Literarishe bleter · 1929-12-27 · 52 (27.12.1929) · p. Seite 1027

זײס 1021 {יסטרזזרישס 3?זזססר נום. 52 (295.) * צ ו ו ו א ד פ ו ז ו ו א ד םע$םער און קונסם ןןןן פרײמ&ג דעם 20־מן דעצעמבער זענעז 5*ײ געעומען צװײ ײדי־צע טעאמער־פײערונגען. די עפענינג שון װאריגעװער נײעש ײדײגן טעאמער (דירעכןציע—יאנאס טורכןאװ) אי1 פיז יעם לא׳ דזער קאמעראל־טעאטעי• ״אררטי' (קינסטדעיײסער לייטעי—מידה ביאדערזאן. דירעקציע—ױסף סטי־וגאט׳צ). :יא־י געיסטעלט געװאי־ן א י*עװ• ״קוים מיט ציות״ מיט א נײ־יעאיגאניזירטן ארטיסטײסן אנסאמבל מיט מאדװינא ראפעל,?יי• נע מרים, ױס;4 סטױגאט״ט ,יעקב מאנדעלבליט. מ ״אצאיכינסקי אין אנדעיע והו נאך דעם װי די ,.װידנעי טררפע״ האט שא־ יענדיקט אײ־ע שאי־טטעלונגען אין ײילנע, איז אײנגעארדנט געװארן אין װילנער קולטור־הויז א באנקעט לסבוד די ארטיסטן. סיאיז געקומען א גײיםער עולם. די באגריסונג־יעדעס האבן גע־ האלטן ז. ײיזען, ד״ר מ. װײנײיך, ז. קאלמא־ נאװיט־ט, י. טהועיניקאװ א. אנד. ןןןן קײן װא״דע איז געקומען צופארן די בא־ װוסטע א״ערעטע־ארטיםטין קלארא יאנג, וואם װעט אינגיסן אויפטי־עטן אין קאמינסקי־טעאטער. ןןןן יאובן גוסקין, דער פארװאלטער פון דעם אמעײקאנעי־ ײדי־טן א־טיסטן־ױניאן. איז צוריק אפגעשאלן ק״ן נױ*י?ויק. ןןןן די איטיפטין מריפ עליאס, װאס איז ארויס־ געטיאטן מיט גרוים ערפ*לג אויף דער ײװןן־ אקאדעמיע אין װאי־יטע, איז צוריק אװעקגעפאי־ן קײן בערלין, װו זי ט־עט ארויס צום דריטן מאד אויז איין א קאנצעיט ןןןן דער מוזיקעי ראזאר װײנער אין נױ־י^רק האט אנגע׳צײבן א ריי קאמפז^זיציעס און לידער צו די •טאפונגען פון ײדי״טע דיסטער: א ײדי״טע מעלאדיע; דאס ג*ךד פון מײנע אויגן (מעקסט •ט. י. אימבער); װיג־ליד (מעקסט ם. מארקייט); •טטילע טעליע (נ. מינקאװ); אין פעלד (¥, די־ ל*)'); װיולט מײן טאטע רײך געװען (א. ניסענ־ זאן); די זון (י. ראלניק). ןןןן אין דער װאײטעװער ם־עסע איז פאי־עפנט־ יעבט אן אויפרוף פון א ריי *טריפם־טטעלער און מועד וועגן דעם ״טניאו—באר, װעלבער ארבעט זינט 20 י>)ר בײ די *טװעיסטע באדינגונגען. די אונטערגע־טריבענע אפעלירן צו דער ײדי־דעי װאריטע צו ״טטיצן דעם פאדקס־סאי ןןןן די באקאנטע אפערעטע־איטיכטין םעםי ליט־ מאן איז געקומען קײן װאר־טע. זי װעט אויפ־ טרעטן אין ״סקאלא״־טעאטעי ןןןן סיאיז געקומען קײן װאר״טע דער רעז״טי־ סער בועז ױנגװיץ״ װאס איז צוגעטיעטן צו רע־ ז״שיסײן אין קאמינסקי־צעאטעד א גײע 3¥ע■ ־עטע׳ אין װעלבעי סיװעט ארויסטרעטן קלארא י*נג. ןןןן א.