Literarishe bleter · 1932-01-22 · 4 (22.1.1932) · p. Seite 65

ז־יט 66 ססיסיגארינניע!לטססר \גװ. * ונס*.) 3>ן וו־אך וואר סעאטער אױ היגסט ןןןן #יץ װארעערועױ (,׳עדיזעום״) גײען די ײדיזון דראמ• טעאטיע• פ־־ןזבן פון ה• דײװיקס ״8־עמע םלוכה** (אי:ם*ענידוגג און רעזיעלי — יעקב רןםבוים) אין שולן נאסג• די פ־עמיערע איז שו>רגעזעז אין אן 8 םעג איום• די הויםנד־ רןןלן •דפידן: קרארא סעגאולאװיצדד (יעםע)׳ כלא;סד?יף (מלח״ ליבט (יונה)׳ מ^נדלבלים;תײם)׳ היד־סשעלד (פיכד.). די דע^ראציעס— דע• באקאנםע• פוילײמער קינפםלעד א• פ־־אגאיט־ ־¥• ןןןן בערטא גערסמען ד׳8ט פארענד׳קצ אירע גאסכדספילן אין װאר׳סע• זי ד׳8ם גדספילם 17 װוןכן מימ *ן אויסערגעװײנלעבן דערס>>לג. ןןןן לודװיג זאץ הויבמ אן דו *דםילן אין קא־ מיגסקי־םעאםער• ןןןן די ױביליײסײערונג סון ז. םורקאװ איז *א,־געקדםען אין קאמינסקי־םעאםע־ דינסםיק׳ דעם 1£־םן ה. ח• סון א רײ שטעם זענען אנ־ געקומען **ןר־דלאגן װעגן אײנא-דענען דא־נו ױבילײ־סײערוגגען. ןאן איז ״פקאלא״־מעאםעי איז ס*־געקוסעז די ם־עסיע־ע סון ״םאנדמ ײדעלעך׳ םאנגכ״׳ יעײי-*אורםםעלונג אין 14 בילדעי, זױזאמענגע־ ידםעדם און רעזיסיסירם דורך ידהק;אזיעיק• מו־ זיק — ױסף קאמינסקי. דעקאראציעס — א• ליבערמאן• עס יספילן די באקאנם־ע ארםיסםן הגה ג־אסבערג׳ תנה דעװין׳ ־אזע גאזעל. א• רןןםסאן׳ ד• דעדערמאן, זי־דע קאץ׳ מ• אפע:־ הײם א• א• — אין פ־אג־אס — אײגיקע נײצ־ קשהדיקע נומערן׳ די איבעריקע — *דװאכע• דע.' •קז>נסעראנסיע — *דלעכם• ווןן י^נאס םורקאװ און דיאנא בלומעגסעלד ה#בן גיויס דערס*לג אין זײערע אויסירונגען ״די ױיםע קוקאזוקע״ און ״די םערל פדן *דאנ־ כײ״ אין ביאדיפםאק האבן זײ געהאס גלענצנ־ דיקע אםרוסן סון חנן אין .*אונזער לעבן״• וט סיאיז סזןרגעקימען א גראנדיעזע אפיסײד־ **רזמערונג *ון א. םאמבעײג אין ריגע• — איגם *דפילם ע־ אין די ג־עסע־ע *סםעם אין לעםדאגד• ןאן די באװוסםע סוב־עםין נעלי קעססאן ה#ם *ןנגעהויבן אירע גאסםזזפילן אין דזןנדוןן מים איר ם^פולערער םיעסע ׳,דאם חמדל״• זי קוממ איצט סון ארגענםינע• ןןןן גיזא תײדען און *ס• פריזאמענם האבן אנגעהויבן צו *מילן אין װין• ןןןן דזשולי נאםאנסןןן, װעלכער האם געשפילמ סים 8 גרויסן דערס#דג אין לוןנחןן׳ איז 08־ גע*8.*ן קײן בוקארעשם׳ װו ער טרעמ אויף. וופ• ב^חזמ^ײ ׳ספילמ אין װין• ןןןן די ײדײםע םעאםער־םמודיע בײם לאדזער ״הזםיר״ גרײם אימו סענרעלעס ״ססעות בנימין היסלײפי״. כיז אהעי די סםזדיע אויסגד סירם סרצעס ״איז •8לײס אויף דער קײפ״ און *סלום־עליכסס ״ג^לדשסיגער*,. רסך^קם^ר נ ח מ ז ם י י ז י ל ק^נקוחם סאין בעסםן ליד און נ^װעלע אין די ,׳לימ• בלעםע־״ דערגדײכם בײ 200*• — דער םע־מין אויף צו ידיקן מאנוסקייסםן איז סא־־ לענגע־ם ₪ די םעג דעריד״נם אין װאר־סע דעד עי־ *דםע־ זאמלביך ״רודםעװאניעכ״. אין װעלכן סיבאפײליקן זיך ד• םיצסאכער״ קדמן ליפ׳ י קנאםהײס, העלעי,?