Literarishe bleter · 1929-04-24 · 17-18 (24.4.1929) · p. Seite 351

זײם 351 (1'םסר^רישס 3?עסער גזם. 18—17 (1—260) כ ר א נ י 9 סעזןסעד יא?/ קןנסס ןןןן די ״ווילנער טרופע״ וועלן אין די יום־ םוב טעג אויםער ״דעם עיקר״ געבן אויו 8ון זייער פריערדיקן רעםערטואר: מאנשאג, דעם 29 ה. ח. גום פרץ־יןןרצ״ט — ״ביינאכפ אויפן אלטן סןודק״, און מיבװוןך דעם 1־טן מא• *ום 10־טן יארעייפ פון א װייטער — ״דער •םטי־ מער׳'. — ןןןן אין ״קאמינסקי־טעאטער״ וועמ יום־טוב גיין ״דאס חזנדל״ מים נעלי קעסמאן. ןחן אין ״םמבטױן״ — דער נייער פראגראם ״טים יידענע״. ןחן אברהם ט״טלבוים איז די טעג אפגעפאין *וריק קיין אמעריקע. ןןןןאין דער *רעסע איז געװען געמאלדן, אז םאריס שװארץ זאל האבן באעלאסן ארוים־ זיוםארן אויןז א טורנע קיין אייראפע און אויך ק״ן פוילן. אין ״פארװערטס״ פון 22 םערץ איז אפגעדרוקמ א סעלדונג פון ם. יטווארץ, אז ״סיאיז אמת, אז עד פירם אונםעיהאנדדונגען םים א מענעדזיגער פון לאנדאן און פאריז, ווי אויך פון בערלין, ווין און וואי־טע, אבער בא־ •טמימט איז עם נאך נישט״. די טרופע מ־ז •טפילן אין אםעריקע ייז דעם 21־טן יוני אין ״דעדפאר נלויבט ער נייטט, אויב םיװעכ סעג־ לעך זיין פאר אונז צו פארן דעם סי״זאו״. חןן די םעג װעדט אין לאדז אין ״הז&יר״- לאקאל געעעפנט די בילדע—אויםטפעלונג פון באקאנםן יידישן מאלעד םשה אפעלבוים. םיווערם אויםגעשםעלט ביז 100 בילדער און צייננונגען. ןןןן ח. גאטעםפעלדם ״פרנסה״ האט אויסערגע־ וויינלעבן ערפאלג. די טעג איז עם געגאנגען זנום 100־סטן מאל.—״דער עדפאלג הייבט זיך ערשט אן״,—אזר״בן די ניו־יארקער צ״טונגען. ןןןן סון■ סעזאן טרעט םאלי פיקאן ארויס אין א רעדנדיקן פילם, וואם דער באקאנטער רעזשי־ םער גריפים וועט *וגרייטן. מוזיק גרייט צו דער קאמפאזיטאר יוסף רומשינסקי. ןןןן ווי דער ריגער ״פדיםארגן״ טיילט סיט, האם דער דארטיקער טעאטער־קאמיטעט באקוטען 2 פאריטלאגן צו קומען אויםן^ןומענדיקן סעזאן קיין ריגע: פון דער ״וויינער טרופע״ (מ. םזאה) און פון ״וויקט״ (ז. םורקאוו). די באהאנדלונג פון די פאריטלאגן איז דערווייל אפגעלייגם געווארן ביז דער צווייטער זיעונג. ןןןן דער פאפולערער יידי׳טער אקטיאר, איי־ נער פון דעד אלטער גװארדיע אין אמעדיקאנעד ״ד״טן טעאםער, בארים טאמא־טעווסקי, געפינט זיך איצט אין איירדפע. ער א־ז אויפגעטראםן אין לאנדאן און אין פאריז. ןןןן דער ױביל״־קאנטערט פון מ. שניאורס באר אין ״קאנסערוואטאריע״ איז אדורך םיט גרויס ערפאלג. ןןןן אין םורקעסטאן איז ארגאניזידט געוואד, א יידיש טעאטער פון די בובארער יידן, וועל־ בעם שפילט די דראמען פון די