Literarishe bleter · 1930-01-10 · 2 (10.1.1930) · p. Seite 37

7יסערןןרישע בזסססר נוס. 2 (297) זײס 37 א ד צ ו ו ו א ד םע$םער און קונסם ןש ״אויפ־טטאנד' פײ דעם װארשעװער;ײע= ײדייןן טעאטער גײט?װין די דרימע װ*ך. עט גאזובן איצט די פ^ריצטעדוגג גרופעט, >)רגא;י־ זירם דורך די פראפעשי^נעלע פארײגען און פעדקט־אדניװערשיםעט ״קולטור־ליגע־. די אויפ־ פירונג װערט אויפגענומען דורך דעם עולם מיט גרויפ;אגײםטערונג. די טעג װעט געזופילט װערן די 25־טע ױבילײ־פ^ריצטעלונג. — די ארטיםטן פונם װאיש. נײעם ײדייצן טעאטע־ זענען איצט מיט גרוים םליים פא־־ינומען מיב די פיאבן פון סט. צװײגפ באוווםטער באארבע־ טונג די קאמעדיע ״דע־ טאנץ א-ופ גאלד״ (װאיפאנע), װ$ם איז געגאנגען אין פיל לענ־ דער גאנצע םעזאנען. די פיעםע פירט אויז ײדישן פען־קלוב. עס זענען גאנץ ברײט ארומ־ גערעדט געװןןרן די 8עז־מיםװא=ז, װ#ס װעדז לעצםנם אײנגע#רדגט דורכן פען־קלוב. אײניקע הברים האבן זיך אפגעשטעלמ אויף דעם כא־ ראקטער, אינהאלט פון די ביז־־איצטיקע מיט־ װ$בן# װעלכע האבן ארויםגערוםן א שטארקע פאראינמערעסירונג בײם עולם, און םיאיז אנ־ געצ״כנמ געװ^רן דער פלאן פון די װ״טער־ דיקע מימװאכן. אויף דער פארזאמלונג זענען >);גענומען געװז^רן םאלגנדיקע נײע מיטגלידעי: יצתק סאנגער, יצחק באשעװיס, ישיאל ראבאן און י. פאפיעדניקאװ. — סיאיז אויך באשלאסן געװאי־ן צו שיקן דעם דר. י. צינבעיג א בא־ גריפדנג צו דעם 30־ױ*ריקן ױביל״ פון זײן ליטעראײשער טעטיקײט. יאנאם טורקזןװ. ןןןן א. םאמבעיג איז צוריקגעקומען נעך זײן עיפאלגרײכער רײזע איבער איגענטינע, ברא־ זיליע קײן װאישע. ז*)ל ער געג״יפט װערן אין ז״ן ד״״ם, וװ ער איז אװי גויטיק איצט[ א. כאמבערג איז אריינגעטר^טן אין דעם פונם ט״א**•*^ װײלן גײװים װיט 1^^ייד אננײמײן אט די י־דורה. שן זונציק, דעם ג־טן!)קטזןבעד, איז אי; ־יןעאר 1ון דע־ נעז. צו סאר־טפיייטן קונםט פןןרגעקומען די פייערדענע עפיענונג סון ווינטער־ םאדיוו• ןןןן רעם 15 ייןנואר פירט־אויף דער נזאנקװער ׳ידי׳טער מױנה־פעאעטר דוד נערנע־נאננ ״דער םוינע■־". די פיעטע פירט אויף דעד נאקאנטע־ דענינגראדער רעזיטיסער ראדדאװ, םוזיק — ל. םולווער, קינסטדער — י. ראנינאוויט•:. ןןןן די ״ווידנער טרופע״, װזןם?פידט איצט אין קריוקע, גרייט איצט צו א נייע אויפפירונו — אן זןריגינעדע ״די־סע קאםעדיע. ןןןן קדארא סעגאדזןװיט•־, װזןס הזןט עטלענע הד־טיס געזופילס אין רומעניע, אונגארן, טדוע־ נזןס־זןװאק״ מיט א. •סטיין, א. דזןמנ, ס. אלט־ בוים און אנדערע. איו איצמ צוריקגעקומען קיין װאריסע. ןןןן די גאנט־ספילן פון קלארא יאננ אין קא־ מינסקי־סעאטער הוינן זיך אן דעס 10־טן יא־ נואר. ןןןן דעם ס־טן יאנואר קומט ק״ן פוילן דער באוווסמער םאציאליסטי־סער