Literarishe bleter · 1929-07-26 · 30 (26.7.1929) · p. Seite 592

?יסעדעדי׳סע ב?עםסר נזם. 30 (273) ז"ם 592 ¥ םזנ^םזנר אזן קןי׳סס ןןןן די ,ײילנער םרופעי' האט אנגעהויבן אי־; נאסטראלז איץ לאדזער ־דטאטישן טעאטער. לױס דעם געהויבענעם קילדדפניפ, ײאס די לאדז;־ ״דייפע סלעסע מאנט, דארף מען האפן, אז די ״ײילנער טרופע״ ײעט דאיט האבן א קינספיע־ רי״טן און אויך א מ^ראלי״דן ערפאדג. הרוא•! אגב, ״טוין צײמ צו טראבםן מבח א ״מנוחה ונחלה,' אויף דעם קומענדיקן טעאפעריפעז^ן ןןןן די טעאטער- און קונסם־געזעדשאפם אין ײילנע האט באשטימט א קאנקורפ אויף א ײד• שער קאםעדיע פון הײגטיקן מ#דערגעם לעבנב־ שטײגער. די באדינגונגען פון קז)נקורס זענע;. צאל אקטן — מינדסטנס דריי. אנטײלנעמען אין קאנקורס קענען אלע ײדישע שרײבער פון דעי גאנצער ײעלט. דעד טערמין פון צושטעדן די ק?* מעדיע צום קאנקורס איז — 1־םער מאי 1930. פיעמיעפ: 1*טע פרעםיע — 100 דזןל., 2-סע פרעםיע—ס<: דאל., ס־טע פרעמיע—25 דאל. — די פי־עמירטע קאמעדיעס װעלן אי־ויפגעגעבן א.ין אויפגעפירמ ײערן דורך טעאטער־ און קוגסס* געזעלשאפט אין ײילנע, ײי אויך רעקאמענדײכ ײערן אין אדע י־דישע טעאטערן אין דער גאד צער װעלט. — די ארבעםן דארף מען צושיקן לוימן אדרעס פון דער געזעדשאפט: ווילנע, גרויב פאהולאנקע 18. ןןןן דער ווארשעװער רעײי־טעאטער ״סקאלאי' גאסטראלירט איצט איבער דער פראײינץ. אין דער טרופע נעמען אנמײל יצחק נאזשיק, גיזי הײדען, ש. פריזאםענט, מיבאל קלײן א. א. ןןןן די גאספשפילן םון לידיא פאטאצקא אין דער פוילישער פראװינץ גײען אדורך מימ גרויב מאטעריעלן ערפאלג. ןןןן רודאלף זאסלאווסקי און שלמה נאומאױ. װעלבע האבן צוריק מיט א פאי חדשיפ געשפירב אין פוילן, טרעםן איצם ארויפ אין בראזיליען ןןןן די ארטיפטן נהפה, קאדיש, האש, ל. שריפט־ זעצער, מ. ראפעל טרעטן איצט ארויס אין ײיל־ נער פאדקס״טעאםער. זײ שפילן ד*רט ה. לײײיקב ״גולם״ און... ״קאײקאזער ליבע״. ײײזם אויב. אז םיטן ״גולם״ אלײן קאן מען נישט אדור:־ קומען, מוז מען אויך אין װילנע #נקומען צו ״קאװקאזער ליבע״. — ײער לײדם פון אזא צו־ נויפפארונג? דער ״גולם״ צי די ״ליבע״? ןןןן אין די לאדזער ײדישע צײטונגען ײע־ן שטארק אנןןנסירם אײניקע גאסמראלן פין ״קיגסטלער־פןןר פון מאסקווער גראנאוופקיב קונסט־טעאטער מ*ןריס לאמפע און סאניא םענ־ דעלעװימש״. אויף ײיפיל מיר ײײסן, איז אזא מין ״קינסטלער־פ#י" אין גראנאװפקיס קונפב־ טעאטער נישט געײען. דערצו ײערם ברייט אנאנ־ סייט ״דער שדאגער פון סעזאן, גרויסע אויפפ,־ רונג פון גיאנאײסקיס קוגסט־טעאטער םניה דע* מילביקער״. און ײידעראמ#ל: ״טביה דער מיי־ סיקער״ איז דערווײל בײ גראנאוופקין נ י ש ס אויפגעפירט געװןןרן. צוליב־װאפ אזעלבע מינע נישט־געשטויגענע אנאנסן?1 ײער איז דא זױי* דיק, דער ארמיסם, צי די אונםערגעמונג? אדע־ ב־־דע צוזאמען׳.