יידי־ט־בובארער דראמאטורגן אין דער אלטער ייריש־טארזשוק־ ד ע ד. נ ח ם ן ם ומ ווי באקאנם, געפינם זיך ז. מלמד אין שליחות פון קאאפ. ״ביכער״ און ״ליטעראר״טע בלעטער״ זינט א פאר חדיטים אין אמעריקע. :ישט געקוקם אויף דעם אלגעמיינעם שווערן *ו׳טטאנד פונם ייד״פן בינער־מארק אין אמעדיקע, אנטוויקלם ז. מלםד גאר א בריי- טע טעטיק״ם פאד דער פאדשפר״מונג פונם יידישן בוך םיװערט איטט געפלאנט מים דער הילף פון די דארטיקע קולםור־נחות *ו גרינדן אין ניו־יארק א גרויסע אונטערנעםונג, וואס זאל האבן די אויפגאבע *ו פארשפר״טן דאם ״דישע בוך אין די פארייניקטע שטאטן. ד• איד״ האם געפונען פיל אנהענגער, און סיזענען דא מעגלעבק״םן אװפזװשםעלן גאר א גדויםן בנין. די רערפארוננ פון דעם קאאפ. ״ביבער״, דער פאנאנדערוווקם פון דעם גרויכן ביבער־ זוענםר, גיט דעם גלויבן, אז םיװעם אויך אין אמעריקע געלונגען אוועקצושטעלן דעם יידישן ביכער־פארקויף אויף נ״ע ברייםע יסו־ות. ןןןן שבר״ דעם 20־םםן איז אין ׳וארשעװעו ליטעדאטן־פאר״ן פארגעקומען אן אוונם פון דעם באקאנםן ״דישן דיהטער בער האראוויץ. נאבן רעפעראט פון מלך ראוויםש, האט דער דיבםער געל״ענט זיינע לידער. ןןןן סיווערם איטם געזעצם און סידערשיינט אינגינן אין קלעעקין־פארלאג א באנד דערזניי־ לונגען פון דעם יונגן נאוועליםם יטחק בא שעו ו י ם. ןןןן די םווענגיאנער ״דישע שול פייערט איטם איר 10־יאריקן יוביליי. די פ״ערונגען וועלן דויערן עםלעכע טעג, פון שבת רעם 27־מן אפךיל. — פיווערט אויך אויפגעפירפ דורך די קינדער פרצס ״דריי חופות״ (קינדער־פארשטע־ לונג אין 5 אקםן). — מיר שיקן דער שול אונזעדע ווארעמסםע ברכות. דעד פארלאג קלעצקין גיג בקרוב ארויפ דעם באװוסטן ראמאן פון פוילישן שריפטשםע־ לער װ. בערענם ״פרוננא״. אגב, הא5ז וװבערענט ה״־יאר באקומען די יערלעבע פרעמיע פון דער שטאט וואד׳נזע. ןןןן דוד בערגעלםאן, וועלנער האם פארבראנט א פאר חדשים אין אמעריקע, קומם בקרוב צוריק ק״ן בערלין. ןןןן די םעג קוטט *ופארן קיין ווארשע דער באקאנםער יידישער דינטער דניאר פשאדני. ןןןן קאדיע מאלאדאווםקי, י. קירטאן און י. באשעוויס גר״םן *ו א זאמלבוך פאר בעלעט־ ריםטיק. עס ווערן געפלאנם ארויםצונעבן אזעלבע זאמלביכער פון *ייט־צו־צייט. אין ערשטן נומעד וועלן אריין לידער און נאוועלן פון ק. מאלאדאװסקי, מלך דאװיטש, דחל ה. קארן, אהרן צייטלין, ׳. פערלע, י קירמאן, ש. זאראםב, ׳. באשעווים, קלמן לים א. א. מיר זענען רייך םיט צ״םשריםטן איבער ליםע־ ראםור, איז געווים אן אויפטו, םיר זאלן האבן זאמלבינער ם י ט ליטעראטור גופא.?יסעדז^סןר *ד/ קז?