Literarishe bleter · 1929-04-24 · 17-18 (24.4.1929) · p. Seite 349

1ײם 349 .,ודילנער טחיפע״?יםסראר^שס 3?טםסר נןם. 8\—7! (1—260) 7/^^^/////////^///' ג יעװרעינאװס ״דער עיהר״ איד דער (״םאר העםען א קאםעדיע א1ן עעד /;עעע־/ א דראםט״) א*ן 4 $קםן. דעזישי — י1סף ק))םען די ״ווידנער םיופע״ (דער רעזכויםער י. קאמען מיט די אויס־ פירער) דזאין מער געלײגם געוויסמ אויה קאמעדיע. זײ ה#בן דאם דראדאמי־סע פארבזיגן און ׳םארפער, יודמער אונםערגעיםצראסז דאס קאמעדייםע. איז ארויס א פריילענע, לוסמיקע זאך, װאס גײמ האסםיק, רעבעדיק, — און דזןס מראגײגע, דראמאמייסע איז אפילו ערטערװײז געגעין •סארזיםמעסיק״ גראמעסקארמיק. דער ״םעאייער פאלסקי״ אין װארלוע האמ אמאל גענומען די זעדבע 2יעסע מישער, מראגי־םער. װי א קאמעדיע (פאר די ״װילנער״ איז עס בעיקר א קאמעדיע) איז ״דער עיקר״ געיגפילמ גאנץ נישקיצה, לעבעדיק״ און אזוי לעבעדיק, לוסמיק האמ דער פרעמיערע־עולם אייפגענזמ״עז די פאר״גטעלונג. מען האמ שרײדיק, פון פולן הארצן געלאסט. פון די אקשיארן האבן זיך ארויסגערוקמ דינה ק א מ ע ן, פיין און מימ הארץ אדורסגעפירמ איר ראלע און אייערהויפמ אין 3־םן און 4־מן אקמ״ ווי די דינספ אין די מעבלירמע צימערן. דעינאד קוסמ *םמחה נאטאן, װאם הןומ געגעבן אן אויסגעעײסנמן רוםיזזן דאקמזןר. גומ איז נעמי נאמאן. מרים ארלעסקא יאדארעם דאס מיידל, װאס זי *םפילמ, אביסל םילדערן. זי איז גו־יפארז־םירמ איכפ גרים און אינם האלמן זיך. י ו סץ קאמע ן איז עפעס צו־לײסמ דא, סמעמ ני״גמ גע״םפילמ. יעקב װײסליץ באדאר,,8 נאך ארײן אין דער קאספליציר־ מער רןןלע פון־ ר׳יר פרעגאדי. אויף דער פרעמיערע איז נ#ך די ראלע גע- װען בײ אים לויז. ני״סק׳םה זענען געװען ז, היריםפעלד און ח. בראקאזיצ (דער באאסמעי). רי אלע איביעריקע האבן מימגעיםפילמ װער בעסעד, װער ערגער. דוד בירנבוים (רעזיםיסעי) — צו־מומלדיק און צעװארפן. דער םופלער (ני׳יםט נאר אין 2*־טן אקט) האמ זיך *סמאי־ק געלאזט הערן. כדםמעות, די ארהיסטן זענען נאך ניעזמ •מוה ב״מוה מימ זײערע ראלן. דאס האמ זיך אויך געלאזמ פילן ערמערװײז אין דעם גאנג פון דער פרעמיערע. אבער אין לזיף שון *מפילן װעדן די קלײניקײמן באזיי־ טיקמ װערן. די פיעסע דארף האבן ערפאלג. ז^ל נ#ר דעד עולם גיין, װעמ ער הנאה האבן און אזוי פרײדיק און פון שולן האיצן לאסן, װי מיהאמ אויף דער םרעמיערע םריידיק געלאסט. נ. עײזי7 צו אלע ײדישע צדקה־חברות די עקאנאמילז־סמאטיסמײסע םעקציע פון ײדײגן װיסנ־סאפמלעבן אינסטימוט םארנעמט זיך לעצמנס צווי״מן אנדעי־ע מימ באאיבעטן םאר־ *םײדענע מאטעריאלן םון דעבן פון די יידײמע געזעל־צאפמן און אינ־ סטיטוציעס. באזונדערס אקטוער פאר דעי־ סערציע זעגעז מאטעריאדן װעגן ײדילזע צדקה־חבױת און סאציאלע הידף, װײר נאך די דאזיקע ידיעוה האמ זיך געװענדמ צו דער סעקציע די ״צענטראלוואהלפאהרמ־ *סמעללע דער דוימלזען יודען״. אין צוזאמענהאנג דערמימ װענדמ זיך דער ייװ״א צו אלע ײדיידע צדקה־חנרות מימ דער בקיםה צוצו־םיקן זי •<יע באייסמן