Literarishe bleter · 1929-09-13 · 37 (13.9.1929) · p. Seite 732

?יסער&רישע בלטםטר נ*ם. 37 /260> צ ו ו ו א ך סיעיעסעד א*ן קלנסע רי :*,:עפייג־ײדיעע *יע-״ ט (צ -יצ מיט א -״,,״דערער סר״. >ו;נםערגא״. ט״ ״דיי־ן =עא=עי א'| >״־'לו א:| אין ׳.". ־?ע. ךי £ר״ד #-ער איז א £ריגי םיקע. םיר גד,־יב; ראן, אז דער ״די־.-ער ארםיסם, יועל־ כער ה#= אדיס ז״נע פד״זנעפ אויס-ע=ר*-1 דאס ״דיי־ע סעאסער אין די •־װערסםע צ״םן׳ וועט אויך נובר ז״ן די אדע •*װעריק״םן און װעט זיך םיט באנ״מע בתות נעסען •:א£ן בע־ סערע יידיטע טרופעפ. אויך דער ״דישער אר־ טיסטן־פאר״ן ײעט םוף־בד־םוף א״נזען, אז ז״ן ביז־איצטיקע פאדימיק איז געײען א יסערדעבע און צעטטערנדיקע און װעפ םיט־ תעדפן צו ארגאניזירן אין אייניקע ייריעוע יבטעט בעסערע קינסטדעריטע םרומם. ןןןן נאך א געזנווונגענעם איבערר״ס פון דעס ״אזאזעד אין ווארטע, האט די םרופע פונפנ״ באנ״ט די גאסטטפידן, װעדבע ג״ען אדורך מיט א טטארקן ערפאדנ. ןןןןװי די ניו־יארקער ״דיטע פרעפע ט״ד.ד בזיט, זענען די קדאנגען, אז טאריפ יטװארצם קונסט־טעאםער װעט בד״בן אן א טעאטער, נייטט ריבטיק. ער קומט פון קאליפארניע, װו ער האט םיט ז״ן טרופע גאםטראדירט, און ײעט סיט זײן טרופע אינגיבן אנד״יי-ן טפידן אין נױ־יארק. ןןןן אין דאדז גאםםראדירט זינט עטדעבק װאבן םיט גרוים ערפאדג ם. דאםפע און פרוי פ. סענדעדעווינדס. דער רעפערטואר פון דער דעזנטער װאךו ״גאט פון נקםה ״םאטקע גנב , ״טביה דער מילביקער״, ״200.000", ןןןן דער באקאנטער ״דישער ארטיפט פ. בא־ ראטאװ, װאפ האט דעט לעצטן םעזאן געיספידט ביי מאריס טװארצן, איז אנגעקוםען זנו פים־ קאטארן, ער טרעט ארויפ אין א הויפפ־ראדע. ןןןן ווילנער ײד״סע טעאטער־געועדטאפט פירט אונטערהאנדדוגגען םיפ א״ניקע גוסע אקטיארן ײעגן יסאפן א נוטע ״דייס״ הינם;־ לערייסע טרופע אין װילנע. ןןןן די װידנעי טרופע יספילט אלץ אין גא־ ליציע. דעצטנם — אין קאדאםיי, טיסארטקא;•. יסוין ג״ט זנו טראבטן װעגן װינטער־פעזאן. ןןןן א צען־זװועדף גוטע ״ד״סע ארטיםטן דארפן זיך צונויפנעמען און יסאפן א נוסיע ״ד״סע טרופע, מיט א גוטן רעזיסיפער, םיט א ל״ט״סן רעפערטואר. סיאיז דא פדאץ פאר אזא גוטער טרופע אין ווארץוע און אין די גר- ס״ר״ ״ד״ס״ *סטעט אין פוילן. — זאלן זיך געפונען א פאר ענערגייסע, ערלעבע טעאםער־ טוער און נעפען אויף זיך די איניציאטיװ! א ו ד עד באלאניע די ײדייגע דיבטונג פון ראטנפ;י״ באנד. ןןןן יואר מאסמבויפ איז ארויכגעפאי־ן אוי־ג א =ור קײן רומעניע. ן״ן צו דע= 200־טן געבוירנטאג פון דעב ײדי״צן פייאבא־־- מ׳טה סענדעלטאן, האט דעי ײדײבעי• װיסנידאפטלעכער אינסטיטוט אין ווילנע איינגעארדנט אן עפנטלעבע פײעייעבע זיצונג סיט דעם טאג־ןןרדנונג: 1ן זלמן ריי־ זען — ארײנפיר; 2) ד״ר מ. װײניײך — מענדעלס>ון און די פראבלעמען פון אונזע• צ״ט; 3) ד*ר י. גארדאז — מענדעלסאן דע־ פילאסא ״. ןןןן דער באװוסטער רוסײט־ײדיייער לייפ-־ ־טטעלער בן־עםי ה$ט איצמ געפײערט אין ד.