סזר ןןןן די טעג איז פארגעקומען אין ווילנע די ערשטע באגעגעניש פון די ״דישע און פוילי־ שע ליטעראטן. די באגעגעניש איז אראנזשירם געווען דעם?!1־םן אפריל דורכן ווילנער פען־ קלוב אין די זאלן גונם ״דישן קולטור־הויז (גרויס־פאהולאנקא 18). דער גדויםער זאל איז געווען ש״ן דעקארידם. פון די פוילישע שריסטשםעלעי זענען געווען: םאדעוש לאפא־ דעווסקי (דראמאםורג). העלענא ראמער אבענ־ קאװסקא (וויצע־פארזיצערין פון פוילישן לי־ -עראטן־פאר״ז), וויטאלד הולעװיטש (דינ־ טער), םםאניםלאווא שוויענטאזשעצקא, װאצ־ ראװ גיזבערם־סםודניצקי, באטאראוויטש א. א. אויסער די ״דישע ליםעדאטן און זשורנאליסטן זענען ב״געווען אייניקע געזעלשאפטלענע -וער: י. טשערניבאוו, ב. קלעצקין, ׳. אראנא־ וויםש א. א. עס האבן געהאלטז רעדעס און בא־ גריסונגען אין .יידיש און אין פויליש זלםן ר״זען, מאקם עריק, בער האראוויץ, העלענא ראמער, לאפאלעווסקי. וו. הולעוויםש. םיאיז אויך ב״געװען דעד דינטער אבדהס רייזען, וואם האט זיך דאן געפוגען אין ווילנע.—זלםן ר״זען האט *ווישן אנדערן געזאגם: ״די בא־ געגעניש פון די ״דישע און פוילישע שריפט־ שטעלער געהעדט צו יענע קליינע געשעענישן, אין וועלנע עם ליגט אפט באהאלםן דאס קערגדל סאר גרויםע אנםוויקל־נגען; די אנער־ קענונג פון דערי ״דישעד ליטעראסור אלם גליינבארעכםיקטע אין דער אינטעדנאציאנאלער משפחה פון די פען־קלובן , איז א דאםע אין יעס שווערן נעראנגל פון אונזער פאלק אוין■ דעם רענט קולטורעל זיך אויםצו־ לענן אין ז״ן ״דישער שפראך, און די באגעגעניש מיט די פוילישע שריפטשטעלער איז אן אנה״ב אין דער ריכםונג אויף דעם ווילנער באדן. דער דעדנער פארענדיקס מים אויםדריקן די האפנונג, אז נישט וו״ם איז די ציימ, ווען יידישע און פוילישע שריפטשטעלעו װעלן זיך באגעגענען נישט נאר אויף ספעציעלע אװנטן, נאר אין דער טאג־טעגלעכער אדבעם לםובת אלע פעלקער, וואס באוווינען אונזער יאנדי'. וו# כאװער פאװערס א בוך ״איבערן ם״ך" ווערט געזעצט איצט אין קלעצקינס פארלאג און סיװעט אינגיכן דערשיינען. ןןןן דאס באקאנםע בוך פון רוסישן ארנעאלאג און חיסטאריקער קאראבטשעווםקי ״היינט און אמאל״ (דאם אויםזען סון ה״נטיקן און אמא־ ליקן הויז־לעבן) איז דורך א. מ. און ש. שיינ־ מאז איבערגעזעצם אין ״דיש. זןןן עם דערשיינם א ױביליי־נוםער פון ביאליסטאקער ״דאס נייע לעבן״ (10 יאר און וי300 נוטערן). דער יוביל״־נומער חאלט 72 ז״טן פון גרויסן פארמאט. סיבאם״ליקן זיך די שסענדיקע מיטארבעטער פון רער *״םונג. כיאיז א גדויס בדיהשאפם ארויסצוגעבן אין דויף פון 10 יאר א יידישע *ייטונג אין א פראווינץ־שםאם.— מיר ווינטשן ״דעם נייעם לעגן״ א לאנג לעבן. ז י? ז *