Literarishe bleter · 1932-07-08 · 28 (8.7.1932) · p. Seite 448

4 ליסיבדאריטב בד^ױנור ו\צז. 28 ח־2*1 ק ׳צזפ״צן דא דעם ״פאטער״, ״ה״ניזטטאןן׳, ״דעם םרעטרן״, ״כמישקע־ צע חזיר״ א. א. איסטערעסאנס איז, װ׳אם די ייז־וז אין יןגאסיצאװיע םאר׳צזטייען װי״גיק ײדיש, און ידעזך געןטען זײ אױף יערע םאר׳טטעיצזנג מיט ינדוו״ם עגטוזיאזם. יעם איז בײ זײ א יוום־טוב, יװען זיי הערן א ײדיש װארט. דאיים י״דישע פוג׳ציקום איז רא ד״ער א א״נוטערעסאנטם... אינני״כן םאדעונדיקן טיר איונזער טורנע אייבער ןונאסאא׳װי־ג, און סיר באדן יקײן אונגארן, קײן ביודאפעישט, אוין םון דארט — יוױיטעד, א״ן די וױ״טע ײדײעע ׳ק־בועיים... ד?*ך זו״אט זיך אםטטאא זײן אין װארשע. א״ך װײם איצט אבסאאיוט נישט, יו#ים דאדט סחט זיך, טעו באקוסט הא ינישט יזײן שום ײדישע צי״טוננ, אסי־צו נישט ידי ״ייטערארישע ב־יצעטער״. מען םייצט זיך דא אזױ װי טען װאצנז נע׳װען .אםגעריסן םון דער װעלנז..." א לײעכעד פדן װין האט טעכדת א צײעגער פון ד־ ״לי״ט. באעטעד״ םון װין, צ. <4, םצאגט זיך ינ״טארק אין זײנעם א בדיײ צו אוינז, ׳װאס אי] אזא מ־ויסן יידישן ק״בוץ װי װין איז ני׳םטא קיין זסר םון ײדיש: נישט <ץין ײז־י׳םע צײטויננ, ניישט קײן צי״םיש ײדיש טעאטער. זעצטן־זוען עס קוסט פאר א וי־עפעדאט אין דער ײדישער שםדאך איבער ײד״שע ציטע־ ׳דאטוד־און קזצטוור־םדאנן. עם שפײצן אין װין ײדישע טריוםעם, אבער •%ל פי רוב שפי״צן זײ גארישע, נעשטאקצאזע אםעדעטיזעם און מיעצאדו־אמעםנ עם זענעז ידא אין יװין — שרײבט ׳וױ״טער א׳ונזער לײענער — עטצעכע ײדישע שרײבער, או״ך ם״צ םרײנט םון ײדישן וואדט, אבער זיי טוען נאדנישט אויױ צו דעףדוױבן דעם װערט פון ײדיש אין װין און ציו רערװעקן דעם א״נטערעם צו ײדיש. און ער אפעלירט דחרך ׳די ״ל״ט. באעטער׳] צו די ײדישע שרײבער און טזע־ אין װין, אז ױי זאיצן ידאך םרוװן עםעם צו טון. װערט דאך געטון אוטעטוים אין די קצענערע ײדישע ישובים זײער ם״צ פא׳ר דער פארשםדײטונג סון ײדיש און ײדישער ציטעראטור. דער צײענער םון וױן איז טאקע נערעסטנ עד איז נעדעבט און ד״נע מענות דענען ונערעכמע! 