Literarishe bleter · 1931-02-20 · 8 (20.2.1931) · p. Seite 153

זײם 153 ליטערארישע בלעטער נומ. 8 3551) ׳י טעאטער און קונםט ־• :ידלזס אױ: קוםט א ־ע־םרנטעדז;: א״ —זון טעזןטעד אץ .לאד־טע: אץ :א־יןזרשט־״-טע אםעד נ־פ נןןל־טאדנס .קור-לעמד״ אץ מנוזם רו נינז אויםסי־וננ אין קאנזינמקי-שעאטע־ -.זוזדעד עו ילן א קנען״ ריט מיזזא סיזגזאן אין ־עד זושיץ. אין ..טקא־יא״-טעאפעד :־ט נויט עדטאלנ ״לענעדיקע יתו ר־ט", אין .צענטדאליטעאטעד״ ודידעקציע דערטאן טע• . אין טרוסע ־עם שאטנם ז־:־־1". נ־נשם־־ן) א פ־עסע .ז :קו:ז)<ז־טשע= נאזעל• אננא ־א שס־לם אז־ך דאזע ־ך עם שעאטעד חאנן ז :אספשפילן א־ן אט ד ד :״ט יוי־ן אץ פאלקם-טעאטע ארף עםלענע װאנן :־-ט ז*ך א;אס-א־דעס״ א־ן םי .אז־םן װענ קךן נוענ רע־נלעך, אז :לע ש״עסע ״קלן ס*ניר". - עס וא־ קורען קךן װא־שע או־ף םערזעל :אלװ־ננזדנ :אסםשפ־לן. אנדעי ־י׳ :עעם:ט :ע־אין א־ן לאדז א־ז י :ע:נט. ד־ א*ן דער -ר*יעע״ שער םאלקס-טעאםע־ #6ד:עקזםען ע©ע;ו;ג פזן יענ נ-ענ שעאטער איז דללנש ד־ .קדמ. נא*ן-בר*רד. ביש :רו־ס סדעדדענ ־אג ־-זוע טעאטעד אץ ־• א־נרעד-גענלעך, נעענטע־ צוט .עטד״• ,>< דודאלף זאט־אדסקי קורט צי טא־ן ־לן יאדי אויף עט־עכע דאנן■ )< ויידיא טאטאצ־א און זינרונט טודקאוו ר־נן אן צו נאסטדאלירן אין לערנעדנ■ ז־ טירן א■•* א־נםענס ..נעזושענםטער״■ א אין דעד דדאסאט״טע־ םטו-ע םון םדץ-קלונ אין רינע איו אויטנעטי־ט נעדאדן ר• ו׳־וויקס .זואט״ א ד• ־דיזוע טעאטע־-סטו־יע אונטע־ דעד אנטי- רוננ םון ד״ד רינאל דלכע־ט - דאם א־ו ניט לאננ אינעדנענורען :עדא־ן דודך דער נעז. .קולטו־- לינע, - איז אי־דן אין *טן םערעםטע־ טון איד נא• נלטעי טעטיק־ט. ר• טעאטעד-סטודיע איו יעד א־נ ציקעד ־־־זזע־ דדאראטיזועד 1;',־:אנזוטאלט און איז אױםנעדעננט אויף 3 יאד. דעד לאקאל נעםינב ױך אױף קדאנראינע אג. א זונטאנ, ־עס אטן ד״ ח., איו אץ דער ־,׳:ע־ קונםט-נאלער־ע םאדנעקוסען די טדע־לעכע עםענוננ םון דעד נ־לדעד-אױסזוטעלו:: םון;אקאנטן ימאדער נעט קװםט-סאיע־ ־דסאנד קאנעלנא, א דאדזועזזעד ־ד, וועלםע־ זואוינט אין טא־יז און :עחערט צו די נאסדטיקםטע םארזוט־ע־ םון דעד א״נ םאריוער זװל. .'< ד• -—לנעד טדוםע״ ראט די טענ :אםטראל-ט א־ן נ־אליםםאק. םין ניאליםטאק - 'דן טינסק. א ־וליוט א־לער ראט טאדענדיקט ידנע :אסט• יטםילן אין םאר״. אין נוענאס-א־דעס איז א״םנעםידר א נדע טיעםע םון יעקנ :אםארואנסו,■ .־' םדו־ אין ־ע־ ריט״. רעדאקטאר בחמן מייזיל עזטידן די םאיאדנח״טלענזננ םזן דעד ־"שעד א־• טאנדאםיע• םסר-צדט וועלן םא־קורען ווץ יילנע און נ־ו-יאדק אדטאנ־אםישע קאנםעדענצן ר־ט א נד־טע־ נאט־ל־קוננ םון .