ז־ אביב זײן 75־טן געבוירנטאג. אין ״מאזנים י איז אפעגדרוקב אן אי־םיקל וועגן דעס בעד־ היובל פון י. ה. ראװניצקי. ןןןן הײנטיקע װאך איז געװאין 10 י#ר. זינט פיאיז גע״סטארבן דער באװ״־כטעל ײדײצעי ־ריפט-טטעלער יעקב דינעזאן. וש די טעג דער״סײנם א גײ ביך פוז אהרן צ־־טל־ן ״ברענער״. ־־־ א דיאמאטי־טע דיבטונג אין 3 אקטן, 10 בידדער. ן{״ װי די ײפ א כ־ילם מיט. לעגע; אברהס ר״.;ן׳ ה. ל״װיק איי מנחב, די *צטענ־־יקע מידארבעצער פון נײ־יארקעי ״פריידדטי ארויסגעטראטן פון דער צײטונג, װי־ד זי ..האט אפגעדרוקם אן ארביקל, אז ״ידי׳טע אימפער־ יאדיסטן ה>זבז דורכגעפירט איז אי־ן־ײטראל א פאג־אס אויף אראיער״. ןןס אין יאט־טקאװסקי־ביבליאטעק װערם איצט געזעצט.־ פראפ. *טעלענגאװסקי — די אלגעמײנע גדטיבטע און די גע־שיכטע פײ דער צױויליזאציע, 1 באנד. ראזאנןוװ — צו דער געשיבטע פון םארקסיזם. דאס עםםרײכײטע םלהמה־מיניסטעריוס האט פאי־־װערב ארײנצונעמען אין די קאזארמע־ ביבליאטעקן י־עמארקס בוך ״אויפן סערב־פ-אנט קײן גי׳עס,'. דער פארבאט איז באכרינדעט דער־ מיט, װאב דאס בוך קען ןופ״טװאנן דעם קאמך־ גײסט פון די דעלנער אויך אין פוילן האבן אײניקע פוידי״טע צײטונגען אנגעהויבן א קאמפאניע מיזאל פאר־ װעי-ן דעס בוך. ןןז־ אין בארקאװער צענטר?א־־לאג דעי־״טײנט אינגיבן א בוך פון י. יאבינסאן כאציאד־עקא־ נאמי״טער ״טטײגער בײ ײדן אין רוסלאגד אין סו־טן י. ה. קװעלנבוך פון מעמוארן אין קינסט־ לערײטעי• ליטעראטור. רעקאמענדירט פא־ ״טולן בון *ױטן קאנצענטעך 400 ז. — ןןןן א*ן קא-טיצע (כ״טעבאסלאױאקאי) הויבט אן צו דער״טײנען א גײע ײדי״טע װאבנצײטונג ״דער פאקל״ אונטער דעי רעדאקציע פין מענדל עלעפאנט. ״דער פאקד״ — װערט געזאגכ אין דעס פלאקאט — װעכ באלויבטן און פאר־ *טפרײטן דיבט אין די פארװארפגסטע און װייטס־ טע ײדײטע י״צוביס אין קארפאטנרוסלאנד״. דע׳• פלאקאט איז אלט־פרעגקי״ט צונויפגע״טטעדט סיצ פסוקים, מיט ״ע״טרת הדברות״ מים לפק״ן. פונאויבן א *טורה מיט גרויכן *טריפט: ״ולסל בני י״טדאל היי ״א ו ר״ בסו״סכותש, ו ו?יעיעדיעעזד אןן ק??ע?