׳ קײן בבוד פארשאפט עס יײד: נישט1 נ א ר כ פילמ זיך גומ. ןןןן עפ דערשײנמ בקרוב א יוך לידעי פון דעפ באװופטן יידישן דיבטער, רעדאקטאר פון ״צוקונפט״, א. ליעסין. דאס בוך ײערט אילופ־ טרירט דורך מאי־ק שאגאל. ןןןן פארלאג ״עמעס״ אין מאסקװע טרעט צו ארדיסצזגעבן א גױיכע דאסאן־ביבלי*טעק פון די בעסטע אריגינעדע און איבעיגעזעצטע ראמא־ גען און דערצײלונגען. יעדן חודש װעט דעי״ יטײנען אײן ראמאן פון א 10־12 דרוק־בויגן.— צודײטן די עישטע װערק זענען אנגערוסן: אכא קאי־אװאיעװא — דעי־ וואדד־זאװאד, ירונא יא־ *טיענסקי — איך צינד פאייז. בעדא איליעש— טיכע ביענט, ע. י• רעמא־ק — ק״ן שוס ני־עס אויפן מעי־ב־פיאנט. ןןןן סיהאט אויפגעהערט צו דעישײנען אין װאי־שע די א־טאדאקסײדע טאג־צײטונג ״דער ױד״. דעי ארויםגעבער פון דער צײטונג, משולם קאמינער, איז שודדיק געידיבן די מיטארבעטער פא־ עטדעסע חד״בים געהאדט. 011 אין פאר־אג ״רוקא״, פאריז, איז די טעג אױיס פון דױק א בוך פון דיר נ. פײנבערג א.נ. די מינדעיהײטן־פראגן אויף דער שדום־קאנפע־ י־ענץ 19<!1/(>192 און די ײדײטע אקציע לטובת דעי־ אינטע־נאציאנאדער מינדערהײמן־שוץ. ד״ר נ. פײניעיג איז אי-נער פון די בעםמע קענער פון די מינדעיהײטן־פראגע אויפן פארום פון פעדקער־בונד. ןןןן אונטער דעי יעדאקציע פון יעקב פרנס ײעים אין ריא ךע זשאנעירא צוגעגרײט אן אל־ מאנאך װעגן דער גע״טינטע פון ײדן אין ברא־ זיל. ןןןן יעקב באטא־סאנסקי פאיענדיקט א׳צט א דיאמע: ״נאפאלעאן״. ןןןן אין אוקיאיגישן צענטראפארדאג איז דעי־ שינען אן אימאנאך ״װאוספפ״, גרויסער פאי־ מאט. א־בער ״37 זײטן. אין דעפ ראזיקן אלמאנאך זעגען פארטר*זטן די שיײבער, אפ געהעין צו דער אדאוקיאיני־ ״טעי־ אסאציאציע פין סי-איע-אױ^ שײיבעי־ ״װאוספפ״, מימ פי׳אזע—א. אבטשוק, א. דרו־ קעױ מ. איאכסקי, פ. סימא און אי. קיפניס. מימ לידעי ־ מ. שטורמאן, חנה לעװין. ס. ווײנער־ מאן, ד. האפשטײן. איציק פעפער, ס. טומשינ־ סקע, ב. אליעווסקי, מ. פינט״טעװהקי, מ.שאפירא, י. קאטליאר, *ט. העלמאנד, י. יאנקעלעװיטש, א. פיאטיגא-סקע, א. װעלעױיצקי, דינע ליבקעס און אב-אס קאהאן. ןןןן די אױיסגעיער פון דעם ״לעקםיקאן פון ײדײדן טעאטעי״ (אונטער דעי השגהה פון דער ײדישער אקטיארן־ױניע אין אמעײקע) — רע- דאקטא- זלמן זילבערצװײג, גיט אױיס בױלע־ טיגען װעגן דעם לעקסיקאן. אין דעם עי״דטן בױ־ לעטין האבן מיר א רײ ידיעות װעגן דער אר־ בעט פון דע- -עדאקציע־קאדעגיע און פא-לאג־ קאכיטעט צװײדן אנדערן װערט איבערגעגעבן, אז עס װערט צוגעגרײט דער צװײט- םיאספעקט. אין װעלסן סיוועט זײן א פארװארט פון -אובן גזסקין אלס פאי״דטײעד פון דער אקטיאין־ױניע, אן איטיקל פון יעקב מעסטל ארס פארשטײער פון רעדאקציע־קאדעגיע, אן איטיקל פון רעד. זלסן זילבערצװײג, מימ א באריבט װעגן מצב פון ״דעקסיקאן״, און א נײע ליסטע .