Literarishe bleter · 1932-02-19 · 8 (19.2.1932) · p. Seite 127

זייט 127 * רי<זון\־ארי18<ןבלפסיפז־ זז&י, 8 ןי דס*,) די ײדישע ביבל־ייאטעה אװ דאס ײדישע בוך די ביאליסטאקעד שלרם־עליכם ״גראסער ביבליאטעק״ בײי דער ביבליאטעק אין יאר 1931 בעז./קדלטור ליבע״ אין װארשע דאם בארינט־־אר ם:ן רער ״;•־אםער־ביבריאטעס״ א־ן װארשע ע:ריםט זיך א־ן חודש סי״־ץ. דערװייר;אר עסרעבע ציםע־ן פא־ דע־ צ־יט םון 1־טן ־אנ־א־ 1931 ביזן 1־טן ־אכואר 1932. צום 1־טן ־אנוא־ 1931 האט ד־ ב־באיאטעס;עצ״רט 965 רייעגער, צוים 1־טן ־אנ־א־ 1932 צ־־רט זי ׳;־־־; 1.432 י־יענער. א צ־װוהם םון 4י*4 רייעגער. א ראכס דעם װ־רטשאםטרעבן ק־־ז־ס, ר־ ארבעטםראזיהייט א. א. טו־שן ז־ך די פ־ר הוגדעדטער רייעעגד אפט. ראם איינשרייבן און א־־ם־ט־י־בן ז־ך א־ז אזא אפטע דערש־־גונ;, אז א־ן פאררויױ פונם ־אר חאבן ז־ך אדורכנעװארפן 872 רייעונעד. רויט ד־ םדאװיזאר־שע צ־פערן זענען פא■־ דער צ־יט פון ־א־ :ואר 31 ביז ־אכואר 32 נערייענט געװארן 28.941 ביכער. פאר רער צייט א־ז א־ן ביבר־אטעה צונעקויפט געווזארן 624 ביבעד. םון טתנות זענען צונעסומען 1.295 ב־כער א־ן פארש־י־ רענע עאראכן. ר• ביבריאטעס חאט אדורבגעפ־דט א ־יי מוישן, םון װעלכע זי האט באקוטען £אר 202 דובר־סאסן, 211 נויטיסע ביבער. ד־ ב־בר־אטעיס האט געבונדן און א־בערגעבונדן 1.187 ב־כער. ופאד דער זערבע־ צי־מ א־ז ד־ ב־בא־אטעס באװבמ;עװארן דורך 4 נ־עםערע או־סםרונן, א־ן װערבע עם האבן אנט־יר־נענוטען 9י)1 כ־ענטשן. עם זענען או־ך א־יננעא־דנט .;עװארן 3 צוזאםענ־ ט־עםן ם־ט די סינדע>־־4־־ע;עד. דאם פ־אנראם פון די צוזאכיענ־ ט־עםן: א ־עפעראט ״װ־ אזו־ איך רייען א בוך״ און א באזוך א־ן דער ״נראםער־ביבריאטעס״. פאר ד־ רעצטע הדש־ם א־ז או־ך א־יננעשטערט געװארן א כױם־ טע־האפטע ק־נדער־אםט־ירוכנ א־ן י־דיש און אין פויר־ש. ד־ האטא־ אא;ן זענען;עבו־ט אזו־, אז ־עדעם ס־נד נעם־נט פא־ ז־ך א בוך, א• רויט ז־ין שור־אפטי־,', א־ ר־־ט דעד ערטער. ד־ סינרע־־אפטייא פ־דמ אי־ ט־־ט־ק־־ט א־־טע־ ־ע־ האנט־אי׳ םון אערער און סורםוד־גייעי באטרר אוד לולטור ן םאםירער־װיםנשאפטרעגע ביבא־אטעק רעדאקטאר: י. יאפװגפגי ארויםגעבעד: ןאאפ פארראג ,,עולסװר ליגפ״, װארפזנז 1) ר״ר בערפארר װױגער — פאר־ונגעדוננ ' 2.50 2) ג. װארגאר\ — חםודות פון דאד־ןא 2.80 3) זוראפ. װ. װסיראסואואװ — אין היכד־שן אקעאן 2.25 4) ג. ג. עזסיערזור — סומענדיקע דורות 2.25 5) האוװ גױזזזור — װאם איז ערעקטדיע? 2.50 6) ארסױר פירפסו — אעראםראן 2.50 7־8) פראפ. א. װ. וזװז־ילאװ — ביאראג־שע טדאנעד־ע םון דער םדוי 3.80 9) ־. לסוזא\ — םון ארכעמיע ביז אטאם־פיזיק 2.25 10) גזזזט9א\ 9א\ פאראר — עדיםאן 2.25 11) ר״ר ר. ראסױוזו —װי אאט איז די עדד 2.25 12) דראב. א. װ. וגזוריראװ — רעבן און טויט 2.25 13*14) פרא9. װ. פורדויעװ — קינא פון הייגט און םון מארנן —.4 15*16) י. יאפזװגזעי — נרויםע מענטשן, נרויםע מעש־ם —.4 17־18) ב. אוררפיפװ — םאציאלע דארע פון כעמיע —.3 19*21) העורי פארד — טיין רעבן און א־יםטו 13 .6 אררפװ באר באפזסיפרװופ\׳ ,'*ו1:>1111-811\1״ 23פוס£1|ז)סק8 3ס1וו2ה1ר.