Literarishe bleter · 1932-07-08 · 28 (8.7.1932) · p. Seite 450

לילזלוראריפילו ברטלזנוו 1\וז. 28 ח־42.) זײם 450 1 טעאטער און קונסט .■־ב6* .?5? ןןןן װידער נידצ פר״לעך אין דעם ײדי~ן בעאבער אין װארעע פון די 5 ייד• בעןןנזערן, איז א״נער (פאלקסמיעאמער) פאדמאנם זינפ א פאר װאכן■ א צװ״מער (עדיזעום) יענע װאך זיך פארמאבם• און א דרימער (זוענמראר) ד.אמ וזיינםיקן זונמאנ זיך נעיםלאסן• דערװייל ■גפילן צװ״ םעאםערן: קאמינםקי — מים :אםאנםאן און מיעלם׳ און ״םקאלא״׳ װו םיגיים א רעװי מים י• זאננער■ חנה גראםפעדנ און אנד. דער אויבנאויפירןער תידוץ — זוסער׳ היצן• פאראן נעװים אויך םיפערע פיבות• ב״ ל״םן גדיים מען זיך יםוין איצם צום װינסער־סעזאן׳ מיר האלםן עריםם אין אנתויב פונם זוסער־סעזאן• — װאריםע דארף׳ קאן זיין, האבן בלויז 2■ העבסםנס 3 ״די׳םע פעאמערן׳ אבער דערפאר סוז מען האבן גוכדע, גאו־־גופע אנפאמבלען וואריםע איז נישם גריצע׳ — דאס דארפן גע־ דענקען אונזערע םעאםער־אונפערנעמער• — נאד א גום םעאםער מים גומע ארפיסםן׳ װעט בבה ז״ן צ׳• קאנקורירן מים די גוכע פוילייבע םעאםעדן- ןןןן פיייםאג, דעם 8־םן יולי קומם פאר אין ־אדז־םעי •םםאם־םעאפער די עפענונג פונם זומער־ םעזאן• םיהויפט אן צו ׳םפילן די װילנער טרופע (דיר• מ• מזאהיו מימ זיגמונט םורקאוו אין ״אנקעל מאזעם״ פון יםלום אים ןןןן אין לאדז־םער ״סקאלא״־םעאםער װעחם די םעג געגעבן ״ראםפוםין״• די חויפם־ראלן יםפילן •ם׳ לאנדוי און בערםא גערםםען• רעזיםי — מא־ק א־מםםײן. — װי באקאנט איז ״ראספו־ םין״ געגאנגען עםלעבע װאבן אין װאי־יםע סים זיגמונם פורקאוו אין דער הויפם־ראלע• <ןןן אין לאדײםער ,׳פילהאדמאניע״ האם אנגע־ הויבן צו גאםםראלירן מרים קאראלאװא■ ןןןן דז־םולױם נאםאגםאן און אננא מיעלם פאר־ ענדיקן די צװייםע וואך די גאסכדםפילן אינם װא״םעװעד ׳,קאמינםקי־טעאטעד״. פון דאנעם פאין זיי אפ קיין טשערנאװיץ• ןןןן אין װארשע איז םראגיש אםמגעקומען דער ארםיסט אברהם יצחק גאטפריד• ער איז געפונען געװארן א םויםער הינמער װארשע• ער איז װארש״נלעך דערמארדעט געװארן- ןןןן א• םייםעלבוים איז אפגעפארן קיין ארץ־ ישרזצ*1 ןןןן אין בוקארעשט שפילט די משפחה שםראמעד• ₪ םאניע עלמית און א• אזרא זענען געקומען קיין װילנע׳ װו זיי װעלן פארברענגען א לענ־ נעיע צייט• פון ווילנע זענען זיי אפגעפארן אין 1923. ןןןן א• םאמבערג איז אויפגעמראםן אין ווילנע אין דער פיעסע ״פאלקס־סענטש״• ןןןן צילי אדלער תויבם אן צו גאםטראלירן אין לאנדאנער פאװיליאןחםעאםער.