טועי און •סריפס־ •סטעלער דר. ׳. נ. •סט״נבערג. ׳. נ. •סט״נבערג איז באקאנט דעם ״דייסן לעזער טיט זיינע ווערק: ״דער מאקםימאליזם אויף דער ״דישער גאם״, ״דער מאראל״סער פנים פון דער רעװא־ לוציע״, ״פון פעברואר ביז •זקטזןבעד״, און די דראמע ״דער וועג פון פיין״. ןןןן דוד מיצמאבער ה>ןט פארענדיקט א ראמאן ״אויפן ברוק״, װיןם דער־סיינט בקרוב אין ״קולטור־ריגע״. ןןןן שבת, דעם 4־טן יאנואר, איז פארגעקומען אין לאדז זן גרויסער דיבטער־פרימארגן מיט דער באמייליקוננ פון קאדיע מןןלאדזןװסקי, איציק מאנגער, יוםף קירמאן און משה בי־יז־ דערזיזז- ןןןן רעמאדק, דער מחבר פון ״אויפן מערב קי •ן נייעס״, האט פארפאםם א ניי ווערק ״דייט־סלאנד נאך דער מלחמה״. דאם ווערק האט אפגעקויפט א גרויםער פארלאג, וועלנער וועט ד>ןם בוך ארויסגעבן לכתחילה אין עםלעבע שפראבן. ווח דעד ערן־פרעוידיום פון קוראטאי־יום פון ייד. וויסנש. אינסט. באשטיימ פון פיאפ. אלבערט א״נשט״ן, עדוארד בערנשכיין, דר. משה גאס־ טער, פרזןפ. שמעון דובנזןװ, דר. ת״ס זשיטלאװ־ סקי, פראפ, עדװארד סאפיר, פיאפ דוד ם'מ>ןנ־ םעז ןןןן רודזןלף זאסלאװסקי, װזןס האט געשפייט א פאר חדשיס אין ארגענטינע, געפינס זיך איצט אין פאריז, ווו ער טרעט ארויס אין זיין רע־ פערטואר. ןןןן דער א־טיסט הערמאן פישער האט איבעי־ געגענן אין ר־סוה פון ״װ״א אין װידנע א ריי ז״ער װיבטיקע בילדעד און אפ״סן פונם על- מערן ״דישן טעאטער. — א בילד פון מורא- נןןװער טעאטער אין װארשע, א זעדטן בידר פון א. י. קאםינסקי און א. ספיקזןװםקי, דאס פראגראס פון א. י. קאמינסקיס 30־י>ן־יקן יוביליי. — ןןןן די סטודיע ״יידישע בינע״ אין ל#די נר״ס א םצענישע באארנעטונג פון א. צ. גרינ־ בערגס ״מעפיטטא״. די ער־סטע פא־יסטעלונג װעמ פזןרקוכען דעם 11־ט[ יאנואר. יעזשי — יצחק רןןזענבלאט. ר ע ד. ג ח ם ן ם 'י ז ' 7 ןןןן דעס 21־טן פ. ח. איז פזןרגעקומען אין קר>ןקע די 5־טע םארזאמלונג פון דער געזעל־ שאפט ״קרןןקעווער יידיש טעאמער״, אויף וועל־ כער םיהןןבן אנטייל־גענומען א 200 מיטגלידער פונם באריכט איז צו זען, אז דער מאגיסט־אט הןןם אויםגעצןןלט א יערלעבע םובסידיע פון 6.000 גילדן, פון דער ״ד״סער קהלה ןןבער איז נישס געלונגען ארויסצובאקומען קיין סובםידיע. נןןך דער דיסקוסיע איז אויסגע־ קליבן געװןןרן א נ״ע פארװאלםונג: פריינד, פיינער, קאמפער, שר״בער, האלפערין, בלום, העניג, רימפעל. װעלנער, ראזמארין, ז״נפעלד. פי׳סער, ראזע און װאנדערער. — םיאיז אנגע־ נומעז געװארן א שארפע פדאטעסס־רעזאלוציע קענן דער קהלה פאר איר באציונג צום טעאטער. ןןןן דער נאמבערג־שרייבער־פאריין אין בוע־ נאס־איירעם איז צוגעםראטן איינצוארדנען לי־ טערארישע אװנטן. דער ערשטער אװנט איז גע- ווען געווידמעט דעם יונגן שריפטשטעלער א. שפריצער. £ ו ז ו ו?