקציעס, אין אין װעלכן ס׳זענען אויך *ײנבעלןדן געװןרן אײניקע שריפסשסעלער, װןם זןלן העלםן ציזןמענקלייבן אין םןרםירן דעס נןנצן מןשעריןל• ם׳איז סןנןנוערגעשיקס געװןרן ןן ןנקעסע מים ן רײ סרןגן. — > דעם 26־םן נןװעמבער קוםס פןר אין ריגע די 3־יןריקע ױבילײ״סײערינג סינס חודש־זשורנןל .״נײ ערד״, םיעציעל געװידמעם ד*ר •רןדיקסיװי־ זןציע סין די ײדישע מןסן. אין *רןגרןם: עפע־ ניננ, בןגײםינגען, סן־טרןגן, אויםסריט םין דער ײדישער ןרנעשער־ססידיע א. ן. װ, > ד״ר מןקס דיןםןנס, סןרזיצער סין ײדישן ליסערןסן-סןרײן אין טשערנןװיץ, איז ןרויסגעסרעסן םיז דער רימעגישער ײדישער רײכם־סןיסײ דסי־־ סןר, װןס דער צײןמענסןר הןס געשסימס קעגן דער רעזןליציע, ןז ײריש איז די שוראך םין די ײדישע מןםן איץ רומעניע. — > םיר הןבן שויץ םיםגעםײלם, ןז דער װיל־ גער ײדישער מיזיקןלישער אינםסיםיס גרײם איצס *ויף ײריש ײ וייםירינג םון דער בןרימסער