ר! .6533 .0 .£ .? .א2 ו װפר \פופ\ רי אבאופוםי\ ב\\ דפר פזלװז טד־בגז־ביבר אזזפגי ציום 1 יאנואר 1932 זענען נעװען 1620 אסטיװע אבאנענטן, פון זיי זענען 794 טענער (49%) און 826 פרויען (51%). צויט דער נאציאנאריטעט טיירן ז־ך די אבאנענטן אויף 1515 יידן, 86 םאאיאסן, 9 רוםן, 9 דיחטשן און 1 וױיםרוס. די נישט־ יידן באטדעםטן צוזאטען 6,5%. רויטן ערטעד טיירן זיך די אבאנענטן אויף: 246 סינדעד (ביז 13 יאר) — 15,2%; 439 ױננסרעכע (םון 14—18 יאר) — 27,1%; 531 דערײאסםענע (םון 19—25 יאר)— 32,8%; 404 ערטעדע (םון 26 יאד א. ׳װ.) — 24,9%. די איבערװינכדיסע מערהייט םון די אבאנענטן (76,1%) איז ארזוא אין ערטעד ביז 25 יאר. ריויט דער באשעפטיסוננ טיילן זיר די אבאנענטן אויוי: 700 שירעד — 43,2%; 64 םטורענטן — 4%; 282 ארבעטער — 17,4%; 230 אנגעשטערטע — 14,2%; 82 רעדעד — %; % 44 אנדעדע םרײע פראפעםיעס — 7%, 2; * 29 םוחרים און האגטװעססער — 1,8%; 29 אן באשעםטיסוננ — 11,7%. 2. װזזזז זזאב\ רי אבאופגסױ גפלי־פוסי זוי\ זזעזך פו\ יארי פאדן ־אד האט די ביבניאטעס ארויםנענעבן די אבאגענטן צום רייענען 105.474 ביכע־ (םאחאיארן 97.435). אזוי װי די ביבריאטעס איז נעװען אשן 303 טענ, מאכט עס אוים אין דוחכ־ שניט 348 ביכער טענרעך. רויט שפ׳האכן איז נערייענט נעװארן — 63% פויריש, 26,7% ״דיש/ 6,1% רוםיש, ׳2,8% ׳העברעיש, 1,4% אנדערע שפראכן. דער פראצענמ פון נערייענטע יידישע ביכער װארט אן שום םפס נעװען א םיר העכערער, װען כ־שט דעד םאהט, װאם די יידישע בא.־ראגן תאבן א־ן םשך פון יאר אסנעשטעלט צוליבן קריזים במעט א־ננאכצן זייעד פאדרענעד־שע ארבעגג רויט אפטייר׳וגנען איז נערייענמ נעזוארן 87.6% בערעמריםטיק אין 12,4% װיסנשאפט. שון די יירישע ביכעד א־ז ־ע^־ענט גע־ ױאדן א נדעםערעד פראצענט װ־סנשאםט — 27,2%. דעם גרעםטן פראצענט יידיש האבן נערייענט רי אדבעטעד — 57,6% און םוחרים־וזאנטװערסער — 38,1%. רעם גדעסטן פדאצענט פויריש תאבן גערײענט די שי׳צער און םטודענטן — ־71,1% און די אן באשעםמיסוככען — ,68,9%. אויך װיםנשאםט האבן דעם גרעםטן פראצענט גערײענמ די א־בעטעד און םוחרים־האנומװערסער, דעם פראצענט די גריופע אן באשעפטיסוכגען. די מענעד תאפן גערײענט 35,5% ײדיש, די פרויען — 21,4% ײדיש. װיסםשאסט האבן די םענעד גערײענט 16,8% און ד• פרויען — 7,9%. 3. װיפיר בינפר פאדוזאגנז איצנז די פז״פ־ביבריאפפןד צום 1 יאנואר 1932 האמ די ביבריאטעס םארפאנמ 35,909 בענדער אין די שטראכן ײדיש (12.699), פויריש (8.684), רוםיש, העברעיש, ד״טש, פחאגצויזיש, ענגריש און עםפעדאנטא. נײע ביכער זענען אין םשך פון יאר צונעסוםען 1725, דערטון זעגען 1143 כערעסדיסטיס (66,3%) און 582 װיסנשאסטרעכע (33,7%).