יסעדיעסיד אזן קז7םזר ןןןן די יידישע קולטור־געזעלשאפט אין אמע־ ־יקע רופט צונויף א קולטור־צוזאמענפאר אויף נוף פעברואר 1930. דאם װעם זיין דער עי־ סטער יידישער קולטור־צוזאםענפאד אין אמע־ ריקע און ער װעט באטראנטן די אקטועלע :־אבלעמען פון דער יידישער קולטור־באװעגוננ אין אסעריקע. די קולטור־נעזעלשאפט האט אויך באשלאסן איינצולאדן אויף דעם קולטור־צוזא־ טענפאר דר. הייס זשימלאווסקי ןוועלכער גע־ פינט זיך איצט אין א״ראפע) און זלמן רייזען פון װילנע. ןןןן שלום אש איז צוריקגעקומען פון אמע־ ־יקע, װו ער האט פארבראנמ עטלענע װאנן. פאר ז״ן אפפארן פון ניו־יארק איז איינגע־ אידנס געװארן לכבוד דעם דינטער דורך דעם .פארווערפם״ א באנקעט, אויף וועלכן םיהאבן ״ך באט״ליקט זיינע פי״נט און פארערעי• ןןןן פון דעי צ. ׳. ש. ארדעלעגאציע אין אמע־ -יקע איז אננעקוםען א דעפעשע, אז 14 אנ־ נעזעענע ״דישע איגאניזאציעס אין ניו־יארק ראנן פון זיך אויםנעקייבן א קאמיטעט, װאס װעט אונםערנעמען א גרויסע הילפס־אקציע פאי רי ״ריש־וועלטלעבע שולן אין פוילן. ןןןן מיד האנן באקימען א פדאספעקט װעגן ״אן אומאפהענגיק וואבנבלאט פאר אינפארמא־ ציע,' געזעלשאפטלעבע פיאגן און ליטעראטור״, ״דער וועג״, װאס הייבט אן צו דערש״נען פון 1־טן יאנואר ח. י. אין מעקסיקע. צײישן אנ־ רערן ווערט אינס פראספעקט געזאגט, אז ״דער װעג״ װעם שענקען פיל אויפמערקזאמק״מ די יוננע יידישע דיבטער און ליטעראפן אין מעק־ סיקע און דינען פאר זייער טריבונע״. — דער יאנואי־נומער, ווערט דערציילט אינם פיאס־ פעקט, — דערש״נט אין 5.000 עקז. ןןןן זינט עטלעבע וואבן דערש״נט אין ברא־ זיל אין ריא דע זשאנעירא א ניי וואבנבלאט ״דער אנהויב״. ןןןן דער אבטער פען־םיטװאך פונם װארשע־ יוער פען־קלוב איז געװען געװידמעט —־ ״דאם פארגאנגענע יאר אין דער ״דישער ליטעראטור״. פיזענען ארויסגעטראטן םים פארטראגן נ. מייזיל װעגן דעי יידישער ליםעראטור אין 1929, שטערן — וועגן דער אמעריקאנער ״וואך״, ד. ב. מאלקין — די יידישע ליטעראטור אין פוילן אין 1929 און מלך ראװיטש — די יידישע ריבטער אין ראטנפארבאנד. ןןןן סוף דעצעםבער איז אין פאדבראדז (ב״ װילנע) געפייערט געװאדן דער 25־יאריקער יוביל״ און דער חנובת־הבית פון דער ארטי־ דער ביבליאטעק. ןןןן דער פערטער באנד פון זלמן רייזענט .לעקםיקאו פון דער ״דישער לימעראטור, פרע־ :ע און פילאלאגיע״ איז שוין אויםגעזעצט און אינגינן דערש״נט עד אין פארקויף. ןןןן א. מ. פוקם האמ פארענדיקט צום דרוק א גרויסן ראסאן ״יידן״, אויף ײעלכן ער אר־ _ נעט די לעצטע עטלעכע יאר. דער ראסאן ײעט ראלםן א 600 זיימן. ןןןן ם׳איז פארגעקומען אין װארשע א פאר- לאסלונג פון די מיטגלירער פון װאישעװער