און באלאנסן פאר די לעצמע יארן, װי װײמ מעגיעך -ןיט גענויע ציפעין װעגן דער צאל מימגלידער, הבנסוח און הוצאות, אונטעינעמונגען און פאראנלזטאלמזנגעז א. א: װ. מיר באמאנעז דעיבײ, אז אין ד־״י עריגמער רײ קומען אין באמראסט מאמעריאדן פון די צדקה חברות איז פוילן. רומעניע, לימד, לעטדאנד א** אנדערע רענדעי פון צענטיאר־ און מזיח־ אײראפע. װי אויך פוז אמריקע. די מאמעריאלן יעט מען *ציהז דויטן אדרעם: {סזסגןץגז^ ס^\)3ץ2ז3״\ס7 -6׳\\ס>1ס3א 11*ס4ץ)8ח1 ס^16>$1^\ס1)ץ2 .18 3>1ח13טו1סק .׳/\\ ,סח)1^\ £0 *ז־עי: .7 ,ץ>51ת'װ684561.] .[ .2)ו1^6>5 - ח1)ז86 יעקב װײסליץ יעקב םאנסדארף דוד בירנבזיפ מאנדל ױסף קאמען דינה קאמען *םמחה נאמאן יעקב קורלענדער חײפ בראקאזיס יואל בערג מערי ווארפין אסתר גאלדנבערג ױסבד װײסדיץ מריס ארלעסקא ת. ביאקאז׳ם זלמן היריםפעלד נעסי נאמאן ד״ר פרעגאלי ־י־ך פעאמעד־דידעקטז>ר רעזיםיסער — סופלער •— אקמיאר־ליבהאבער יארװים־מענצעריז קאמיקער — י-עיאז ־7 סעמי^גי — לוקאן — ליגיא — בריס פיניעלא — ב^עבאסמע — כא׳צי״׳פרײגעדין ־ באאממעי — סמודעגט, זײן זוץ *םול־דאמע ־־ דער באװוסמער רוסי־ *טער טעאטער־קריטיקער ני־ קאלאי יעוורעינאװ ה*)ט נעפרוװמ אין אמ דער פיע־ סע סצענײם צו פארקערסעיז זײן אידעע מבת טעאטער אויף דער סצענע און טע־ אמער אין לעבן. עי צע־ *ממעדפ ד# דעם אלםן *מא־ בלאךטעאטער צווײםן די פאפ י יענע דעקאראצ י עס און בויט אויף א נײעס טעאפועי־,— א פודבלוטיקן, א מעאמער אין לעבן. עי *םפעלם דא צונויף אט די בײדע טעאטעין — אײ־ נער אן אלטער, אן *פגע־ לעבטער, אן אומזיניקער, און דער צווײמער — אן אמתער, א רעאדעי, א לײב־ און־לעבעדיקעד. ד״י פרע־ גארי איז דער צויבערער, דעי פאנטאסמ, דער םרוי־ מערער, װאס מראגט זיך ארום מיט אמ דער נייער אידעע — פארװאנדלען דאפ לעבן אין בעאפעד, און דעם טעאבער אין דעבן. פון דער דעגענערירטער, ליגנעריימער נינע, װו מיוייד פאדמ, מימ;־,־ און מיט טנאה אויפפירן א רוימיטע ״קווא־װאדים״־יגפיד, פון דע־ זעלבער בינע נעמט ער אױים דריי א־טיאין און יטינןמ זיי אין לעבן, זי־ זאדן די עטלעבע אומגליקלעבע מענטטן פריילעך מאבן, ארויםרופן אין זיי לעבגסלוסט. גייט אװע' א וװנדערבאיע •עפיל פון טעאטער און ײי־קדעבקייט, םון •טפיל און װאר, פון אקטיאי און סעגט?. נ. יעװרעי־ נא־ו •טאפט אן א •טיעור פיינע םיטואעיעס, א •טיינער פלאנטער, װעלכער 1״- א־״ן און פאראינטערעסירט טטארק דעס עו׳טויער. ערנםט און אנ־ דראמע און קאמעדיע, טראגיזפ און ל״בטזין טוי־טן ייר און האלטן •'"- עויטויעד ביזן םזן> אין •טפאנוננ. ק>)ן סען טאקע םיט >)6נאיער״ ״ע־ו? קיןן מען אויף בלויזער •טפיל בויען נליק? אזן איז דער ד״ר ע־קגאדי א יטװינדלער אדער א נ״ער פר>)פעט? אט די פיאגן בל״בן :!יאגן ביזן םוף. א.ין םוף־בל־בוף איז ד>>ך ״דער עיקר״ בעיקר אל״ן א -פיל, א געסייט פון ל״בטזין און ערנםט. און די מאט>) גופא ,.פאר ײע2״! א ־>)מעדיע, .און פאר װעמען א דראמע״ שטר״כט אונטער, אי ״■ ׳עװדעינאװ האב דא אל״ן נעמאבט א יטפיל.