ד־סנשאםםלעד, זוידנער, לעדעי, זשו־נאי-םטן, זעצע־ אא•",־. ד־ דעקארענראצ־עס םון ד־ דאז־קע קאנםעדענצן זועלן א־נעדנעשיקט דעין ־עד ם־לאלאנ־שע־ סעקצ־ע םון ־זוא, װעינע זזעט ז־ א־ן םאדיו־ף םון עטלענע ר־זדפ או־סשט־רען אץ ענדנ־לט־ק םאדרול־דן. >נ ז. סענאלאד־טשעס ־אראן ״נד־דעד נערזאד״ דדוקט ז־ך א־צט א־ן ררשנ־נ אץ ־אדשע־ע־ .נאש םשענלאנ־" ׳י ס׳קורט צוםאדן קךן .־א־שע דעד נאקאנטעד — שעד ש־־םסשטעלעד םון נוענאס-א־רעס ־עקנ נא• סאשא.םק־, סיטדעדאקטאד םון די ..םדעםע״• צווארען ר־ט ־. נאטאשאנםק־ קורט ־דן ם־ו־, ראדאס יער־ע־, א ש־־שם־לעד־ן. א־ן לערנעדנ א־ז דע־ש־נען דעד עדשטע־ :ורעד .נד־קן״ - םאר ל־טעיאסור, קו.סט א״ קול- םוד, ,דעץ אדו־סנענענן א־ערן ר־דש אונטעד דע־ י1־ טוננ םון ־שדאל אשענדארף. - א־ן נוסעד; ־• אשענדארף-דע־ 'וננעד ־־נםעד: ־. :עױנט-ליסעדא- םוד און :עעישאםט ודעד ד־נטעד, דאפ דעדק, דעד לדענער): ־עקנ שודר־ך-דעד קרא.קע• נאלענאס און ד־ ם־ר ול־ד>; נחסן נל־ץ-צוױשן ר- און ד־ד ול־ד); ־. אשענדאדף-ד־ נעש־כטע םון םעטדא דעס פו־עד ודע־צ־לוננ); ל־דעד פון נחום כארזע, ־צחק קאנםער, ה־פ נ־רשם־ן; דוד ל־נס-רנחם םענדל, טשאדל' םשאםל־ן; מאקס דקס:א־ד-א םאס־דוננ ר־ם רלן ם־ננעד; צוס פוף אםם־ין: ק־לט־ר-ענ־נ־ס, —־ש םעאטעד, :אט־צן• א םײםאנ דעם סנטן סעכ־־א־, קורט םאד א־ן דא־שעװעד ל־סעדאטן-םאדא־ן אן אװנם םון טלך ראז־שז. עס װעלן דעצ־ם־דט װערן ד־ דרל שלוס- א־טן םץ דעס :אר װאס דע־שינענעס נוך .וולנ און סאן״ עם װעלן :על־ענם .װערן ז־ שלוס- אקםן םון םאלננדע דרארעסנ ו. אח־ס א־ן א ראדנסם׳ נאכם. נ• ל־נע און םו־ט. נ. דדל ס־ז־ען, װאס חאנן לינ-נעחאם. םאר דער .־עצ־םאצ־ע קורצע־ ־עםעדאט װענן די ס־אנלערען, װאם ,װערן א־ן נוך :אראנדלם■ םאד ־עדעד דדארע ,װעם א־ן אן אר־נם־ד-װאדט נענענן װעדן א־ד א־נחאלם. ד־ רענער-ראלן ױעט דעצ־ט־רן דעי או־סאד, ד־ םרו־ען-װאלן ד־ נאקאנםע ־וננע ארט־סטץ רחל חאלצעד. א־ן װ־לנע א־ז םארנעקורען דעד צװ־טעד עםנט- לענעד אדו־סםד־ם םון דעד .־וננ-װ־לנע״-נ־וםע. נאך דעס ארלנם־ר-װאדם םון ז. ד־זען, און דעס םאדל־ענק םון סאלק חללפער־נען סון ודנם אל־ד דנען או־ם- :עטראםן ם־ם ז־ע־ע ל־דע־ ד־ ד־נםער ל־זע־ ,װאלף, ח. ־. סאלאװ־טש־ק, רשר לעװ־ן, א. װאנלער. דעד אװנט, װ־ ש׳ט־לם ר־ט ־עד .װ־לנעד טא:", ראט :עראנט א זוטאדקן רושס. ׳< דעד .װ־לנע־ םען-קלונ א־ו צונעטראםן א־נצו• אררענען םען-ס־סװאנן, װאס ז־עי *־ל א־ז ..