ו■ זא־^מב, •פ װאולמאן׳ מ׳ 8לעי״ א• גוםע־מאן א• א• ןאן ז• סעגאד^וויםש איז 8פגע*8־ן אויף א 2אי װ^כן קײן לעםדאנד און ליםע׳ װו ער װעמ אויסם־עםן מים ס^־דעזונגען און רעצים^ציעס פון זײנע װערק. ןןןן די ײדי־דע קולםדד־געזעלעאפמ אין נױ־ י8יק אכ^גםירם ס^רגנדיקע אונםערנעםונגען: דעם 1־םן יאנואר — ׳,ליםערארײםער סרײמיק״ — ״פינף?רײבער װעין *8־לײענען ז״ערע װעיק: י• גלאכדםםײן׳ ברוך גלאזמאן׳ ז. װײנ־ *ע־׳ י• ־8לניק׳ י• רעסלער.; זונםיק, דעם 3־םן — 8 דיסקוסיע איבעד דעס צו׳סםאנד זונם ײדײםן םעאםער — אײנדײםונג — םיעדקין; זונםיק, דעם 10־הן — יהיא"8*י8רגײפד8װנם• ןפן *םבת, דעם 28דםן ה• ה• װעם נ• מײזיל האלםן א רעסעראכו אין ל8דז א• ד• ם. ״עםלעכע ײדיידע ליםעראמורן ^דע־ אײן ײדיזמע ליםערא־ םור״• ןןןן ב. קארלינסקי *>יז 8*גע*8רן אוי1״ 8 86־ װ^כן קײן װין אויף קוראציע• דער װינער ײדיזזער קולםור־קלוב די8ם אײנגע^רדנם לנבוד דעם גאסמ 8 באגריסוגג־^װנם, *ו װעלכן ס־זעי :ען אײגגעלאדן געװ^דן די *ו־ײנמ *ון דער ײדייםער ליכועראםור אין װין• — דער 8װנם איז *^רגעקוםען דעם 10־םן ח• ח• ןןן אין נױ־י^רק איז דער׳םיגען א גוך לײ דער׳ מעידחלעך און נעזאנגען פון נחום ץד #•ג• ״ליכמיקע םינופן״• אײכענונגען אזן ה8לזד ״פניםן מרן ג• ק8זל8װסקי ןןןן ״אויפקום״׳ װ^ס איז אין ס׳םך סון די לעצםע חחסיס נישמ דערץזינען׳ דערפײנם איגם װי׳דער אין 8 סארקלענערםן פ^דמאם• אין ,׳אויפקום״־סארלאג דעחדײגם 8 בוך ״געקדיבע־ גע לידער״ סון ז• װ״גפער. םגרײם אויך 8 באנד עסײען סון סשה לײב הײלסערין׳ 8 בוך ארםיקלען סון חײס ליבערםאן **דן 8 ב^נד דערצ״לונגען ״װען נישם אסעריקע״ פון ז• װײנפער• ום די ׳״י8ליעסער טמימע׳* אין בריפק סײערם איר *עגםן י^רמ^ג זינם זי האם 8נגעהויבן *ו דעראזײגען. ןןן ױסף י^שוגסקי ה^ט באקוםען די פרעמיע אין דער דיויך סון 1500 גילדן בײם ק^גקווס׳ װאס ס׳ה^ם באשםיסם די יוילישע דערער־^דגאניזאגיע סון די םימל־ און הויב־ שולן אויסן נ^םען סון מ• ח״לםערין. *ום ק8ג־ קזרס זעגען באשםיםם געײ^רן ױילישע <68װ דער־װיסנשאסםלעכע ײערק׳ ײ8ס זײער אינחאלם איז סםעייעד נאשמיסם זאר האנםװעךקעו. י• יאשוגסקי י׳8ם *וגעשםהלמ 8 װעדק ׳׳ײ8ס יע־ דער חאגםװערקער דאיף ײיסן׳ #דער רא*י8נאי ליזירונג אין האנםװערק״. ־ ליט׳זראםור אוי פוד־יםור ןןןן דוינז דער איניגיאצױו *ון א״ניקע •:־׳!:דסנזעלעד■ װעדש איז= נענריינו דעד יוגי- ־״ פון?