—אין בעלגיע זענען אירע גאסטשפילן אדירך מים גרוים דערפאלג. דעד^קט^ר נחמן מייזיל גע״היבהע פון באוװםטן ײדישן פאציאליסה אהרן שמואל ליבערמאן׳ פארפאסה דורך צבי קרול. — צום סוף פון בוך איז אגגעגעבן א ביבדיאגראפיע װעגן לעבן און די װערק פון א- ש• ליבערמאן. ןןןן אין סאכהיאגא דע ט׳טילע דערשײנמ א מאנאה״ה־יפה פאר ליהער&הור און געזעלשאפה־ לענע ענינים (רעדאקציע — מ ריזענבערג און י• פידאװסקי) א. נ• ״בײ די אגדן״• פון דארה דעמויםן מיר זיך׳ אז אין ם׳טילי עקזיסטירט א ״ײדײה קולהור־װינקל׳/ װאס ארדנה אײן רעפעראהן און ליטערארישע מ״הפטים• ןןןן לויט א פ^רשטענדיקונג פון דעס אומאפ־ העכגיקן ־דול־פארבאנד מימ די ׳,ליטערארישע בלעהער״י זענען דורך די ״לימ• בלעטער״ גע־ ׳היקמ געװארן ״שוד־פראגן״ נומ. 1 און נוה• 2 צו א הײל אבאנענטן פון די ״ליה• בלעמער״ אין פוילן אן געל׳ם• די פרײנה פונם ײדישן ׳הור־װעזן׳ װעדבע װילן העלפן דעם שול־פאר־ באנד אין זיין װיכטיקער ארבעט׳ װערן געבעטן זיך װענדן אין װידנע לויטן אדרעס: פילפודס־ קיעגא 0׳ װ• 16׳ ם• שור• ןןןן דער צוזאמענפאר פון ״שול־קולט״ וועט זיך אנהויבן דעם 17־הן יולי• פון איבער 100 ׳הטעה זענען געקומען פי־אהאקאלן וועגן דער ארגאניזא־ ציע פון די װאד״קאמיהעהן. ןןןן אויף דעם צוזאמענפאי־ פון ״שול־קולמ״׳ װאס קומט פאר בקרוב אין וואריהע װעט דעם הויפט־־עפעראט ״דער װעג פון דער ײדישער קולטור־׳האפונג״ האלטן דוד פינסקי׳ װעלכער קומט צופארן די טעג פון אר״ן־ײהראל. — סדר־ הױם פון דעי קאנפערענץ: דערעפנונג׳ באגרי־ סונגען׳ װאלן פון א פרעזידױם׳ דער װעג פון דעי־ ײדי׳הער קולהור־׳האפונג׳ יסודוח פון אוג־ זער דע״ציונג׳ אונזער שול־בוױנג׳ באריכט׳ דעל רעכטלעכער קאסף פון דער ײד• שול, ארגא־ ניזאציאנעלער בוי פון שול־קולם, אלגעמײנע קודטור־העםיקײט׳ מעדיצינײהע הילף און סא־ ציאלע פארזארגוגג אין אונזער שול׳ םארשול און אויסערשול־בילדוגג׳ בודזשעט און פינאנםן• ןןןן ד״ר י. ב• ציפור תאט געהמלטן א רעפעראט אין בעלגיע א• ד• מ• ״סאציאלע דיכהוכג אין דער יידײהער ליטעראהור״. ןןןן אין לעמבערג דערשײנט איצט * נײ בוך פון נזשה סהאװסקי ״אראבער דערצײלונגען״• דאפ בוך איז אילוםמרירה• ןןןן אינם לעצםן נומער ״ײװא־בלעטער״ איז אגגעגעבן דער גענויער אינהאלט פון דעם ערשטן באנד שריפטן פון דער פסיכ^ל^גיש־פעדןןגאגישע סעקציע פון ייװא׳ װאס דערשיינט םוף זוסער♦ ןןןן אין קאװנע איז דערשיגען א ליטערארישער ז^מלבוך ״שליאכן״, ארויסגעגעבן פון די ײדי־ דיכטער און עסײאיסמן פון ליטע. ןןןן זינט דרײ יןןר װי די מןןכמ געשלאסן די ײדישע ביבליאהעק אין זאבלודאװע׳ און גןןרנישט• פ*רוו#ס נעמם םען נישה #ן קײן טיםלען צוריקצועפענען די ביבליאטעק׳ װאס איז די אײנציקע אין שם$ה??