פון אבאנעגטן, װעלסע זענען נײדט ארײן אין ערשמן פראספע־ט. 7'ב7נר$סזר אזן קז?כזר ןןןן פון דער פיץ היר־־בייךאוי־גאבע יענעז ביזאהעי דעי־ביכען 4 בענדער: 3 בענדעי ״פעד־ עער או; דענדעי־" (אינדיע; ארץ־ייב־אל; ניי־ יעע־אנד. אויבט־אליע. דרוב־אפ״יקע), אין א באנד ד־אסעז (גדינע פעידער, *װ״ *בנ*ענ*. דוי יגהק) . ביװעין געדױקב און די ביעג דעי־ •־״נען עבדעבע נ״ע בענדער ײא=עז (פובטע ק־עבידסע. א יעבן פא־ א ־עבן, תקיעה־ב־., פא-ווא-פן װינקל, דקס שמידס טקסטק-, שדיס ײײטן וראס, נב-ה. בא-ג איאפ און אנדע-ע) און אריך צװײ בענדעי פון דע- סעריע ״פע- קעי ארן דענדעי״" (שװא-צבױך״״ודעגן דעכ יעבן פון ד• ײדײדע איבעױואנדע-ע- אין יאטנפאר־ באנד ־ און א;ד וש א באד״טנדיקע- עולם איז געקומען אין פאײז צו דעי גײגדונגס־פא־זאמױנג פון דעי פאי־יזע- סעקציע פונס ײדישן וויס. אינסטיטוט. פא-זיצ*;- איז געײען י. יעפױיקין. מ װײנ־ ײיך, װעלסעי איז צוײקגעקומען פון :ױ־יא-ק חאט יעפעיי-ט װעגן דעי א-בעט פון ױו״א אין :זידטיקן ב־אמענט א טשע־יקאװע- האט גערעדט װעגן די אויפגאבן פדן דעיפא-יזע- סעקציע. אין דעי דיסקוסיע האבן זיך באט״ליקט לאצקי־ :ע-סאדדי. י. גײנבעיג, ד״- קיאל, דארין, פרד ־יעפפ״ד א א ביז אקטאבע- װעט מיט דעי א— בעט פון דע- סעקציע אנפירן די איגאניזיר־קא־ ןןןן איןצוזאסענהאנג מיט דעט 50־יאײקן ױבידײ פון רעס העברע״דן היסטאײקער און ־דײפט־דטע־ע- ד־ר שמעון בע-ענפע-ד, זענען אין א ־י־ ע״טונגען א־געדױקט איטיקלען װעגן ןןןן אין פא—אג ב ק־עצקין ײערם איצט גע־ זעצט ד*ד בע־געיסא;ס ״מדת הדין״, דעי ראמאן׳ ־־אס איז אנגעשײבן דויך דעס דיסטעל די יעצ־ טע צ״ט וש ס־איז איצט נעװאין 25 יא־ זינט סיאיז גע־דטא־בן טעאדאי העיצי אין דעי פיעסע זע־ נען פא-עפנטלעכט פיד איטיקלען״ זסרונות װעגן חע-צד. ןןןן פון א סטאטיסטיק, װאס איז איצט פאי־ עפנטלעסט געװארן, איז צו זען, אז אין אוקראי־;ע עקזיכטירן 175 שודן מיט ײדיש אלס אוכ־ טע-ײבט־שפיאך. די ״מדלז ווערן נאזוסט דורך ססס.ס7 קיגדע־. — אין 37 נעריסטן אויף אוק־ יאינע איז די פא־האנדלוגגס־״טפראך ײדיש. ןןןן דאס :א-אסאװ־קוראטארױם, װאס האדט אײס אין -אדז 5 לעינאנשטארמן (2 שולן, א :ינדע-ה״ם און 2 אװנט־שולן} האט אײנגעי א־דנט א פײעױנג לבבוד רעכ פאיענדיקן דעכ *דוד־יא-. ןןןן יבבוד דעכ דע־שי־כען פון די 5 בענד ״די געשינטע פון די פארײניקטע *דטאטן״, איז א״נ־ געא-דנט געװא-ן דורך דעכ ײדישן סאציאליס־ טישן פא-באנד און יעדאקציע ״פאױוע-טס״ פאר ז״עי א״יטא- היד יאגא־ א באנקעט. וומ אין יעמבע-ג איז דע-שינעז א בוך פלז ד״־ מיבא- ייגגעל ״דעי אנטיכעמיטיזס אין פוי-ן״, א ברך װעגן די אנטיכעמיטי״דע באװע־ גונגען אדן ז״ע-ע טענדענצן. ןןןן ה. נ. ביאליקן איז די פא-גאנגענע װאך געמאסט געװאין אן אפעראציע. — דער דיכםער ז י? י י דעד. נ ת ם ן ם