ייף א זיצונג פון ביאליסטאקער מאגיס־ טראט איז בא״טלאסן געװ*ןרן צו בא״טטימען א סובסידיע פון 1200 גילדן פאר דער ״ווילנער םרופע״, װעלסע ה$ש גאסטױךייט אין ביאליס־ טאק מימ גרויס ערסןןיג. ז י 7 ר ע 7. ג ח ם ן ם לער לודוויגז װעלסער װײלט איצט אין ארץ־ י״טראל, הןןט געהאלטן אין ירו״טלימער אוניװער־ סיטעט א פארטיאג א. ד. ט. ,,גע״טיבטע און סיק־ ציע״. — דער פאיבאנד פון די העביעי״טע גאסט א באכקעט. סיהאבן באגײסט דוד יעלין און מרדבי :ן הלל הסהן. ןןןן אין נױ־יארק איז פאיגעקומען א ביבער• קאנפעיענץ, ארגאניזײט דורך דער ײדי״טער קוד־ טור־געזעל״באפט. סיזענען געקומען פאר״טטײער פון 12• ארגאגיזאציעס. סיזענען געהאלשן געװארן רעפעראטן װעגן צװטטאנד פונס ײדי״טן בוך אין אמעריקע. סאיז געװען א דיסקוסיע און סיזענען פארגעדײגט געװארן םלענעי, װי צו פאיבעסערן די לאגע. ל ..•ז אויסגעקליבן געװ^רן א קא־ מיסיע פון 7, װאס דארף אויסאיבעטן פלענער און צו״טטעלן זײ צו א צװײטעי זיצונג ןןח פארגאנגענע װאך איז אין ליטעראטן־פאײין פאיגעקור־עז א םעךמיבװ^ך לסבוד דעם דער״טײ־ נען פון *טלוס א״טס נײע ר>ןמא:עז. סיהאבן גע־ ־עדט: ז. סעגאלאװיט״ט, ב. קארלינסקי, י. מאנ־ גער, ח. קאזדאן. דער איטיסט הײס *טניאור האט פארגעדײענט א ײי פראגמענטן פון א־טס װערק ןןןן הײנטיקע װאך קומט פאי דער זיבעטעי םען־מיטװאך. געװידמעט דוד בערגע־ס*[ און זײן *טאפן. סװעלן אײיסטיעטן א יײ ״טייפט־ ־טטעלער. ןןןן אויף ״טבה דעם 21־טן ה. ח. איז אין װיל־ נע אײנגע$רד:ט געװארן אן עפנטלעבע װיסנ־ ״טאפטלעבע זיצונג פין ײװ*ן. עפענוגגם־װאיט־ זלמן רײזעך י .ציניערגס נײ װערק ״גע״טיבטע פון ליטעראטור בײ ײדן״ — ז. קלמנאװיט״ט. נײע ביבער צו דער ײדי״טעי לישעראטור־גע־טיב־ טע — מ. ווײנרײך, מיטטײלונג װעגן דעם גע־ פונעגעם ארבױו פון װילנער קהל — פנהם קאן. ןןןן די גרוםע ״אויפגאנג״ גים אין קורצן אױיס א זאמר־בוך פיץ אץ ערך 10 בויגך אין זזעלבן םי־באטײליקן זיך א ײי מהברים פון פוילן ארן אויסלאנד. די נאענטסטע טעג טרעש מען ״טוין צו צופ זעצן. ןןןן יצחק װײנטױיב האט אייערגעזעצם פון פדאנצויזײט עמיל זאלאם ״דער דאקטוןר פאס־ קאל״. ןןןן א די יט*טעי פארלאג האט לעצטנם פארעפנט־ לעסם, אז ער גרײט זיך אױיסצוגעבן טןןמאס מאנם ״בודענבראקס״ אין א נײער ביליקער פאלקס־אויסגאבע און עס װערן אנגענימען בא־ ״טטעלונגען אויפן בוך, סדי צו װיסן אין װי־ פיל מער־װײניקע• עקזעמפלארן עס דאיף *םגע־ דרוקמ װערן. דער פאילאג ה>ןט באלד באקומען פון פאר״טידענע בובהאנדלונגען און ביבליאטעקן בא״טטעלונגען אויף ני״טט װײניקער פון א פעיטי מיליאן עקזעמםלארן. ןןןן אין צב״ק אין װילנע. איז םוןןרגעקומען די זיצונג פון דער איניציאשיװ־גרופע צו גריגדן אן אביטוריענטן־פארבאנד פון די ײדי״ט־װעלט־ לעבע ״טולן. עם?