Literarishe bleter · 1933-03-24 · 13 (24.3.1933) · p. Seite 204

ריסיגוראויטוט ברוזלזטו ו\גז. 3י ן*6*1 פאד >> שוילחז נסויה >ו מזבח, — ראם וואנע׳דיימ $םעסן — 8 קדבן. שטייען טאהע םאד אוגז די אצע וואסערמאגם םיגודן אזוי־א. ח־;ע ארן :■••_•־_• רדין חי׳יע, פאדמשפטע חוזדכצואעבן א באגדעגעזוםן עוים־חזה אין ודאך שפירנריה, אז :ישט דא□ נז״נס נחון, כישס דאד א־ז זײע־;•דל,;ישט דאם א־ז זײע־ ש״יזיאיי. אין ניע־ ױי :אר — זײ שםיודן. זײ \ױינו\. א מעשח כייט קאספאי- חאוזע־, א נעם־נעגעס אין גאס, א כיענט-צן, װאם ק־יגעד וױיסט נישט פון װאג׳ען עד שטאזסס, רי שטאט ג-רגבעדג געמט איפעד ז״ן אפוס־ופםית, *־ זיזיט א שוױװעגד־קע־ אין אן אצטער טורמע און עד ווײסם יבײ זיך, טוגהצ, גישט־הצאר, איע־ זיבע־ זײן — יתום, א׳ון ער וױיסט, אז יזײן איגעדצעבעד אטתעד װעדט װעט שט־יען אוכגזערן אײגםצום פרן זײן א־טע־ ם־ח תפיצער אפשטאסוג:, באט־ם ךא װא־סם םען ו־ך מיט אים װי מיט א װאסעד־טדענער, א יגחוװ דד;א. א מעשח מיט סדיסט־אן װאבשאפע, װאם שסי״ט בײם ע:־ דע פון אץ אצכ׳ע־, רײגע־ יקוצס־ר, ״א מעבטש םיט אן )•פפ־׳וגט אין חא־צן, װ• אן א־בע־נעהע־טע׳־ הימצ״. צוו די ממשות־ײזע פאס-דו;נעז אױ עד מ־ד, ער;עשדויט יזיי גידכע עד האלט אין אײן נד-בצען און פ־ע;;. עד זואלט, באמת, געשעגט אווזעהוײן נדן זײ װ• שניציעדם א פינור, ןנצײבגילטיה, אן באדוחערן. גאר װאםע־מאן ט־ײבט אים, װאפעדמאן צאזט אים;•שט ׳דעז־׳מירן. עד דא־ח טא;, עד דא־ױ פ ן די;ישט־יזע, שװיבדלעדישע סיפ״טן א־ום אים טאבן עפעם, א ה־גטערגהונט פאדן עבטן, ט־פן, הויבן, כמעט — הײציהן שיהזאא. ם׳איז נדיגנ צו פאדשטײען פון װאנען דאם אל׳ז געמט זיך ינײ װאםעדכיאנען. עד איז א דײמש א.ין—אן ײז־. :ישט סײן דײטשעד ״ד, נישט הײן ײד־שעד דײטשנ ער חאט אפנענהתעצט די תהו־ טים, ע־ שפידט זײ זײע־ אלן זײע־ רײטלעך ארן ער ,־עדט יויך ג-שט אײן, אז דא הען םען ״צונו־םמישן״, ״שאפן א םיגטעיז״י זײן ״אן אײראטעער״. עד פאדשטײמ (און ער באטאנט דאם כסה מאל), אז ער א-ז וױ א זון פון אבױחם ־צחה וויעהב, א השױ ם׳ון תנ״ך, א נמגםש מיט א־יעגטאלישע נעב4יטן אן,ן ׳בייט־שייןזזאלץ אװעהשעשטעלט נעװא־ן א■ ןדע־ שמאט;ירגבעדג, מ־ס אי־ע מיטלאילטעױלע נױפיש־ד״טשע נעםלעך. ״אוועהנעשטעלמ״ אה׳עדצו, גישמ— פא־װאנלט. ם׳א-ז זײן ״איגערלענע לאגדשאםט׳/ גאר •׳שטייט א•; אן אײב־הע־ סתירח צו וײן ״שיהזאל׳/ צזו רעי אפשטאמװנ פון זײן בל\ט. די עבטע איבערלעכתגען, אזױ נר״סט װאכדגרמא׳ן אויױ הלאר, װעדן מיר באשערט גישמ פון;־,־גבערכ,;אר טון נדין וױיטן ײד־שן יח׳ים, אבער טדא׳ון, פא׳־װירהלעבן דאם דאזיהע ש־זדאל דארף ארך דא, אין דער הל־יגער דייטשער שטאט א־ן צױשן אי־ע זאטע, רואיהע בירגער. אלן נ־שט;אד איך אזו•, — אלע, אלע :דנ-טוטן זעגען נע־ ששעלט אין אזא דיאל־זם, אלע זעגען חײמלאז—ח,:*. תישבים— נעםט. היגבעד אלעמען שכײט א פארט־ק, אפנעפסהנט משפמ א־ויכנעטדאגן אין אוגטעי־נעחתמיגט ע־נ־ג׳ז .