25־דאדיקעד ידבדלדד פדכם שרישפד־ לעד מיכאל קלדדן די ײדישע ארטיסטישע וועצט אין םויצן םייערט די טעג חעם סצ־קאר״קן ״ובצ םון דעד םצענישער טעטיקיש םונם באקאנטן ײדשן שײשפיצער און זינגער טיכאצ יזצײן. עם וועדט נענדײט א פײשרוננ מיט א רי״כן םדאנראם. ־רי ײדישע װארשע, וז׳ו עס א־ז בעיקר ארוורכנעגאנגען רי ארטיסמישע טעטיקײט םון ׳דעם בעצ־ הייובצ, װעט נעװיס קויטען צז דער םײערונג, און דערטיט אםדאניזען ױעם אר׳מיסט פאר זײנע 25 יאר שװער ײדייש אדטיסטיש צעבן. צד ײדישע לעדעדי צו דער רעידאקציע ״ציטערארישע בצעטער״. ח. ח. מיר בעטן אפצודרוקן אין נאענטסמן נומער םאצננדיקע נאטיץ: אין די ב;א־אבאװ־שוצן אין דעד םזיצישער םראװינץ זענען נאך פאראן עסרעבע פרײע פצעצער םאר צערער םון ײדישע און אצנעמיינע ציםודים. רי צערעך, װאם רעםצעקםירן אויױ אט די שטעצעס, װערן נעבעטן נצײך זיך צו װענדן צו דער נעזעצשאםט ״שוצ אוך דער־ צױננ״, װארשע, נאװאציפקי 41/6. < ' ,"סתז&׳ווסוזסע^ ם ם{סו821״ .זװס81 .6 .נת 41 1ז1ק11ס¥וסא 01^ ז״ם 448 איכם ײדישן פען־קלדב (אמענזיינע פארזאוזלונג פו\ רי וזיוזגלידער פו\ װארפזעװער ײדיטז פע\?ל\ב.ן רשס 28־טן ױני איז איגם לאקאצ פון ׳װארשעװער ציטעראטן־ פארײן פא־נעקוטען די יערלעבע אצנעטײנע יפאדזאטקחננ פון די מ־טנל״דער פון װארש׳יןװעד יידישן םען-קצוב. םון די *צע דרײ ײד״שן םען־קצובן (װארשע, װ״צנע, נױ־״ארק), איז דער װאירשעװער דער טעטיקסטער. דאם א״ז צו זען פון דעם נענוײעפ באר״כט, זראס עם איז אופנענעבן :עװאנרז פון דער פארװאקטונג (אתרן צײטצין — פארז״צער, םצך ראזויטש — סעקד׳עטמר, טיטנלידער — ם. זױי־ בערט, •י. י. טדחנק, נ. מײזיצ). — אין דעם באר־בטם־יאר זענען אפנעהאצטן ינעװאדן דודך ד׳&ד פאדװאצטונג 30 זיציוננען, או״סש־ ר■ עקסטרע־זיצנגען ציוציב םארש״דענע ח־ינגנריקע ענ״נים. די פארװאצטוננ ־תואוט נענעבן די איניצ״אט״װ פאד דעי נחויםעד בי־ בער־אקצ״ע אין פו״צן,;ינףופן די פא״־לענעד, נענרינו־עט א םפעציעצן קאס״ט-עמ, אלן גענויטען אנמײצ אין דעד אקציע א. א.; דע־ פען- קאו׳ב האט א/רױםבאזױזן פײל א״ניצזאטיװ און או־פטערקזא׳מקייט בײם שציסן ד־עם װילנע־ צערער־סעמ״נאר און ד־ םר׳וג־שחל אי•; װ״צכיכ נעונ״יקם א ססשציעצן דעצעגאט קיין װיצנע, אפגער״אצטן נעמ׳ײנזאמינ זיצונג׳ען מיט שארשטײער פון צ־שא, פון סעם״נאד, פוין װיצטער פויצישע שריפטשטעלעד. באזונדעדם א״ז צו באצײכענען די טעוט״קיימ פונם פען־קצוב טאר דער םאלסם־צײלונינ א־ן פו״צן. ־ער פען־קליוב ד.