ענען בײגעװען אביטוריענטן פון ״מפיצי־ה״טבלה״, רעאל־גימנאזיע, םרוג־״טול, ס. מ. גורעװיט״ט־גימנאזיע, סעמינאר און דע־ לעגירטע מצד דעם צב״ק. 7יםעראסור אןן ק??ע*ד ₪ םיהאט זיך איצט קאגםטיטוירט #ן ערן־ פרעזידױם פון קוראטאריום פום ײד. װיס. אינסטיטוט: פראפ. אלבעיט אײנ״טטײן, עדוארד בערנ״טטײן, ד״ר מ. גאםטער, םראפ. ״ט. דובנאװ, ד״ר תײם זשימלזןװסקי, פיאפ. םימ^נסאן, פראפ. ע. סאםיר. — אינגיבן װעלן אויך בא״טמימט װערן קוראםארױמס פון ײװא מיט אפטײלונגען אין אלע לענדער, װו סיזענען דא געזעל״טאפטז פרײנט פון ײװא. — אין די קוראטארױמס װעלן געקליבן װערן אנגעזעענע װיסנ״טאפטלעי און געזעל״טאפטלעסע מוער, װאס האבן ארויס־ געװיזן א אינטערעס פאר רי ארבעטן פזן ײײא. די אויפגאבע פון קוראטאיױם איז צו פארבינדן דעם אינפםיטוט מיט די ביײטע געזעל־טאפטלעבע קרײזן, װאם םימפאטיזירן מיט דער טעטיקײט פון ײוו*. ן/ןן דעם 1־טן דעצעמבער איז אין גױ־י^יק פארגעקומען א קביה־פנים פאי ־טלופ א־ט. אראנז״סירט פון דעי ײדיטעי קולטור־ געזעל״טאפט. ס־איז געקומען א גרויכעי עולם. סיהאבן באגריסט דעם גאסט י. אפאטא״טו (פ*רזיצער פון קבלה־פנים), יעקב לע־ װין, אברהם רײזען, הלל י־אגאף, ד״ר ״ט. עלם־ בערג, דוד פיגסקי, ״ט. ניגער און ע. נאקפ אינם נאמען פונם יידי״טן פטודענטן־פארבאכד פון דער ײד. קולמור־געז. ׳טלום איט האט גערעדט װעגן די צילן און אויפגאבן פון דער ײדײסער ליטערא־ טור און אויך פאיגעלײענט א קאפימי פון זײן ..םעטערבודגײ, ןןןן ז מלמד, װאס געםינט זיך איצט אין ניו־ איז ״טוין צוגעטראטן פ^רצוזעצן זײן אר־ בעט צו באפעסטיקן די געזעל״טאפט ״ביכער״, װעלבע איז געגרינדעט געװארן אין פרילינג הײ־ יאי- ןןןן ױאל מאסםבויפ געפינט זיך איצט אויף א לעקציע־טור אין רומעניע. זײנע אויפטריטן גײען אדורך מיט גרויס ערפאלג. לעצטנס איז ער אויפגעמראטן אין קע״טענעװ, וװ ער הזןט געלײענט א רעפעי־אם און אויך רעציטירט פראג־ מענמן פון זײנע װערק. ןןןן דוד האפ״טט״ן איז אויסגע״טלאסן געװארן פון דער י־דפעקציע פון ״װוכפפ״ םאר זײנע ארויסטרעםונגען קעגן דער פארטײ־^גשירונג מיט דער ײדײטער ליטעיאטור. ןןןן א. אלמי גרײמ צופ דױק א יוך ״ײדי״טע דיכטער״, וװ עס קומען איײן מאנ^גיאפיעס װעגן די מ^דערנע ײדייטע ריסטער אין אמעריקע, רוםלאנד און פוילן. אין יוך װעלן אויך ארײן אפהאנדלונגען װעגן די עלטערע דיכטער מ^ריס ר^זענפעלד, א. ליעסין, יהוא״ט, אברהם רײזען. ןןןן די ײדי״טע קולטור־געזעל״טאפם אין אמע־ ריקע ארגאניזירט א פרץ היר״טבײן־טור. אין דעצעמבער חוד״ט אין נױ־יארק און אין די ״טטעט ארום נױ־יוןרק, אין יאנואר — מאנ־ טרעאל, טאיאנטא, דעטראימ, ״טיקאגא, קלױולאנה םילװאקי א. א. װ. ןןןן דער באװוסטער ײדי״ט־דײט״טער ׳*רים״טמע־