יריב פ־ן ־אנען, אין אכיא־־קיג דורות, אין פארזוגהענע װעלטן צ• גאד — איויבן, אין דע־ הו־ך, װעד וױיטט, אםשר גאו־ א־ן ד• חימלען, און דארפן א.ײכפ־דן זײעד של־חות דא, א־ן דע־ פדיגמד, :ישט אריפן ״מקים־ ההורם״ אויספ־דן הײםט עם, א׳ײב זײ — ־ו־־ן, או־ב ז״ לע\- שפידן די גישט־אומבאדיגוטקײט פ־ן ז־יער דרנע־, ׳ג־ד־׳שע־, עגפ־־ר־הע־ םב־בה. אויב זײ וױלן ז־ך ראגנלען מ־טן הומו־, דע־- לײזן די גיצ צ־ם, װאם זעגען א־ן אים פארװאנלט נעװא׳־;. דע־ תבלית? — אז מען וועט אװםלייזן די :־צוצ־ם, װאס ײעט זײן? במעט װ־;צי־גישט, ג־שט הײן װעלט־גאולה, :־שט הײן פ־אהט־שיג פאו־לײ׳בגע־׳־:; ב־נם לעבן פא־ דעם יח־ד. הײן גיס-ם װעד׳ן נייבט זײן. מעד גישט דאםו רזור װגויםפו וומסי האב\ אויגזגמפירסי ױי\ אריפגאבמ. דערויף א־בעט עם װאבעדמא;, זיגט צעגדליקער ־?•.־;. ארבעט א פערציק ׳יאר ארן האט נאך א׳לץ נישט סארענריסמ, און וױגט ג״עט פאדעגדיהן, ודיל ■ער ׳װיל גישט, ׳וױיל א כזעגטש דאיף — סװ\■ ־ זיים 204 דע־פון :יגמט זיך יזײן ׳גיה־־בוה: זײן :־שט הא׳גען ױין אב־ ־עקטיױ, זײן מיזן אמאה־דן, ד־־ז או־פב־־ו־ז און זײן האמף־ נינשרײ. :ישטא ב־י א-ם הײן אידילייגס־ גישטא א׳פילו קײן —• ש־לדערוננען. װ־ ט־ף א־ן בא׳־אהטע-םט-ש ע־ דאד ג־שט באנע־ מען דינע פיני־ן אי־ן װ• װײט די הלײנבידנע־דעביג אטכיאפפיג־ זאל גישט זײן פאםיה פא־ אן אפשאציננ אים אזעלסע און אפיטר נא־ אמא־ ז־ך בעטן ממיכ א שטיפע־ײ, א וױץ, א קאכױשע פו־ :ור — װאסע־מאין ויג־ט גישט םארנעם;, איי יג־;ײט דא :ישט ״דעדצײלן מעש״ת׳/ אז ע־ דא׳דף סיא\. ••—****־*** *•*•*• •— ♦*- <ר*־*ײי• #ייז *א ױ־ץלו־ ײ״א״פרי• פילן״״ מול: ״דיג־ :ישט־טאן״, — זא:ט יג־, — איז דע־ אײנציהעד אמתיג־ פא־ב־יגך״. א־ן .װאס חײהט ״טאן״? — װאם א-ז ד• מיהמח פונם נוף מ־ט דיג־;שמח, און װאם אז׳ײנב אייז װאסיג־מאגם אטאק פו׳ן א־יביגם א״פן צװ״טן? דאם עדשטע: נ־שט יאזן ״נ״ן װ־ ס׳נ״ט׳/ יגר זאנט אמאל: ״אט דע־ נאגציג־, בכ־גט״ א־ן אימנעפע־, דאס יאזן פאס-ן שסזאס דיגם מב־יע זײן צו ב;, — אט דאס מאכט װאסיגי-ח אונזע־ שיהזאד׳/ פ׳אױ אן א־סע ת־דח, ײדן ־וםן יגם תש־בח, א־נדוםן — טאא. מײניגן מײנט יגס אימיגטים: אדץ, אב• נ־שט ה־ין נדגמפ־ הײט, אלץ א־•;ישט קײן איניגרדיגבע פאסװרטעט, ס׳היי׳סט; בא־ װ־םטז־ג־הײט פ־ן טאן און מע־ ׳װ• דאס: הדושח, ניין א ורגג '״טז :עבאט פ־ן א העבע־ן, א״נע־דעבן נעזעץ. בײ ר־ ע־שטע דכ-ד-ם האט יגם נעה״ס;: שפ-ן, דעדשפ־ין און ׳דערהו־בן ד־ יציצ־ם-הא־הית א־נם פ־אסטן חומ־, מאבן דעם טיש א״ן שטוב