ומואל דעהםאנם דד״סיק־יןןריקער טע־ ביק״ט אדפ פאדקדאדיפט■ זינט 1902 הזןב װמואר דעתסאן זיך נעװידסעט וןט דער אדנעפ און :אוויזן אויפוװזאםלעז מולזםאלע אוזרות א,-.ה *ארט״דענע געביטן *ון ״דיטן פןןלק־ ־א־ ער ר,אט *ארתוריבן ווערסלעך,?ונ־יבװער־ בע־• לידער• באזובט צוליב דעם גוועק אינער ״,; •בםעט און •גטעםלעך׳ געקוטען אין בארירוננ ביט די *אר־ב״דנםסע •*יבטן פון די פזןלקפ־ דאב;. בלויז א ט״ל פון זיינע זאסלונגען איז :■א־עפנטלועבפ: ״װעדטער?וטריבווערםער װעגן •נםעפ און שםעטלעך״• ״װאריאנםן פון •ורים־ קירזשי (אין ״נח *־ילובקיס זאםלניבערי'). אין 1921 האט ער פארעפנםלעכפ א בוך ׳,או־• בעש און פר״ה״פי' (זאסלוננ לידער, װסס זע־ :׳;; אנפ־בטזגוען אין :אלק ב׳כעת דער פ־״ה״ספ־ באװענונג אין *ארישן רוםלאנד)׳ ,׳אויסדרוקן׳ •וע־םלעך׳ אנע?ד*טן און בזעשיות פון דער ־עצטער םלהמה״ (אין ט• יטאליטט ״לעבןי' 1922), ״גסנים אזן ננבה״, ,׳קינךער־װעלם״ ןאין ״ביי אונז יידן״)׳ ,׳ליבע־לידער פון;:ביםי' (לאנדוי־נוך פון ייווןן) *■ א• וו׳ ש■ ־עהבזאן הןןס אװעקגעשענקט 30 יזן־ פון ז״ן ־עבן דער *ןלקלאי־א־בעם און דער יוביליי איז א ע״כן פון ןןנעדקענונג אט דעם ערלעבן א־ן באש״דענעם פןורשער. ןןן אוין• דעס טלענום פון דער *.י.ש.ןן• אין װארשע איז באשלןוםן געװןרן ארויסעושיקן אין דעד נןןר :ןןענטםטע־ *״פ >ן דעלענאביע ק״ן אםעריקע *ו שאפן דרינגענדיקע הילף פאר ר• שוד־אנשטאלטן אין •וילן. נאזונדערס הןןבן רי ־עלענאפן פון װילנער שול־מעזן פאדלןןננפ׳ אז רי דעלוענאניע זןןל װןןס־שנעלעד ארויספארן :יליב דער קאטאספראפאדער לאגע פון די שולן א״ אויך גוליב דעם־ ווןןס סיאיז שוין נע־ :ליבן וו״ניק וו״פ פאד א זאםל־ארבעט אין אדיע־־קע• אין דער דעלענאביע פןןרט דער װיזוע־ :א־זידעד פון ב-י-ש-א. חי זרובנל און א דעלע־ גאם פון ווילנע. װער עש װעם ז״ן דער װילנער ־ע־י;;אט — װעמ די טעג קדאר ווערן. ו:.ו קלטן מרפר׳ דער באוווסטער שריפטשטע־ לע־ און ייםעראםור־פארשער׳ איז גוגעסראטן 5"״פבושםעלן אן אויסנאכע פון אלע שריפטן :׳׳; אה־ן ליבערםאן אין 5 בענד׳ עס וועלן ״־"! אין דער אויסגאבע אלע זיינע ארטיקלען, :*־ זון, ברױו, זבדונות וועגן אים׳ — םיפ י :׳!):ןןגרןןפיע פונם לעבן און ווירקן פון דעם;יי־׳לדן ״דישן פיןביאליםט• — ספעזניעל *ו "״ אויסגאבע װערן איבערנעזעגמ זײנע װערק ״ '־- ״ר״ג פון אנרערע שפראבן. זזס לבבוד דעי א״נענעד דירד״ װןןס ־,אונזער לעלז׳ אין ביאליםטןןק ה$פ געקרןןנן. איז פריי־ ־י; רעם 15־פן ח• ח• דערשינען ןן פארגרע־ ־ע־לע- נוסער פון דער *״טונג — 18 ז״םן ייב בילדער פון די שםענריקע םיטארבעטער- * ד' יוגעשיקטע טאנוםקריאטן וזום