אט אריויסנענעבן די ״פען־גײם״ (געדדוקט אין די ״ציט בלעטער״ אלם בײצאגע), און צעשי׳קט זײ צו די מ״טגלידער א,ון צ־ פעךםעקדעטאר״אטן אין דער זועלט. עם זענען ׳נעפירמ גינװא׳־ן א,״נטעול־,אגרצונ;ען מיט *דגענטינע און ׳חומעג״עי וועגן ארגאנ־ז־ר; רארט ײדישע פען־גרוביגם. עם זענען ארגאניזירט ינעװארן פא׳רשײרענע אװנטן: דער אוונט ״אונזער ענטפער ח. נ. ביאיציקן״, אן יענטפער אויף זײן רעפעראט װעין דער שפראכן־פ־אנע, װאם ׳נד האט שינד.ארטן א־ן וואי־שע; א נ׳עיטע־אװנט א. א.; ידער פען־קצוב האט יגעוזאט א רײ באיי־אטונגען ט־טן ארט־סטן־פארײן און מיט דעים טעאטעו־־בייחהא ורנךן גא־מא־־יזזףן ד־ טאנחייעמע פאד י״ד״שע ד־אימאט־־גן; עם איז אויסנעארבעט ׳געװארן דער סטאטוט פאר ד־נר ביכעד־פרעט״ע פון דער ׳װאודשעװשד קהצה; עם זענען אננע־ נוטען געװאדן שר־ט צו שאיפן א בױרא פון איבערזעצער פון ײדיש אויף אנידעדע שפי־אכן; עם איז גענריםרעט געװארן אן אדבינטס־ ב־יורא, װאס הא׳ט ציידער, צוציב דער א־צטיקער שװעדער צי״ט, וױעיק־װאכ א׳־יפגעט־ן. — עם איז ײנצטנם ארו׳״סנעצזאזט נעװארן אן אױפהוף צו שמיצן ׳דעם ײװא א. א. װ. נאך דעם באר״במ א״ז פאהנעקומען א ריסקוסיע, אין יװעצבער עם יהאבן אנט׳ײצ נענומען א רײ חבירים, און ם׳זענען אגנענומען נעװארן א רײ באשצזוםן פאר וױיטערד־קער ארבעט. עס איז אווים־ געתערמ געיװארן א קירצער באר״כט פון ױסף טונקעצ װענן דעם לעצטן פעין־קאנב־עם א״ן בוראפעשט, און צ׳סוף איז אױסנעקצי׳בן געלחארן א ינייע פארװאצטוננ: אד׳רן צײטלין (פארז.), נכ וױיבערס, נ. מייזיצ, י. ם. נײמאן, נכ דאװ״טש. ײדיש טעאטער אין ירבאסלארררע ןא\יפנװג\ פ\\ א בריװ) װו י״ד־ש טעאטעד שפארט ניישט אן! נישטא טסש קיין װ״נקצ א־ן דער ורנלח װו ײדן זאצן נישט זײן פארװארפן, אוין וחװזין ׳דאם יידישע טעאמער דעדסרײכט און זאצ נישס כרענגען סיט זיך דאס לעבעד״קע װא׳רט און דעם אי־נטעדעם צו ײדיש צעבן. פון דער ש־טאט בעצקע־עס, ױנאםצאװ״ע, תאבן טיד באקוטען א ברױו פון אױנעם א מיטנצ״ד פון דער יידייגזער באראטאװ״טרופע װעצכע שפיקט קעצטנ׳ס אין ױ׳נאסצאװיע. אינם בריװ שטייט צװישן אנרערן נעשריבן: .א־ך ש־־ק אײך א תארציקן נרום פון ױנאסצאװיע, וװ מ״ר שפיצן דא טיט ד״ר פ. באי־אטאײ א׳ון מיט נעניא שצים. א־מעטום האבן ס־ דא גרוים דערפאצג. א׳ויך טאמער־עצ זײער נ׳וש. טיר זענעין זייער צופריז־ן, װאם ם״ר וענען יגעסארן אזזער. מיר