יטכדאטדד ארן קדלטדר ןןןן דוד פינסקי קוממ צופארן די םעג קיין װארשע. װי באװופכ האמ ער א פאר חדשים פארבדאכמ אין ארץ־ישראל. ןןןן אין וואדשע׳ לאדז, װילנע. ביאלישםאק און אין א רײ אנדערע יידישע שםעם אין פוילן זענען פאינעקומען פייערלענע םױמם פון די ״דיש־װעלםלעכע שולן• גישם געקוקם אויף אלץ׳ עקזיפםירן דאך די ״דישע שולן און לאזן ארויפ ׳))י־יערלעד נ״ע סד׳גות קינדעד סים ״דיש אין ז״ער מויל• ןןןן אינם לעצםן נימער פון תעברעישן װאבנ־ ש-יפם ,׳מאזנים״ (תל־אביב) זענען פארעפנכ־ לעבם א רײ איםיקלען װענן דעם נישם־לאננ פאישםאיבענעפ העבדעיש־יידישן שריפמשםעלער ש- בן־צױן• ןןןן ל- אדיצקי׳ דער מחבר פון די ביבעד ״אן אקופיים שםעםל״ און ״שײן פון לעבן״• חאם איצם ארויםגענעבן א נײעם גרויסן ראמאן ״נעיאננל״ ין צװ״ בענדעד (576 ז״םן) ןןןן פדײנם און פארעדער פון שסואל לעחמאן נד״פן איצט צום דרוק א בוך װענן שסואד דעחמאן און זיין םעםיקייט פארן יידישן פאד־ קדא־• אין בוך קומען אריין די אלע אדטיקלען און אפוזאנדדונגען׳ װי אויך די באגריםוננען׳ וועדבע זענען פא־עפנםדעבט אין צוזאמענחאנג מיםן דרייסיקיאריקן ױביל״ פון ש• לעהמאן דאם בוך װע־ט פראבםפול אױיםנענעבן׳ מים פיל בילדער און אילופםדאציעם• ןןןן די אינענםינע- פעקציע פון ״ווא האם איינכעארדנם א נרויםן קינםםלעדישן פרימאדנן לםובת ״װא• אין קינםםלעיישן פיאנ-אם חאבן זיך באם״ליקם ױליוס אדלער־ םינא אקסעליאר• זלסן תירשפעדר, ל סאקאלאװ׳ מאדי פיקאן און י. קאליך• דער קולםור־פאריין אין סאנםא־פע (ב־אזיל) חאם נערופן א באראםוננ פון אדע ״דישע אינסםיםוציעפ װענן א־נאניזירן אן אקציע לםובח ״װא מים דער באט״ליקוננ פון זלסן ר״זען ןןןן אין א נ־םער שעד.! אינם חל־אביבעד ״מאזנים״ זענען שויז דא צװ״ קורצע בראניק־ ידיעות ווענן ביבער אין ״רי׳ט. ןןןן אין אמעריקע זענען א-וים 8 בענדעד פון משח :אדיר: 1) פויםםן און פאנען׳ 2) שט״ענ־ דיקע װ״זערפ׳ 3) נעניאלער אידיאם, 4) אויף װאקאציע׳ 5) םעאםער־םעקסטן• 6) א״נאקטעלס׳ שפילן׳ 7) מארנן איז מאנטיק׳ 8) פון מיר צו דיר- ןןןן עזריאל קארלעבאד איז אפנעפאדן ק״ן ־אםנפאיבאנד• אויפן װענ איז ער אוינזנעםיאכן מים פארטראנן אין קאװנע און אין ריגע• ןןןן םיזענען דעדשינען אין העברעיש די בחבים פון שאול םשערניכאווםקי אין צען ןןןן אין אנםזוערפן איז אפנעחאלםן געװארן א באראטוננ פון די ״דישע זשורנאליסטן פון בריסל און אנםװעדפן װעגן שאפן א ״דישן זשורנאליסטן־פאר״ן אין בעלגיע• ןןןן אין תל־אביב איז דעדשינען די לעבנם־ בענד• אױיפנעגעבן דורך דעם ױביל״־קאסיטעם-^יטע