צו אק- טזדרן ר־ םען־ר־טנל־דעדשאםם און שאםן א קאנ- :•טאקט צװ־שן ־עד ־ד־שעי א־נםעל־נענץ און דע־ ־י־שעד ל־סע־אטוד״. קאד־ע סאלאדאװםק־ א־ז אױםנעםדאטן א־ן לער- נעדנ ר־ט א־דע ל־־עד אץ ק־ניעד-רעשדלעך. ליטעראטור און קולטור א ־־נסטאנ דעפ סוםן ד״ ח. א־ז א־ן דאדשע סארנעקוסק דעד :אנקעם לננור שלום אש, אינ־ זעאיךנט דודכן נע־עלשאםםלענן ־ונ־ל־-קאם־טעט. אז־ף דעם נאנקעט חאנן :עחאלםן דע־עס װענן ש. אש און זךן ,־אלע א־ן דער ־ד־שעד ל־טעדאטוד םאדש־דענע שד־םםשפעלער און פוער. שלום אש יאר :עחאלםן א א־נםעדעסאנםע ־עדע װענן דעי ־ד־שעד ל־טע-אפזד און ־ד־שן לענן, װענן רעס אנזען םון ־ד־שן שו־ךנעד. עד ראם נעדוםן יי א־יע :עסט צו שפ־צן דעס ■1־םעדאטוד-םאנד, װאס ראן נדעננען ם־ל נוצן דעס ־ד־שן שדךנעד. א־־םן אדם א־■ או־םנעזאסלם :עװא־ן א־נעד סססנ נ־לדן- ם־םיואך דעס ו 1 םן א־ו שלוס אש אפנעםאדן קדן ,װץ. דער נאנקעט א־ז אױרך ־לעד א־רםאזאנם א דעד .שול-קולם״ ראט ח־צם אננערו־נן א ״ח־לסס-ק־ם״ לטונת זלנע קולםור-א־נסם־טוצ־עם. ש אש ראם :עעםנט ד־ .ק־ם״ אץ :עשו־־נן דעושלנ ״ד־ אלםע ־ד־שע שול ראט אונז ־עדראלטן די־ך דעם ענר. ד־ נךע ראדעמע ־ד־שע שול א־ז ד• א־נצ־קע נאדאנס־ע פאד אונזעד צוקונפם. נ־שט אנד־דנד־ק דעם :אשטאנד םון אנ־עדע שו־ן, װאס ־עדעד ט־ל סון רעד ־ד־שעד נאםעיקעדוננ שאפט רך לרם א־ד :דסט און :עװ־סן, נעם־ן א־ך, או דעד ט־פ שולן, װאם דעד .שול-קולם״ ראש נעשאפן, א־ז ססונל צו דערצ־ען װערד־קע ״ר־שע רענסשן, װעלנע זאין זדן *ונענד־ט םאד ־עם שװערן קארף, ־אס שם־־ם ז־ םאי א־ן לענן. ״ד אלם םענםשן םד אלס ־דן. א־ך םא־ע־ או־ף אלע ־ד־ש-נעואנענע און נום- דענקנדע רענסשן, אז אזר לאננ װ־ ט־ר װעלן נ־ט :עװ־נען אינזער נעדענטן קאסף םאד דער יד־שעד שול םצד דער רענ־רוננ, װאם א־ר הונ א־ו או־שצו- ראלטן דאס ־ר־שע שולװע ן-א־נםערשטיצן ד־ שולן םון .שול-קולט״ און אונםערצול־נן חאנם און אקפל צו ד־ עדלעכע אץ ר־ל־קע אנשםדעננוננען, װאם עם ראנן די נו־ער םון ד־ ־ײשע שולן״■ או־ף דעד נאדאםוננ ק־ן?עדל־ן מנוה דעד סדאנע װענן ארו־םנענן א״ד־שע ענצ־קלאפעד־ע, יד־ נק ארו־סנעםארן םון פו־לןנ ר״ר מ. וױ־נדדך, נ• רד־ל, נ. קלעצק־ן, ם. שאל־ם• ד־ לעזער פון די ״זל־ם. נלעטעד״ ױ־נען א־ן אלנעט־ן נאקאנס ר־ם דעס פדא- ־עקש צו שאםן א ענצ־קלאםעד־ע. >< םלך ראװ־טש םאדט א־ננ־בן אפ אױף עטלענע ררש־פ קלן דרוס-אםד־קע. א ש• ־. א־םנעד נעט אונז אפצודרוקן אץ רער נדאנ־ק א :אט־ץ, -אי ע־ -־נט אן ארו־סצונענן א־ן קדאקע א ראנאםש־־םם אונםערן :ארען .צ װ ־ ש ן -ינפס־לן״, :עװ־דסעס דעס קאםף םאד ד־־נעם צ־ונ־סט־שן רע־ון און קענן ם־שםוש א־ן דעד ־.דונ־ס- ט־שער אדנעט, םא־ ־דישעד קולטוד און קענן ־ד־- 'ש־םם־שן עקספרעט־זם, שאר סאצ־אלעד :ערענם־קדט און קענן דער ד־קטאםוד סון א קלאס, פא' נדער קונסם אץ קענן נדער טאלא:טלארקדם. דעד ער- שםע,־ נוםער םון,דעד ראנאםשר־סט .צװישן װ ־ נ ט מ י ל ן״ װעם דער׳נ^נען א נ ח ־ נ ם ע ד ץ■ >; :אך לעננעדע חננות א־ז דער *ד־שעד װ־םנ- שאסםלענער א־נסט־טוט *ונעםדאםן פיאקס־ש ־ורכ-