ד פ ו ן ןןןן אין איגענטינע איז אין עלטעי פון צ*5 יא,־ גע״טטאי־בן דעי באװוסטער ײדי״טער זיטור־ נאליסס און סלל־פוער לוי יצתק מאס. געבי־ײן אין אליארע״ן, פאדאליע, האכ סאס זיר אין רוסלאנד באטײליקט אין דער סאציאליסטייטער באװעגונג״ געװען ארעסטירט צוס עי״טטן מאל אין פינסק 02(11, 1000 אװעק קײ; איגענט נע, וװ ער האט פון 1015 ביז 1022 רעראקטיי־ט די עריטטע גױיטע בוענאס־אײרעסער ״ײדײטע צ״טונג״;דעי־ד״גט עד־הױם). *טפעטעי :ויז עי געװאין א קאלאניסט. אײנער פון די גע־ בײדעטסטע און בעסטע ״די״טע ז־טוינאל-בטן אין ארגענטינע. האט ד מאט געאם זײעי גיזי• סע פאידינסטן פאין אויפבוי פון דער ײדי״טער פיעסע אין איגענטינע דעי פאי״טטאיבענעי איז געװען ז״עי פאפולער אין דעס ײדי־טן איגענטיגעיי״טוב. זײן טויט האט ארוישגערופן גױיס טיויעי אין לאנד. אין זײן לװיה האבן זיך באטײדיקט עטדעבע טויזנט פון ז־יבע פײינט און פארערעי — די ײדי״טע פרעםע אין ארגענטינע איז פול םיב ארטיקלען װעגן דעם פאי״טטאיבענעס. ןןן חוה״ס סובות, דעס 23—27 #קט$בער*, רופט צונויף דער ארגאניזיר״קמםימעצ פונס ײדי״טן װיסנ״טאפטדעבן אינסטיפוט א קאנפע־ יענץ פונמ ״ון״א, אןיף װעלבער סיװעט אונ־ טערגעפירט װערן א סך־הבל פון דער ביז־איצט אפגעטוענער איבעט, און סיװעלן אויסגעא־- בעט װערן די ארבעטס־פלענער אויף דער נאענט־ סטע־ צוקונפט. סיװערן דערװארב אויף דעד קאנפערענץ די אנגעזעענסטע פוער פון יױו״א אויך פון אויסלאנד. סיװאדט געװען א ױיט-, אז די אלע פריינט פון יױו״א אויף די ערטע- זאלן איצט פאי״טטאיקן די ארבעט פארן ײװ״א, בדי צו קומען צו דער ק#נפערענץ םיט װאס־ גיעסערע סך־הכלען. ןןןן •טבת, דעם 7־טן ת. ח. איז אין ליטע־ יאטן־פאײי ן אין װאר״טע םארגעקומען אן *װנט לבבוד דעס דיבבער ז. ווײגפער. מ. ר>ו• װיט״ט האט געעפנט דעם אװנט, נ. םײזיד האט געיעדט װעגן דעס נײעם דור ײדיעע דיכטער אין אמעריקע און װעגן ז. װײנפער. דער גאסט האט אין א פיינעס יעפע-אט איבערגעגעבי װעגן דעס ײדי״טן ליכערא־ײטן און קולטירעל־ דעבן אין אמע-יקע. דעינאך בעי• הא־־א־ וזיץ געדײענט א דיד אדן ז. װײנבע- האט יע־ ציטײט א יײ דידעי פון;ײן נ**עס ביך ״אײגנס״ און קינדער־לידע- פיז ״דער גאל־ דענער האן״. דער עולם האט זאדאנקט דעס גאסט און די רעדנע- מיט אפיוודיסמענטן. ןןןן אין װאי״טע געפינט זיך איצט דעי דיכ־ טעי ״טמואל יעקב אימבער, װאס װוינט לעצטנס אין קר*קע. דער דיבטער גרײמ איצט צד א דײט־דע אויסגאבע פון דער אנםאלאגיע פ־ן דעי סאדערנער ײדײטער דיבםונג, װאס א*ז צוריק םיט א 2 יא- דער׳טינען אין אמעריקע ״ט. י. איפבעי גרײט אויך אן אנטאלאגיע אין ײדי״ט פון דעי פאדערנער ײדייטער דיכטונג, ןונגע־ הויבן כרן י. ד. פרץ ביז די ױנגסטע דיכםעי א באזונדער ןורט װעם פאינעמען אין דער אנ־ ח ם ן ם י י ז י?