Literarishe bleter · 1929-03-01 · 9 (1.3.1929) · p. Seite 183

זײם 183 א?יעעדאדי׳שע ב?עסטר נזס. 9 ('25) 9 1 נ א ר ב םע$טער אק קונסט ד?ר 6ןרנ*נג?נזם ׳סבת הןס די ״װילנער ■רי■?״ *ײינעסירם אין װןרס? ײ 200*60? 6ןר• מס?9יננ 6ין?ל!יס ןסס ״קירי• המם״ (ר?ז?י ס. װײכ?רס. נ?ל• ק?םם*ן *ין ס?רי ק*ראלאוד*) װןס סר?סן.ןרוי• *ין קןסעסקי*ס?ןס?ר, ז?נ?ן נ?1?לן ד?ס װןרס?װ?ר ײדיסן ס?ןס?ר*?ולם אין ד?ר נ*נ*?ר װ*רס?װ?ר ײריש?ר סר?ס? ז?נ?ן ןסנ?• דריקס זײ?ר ניס? ןורלון װ?בן זײ?ר ססילן. דןרא װײססןן סר?ם איגגיכן איייף אין לןרזס?ר יידישן ס?ןס?ר אין אן א1י6*רונג 6ין אנס?ל סןר. ד?ר קינםס״סוזײ נײ ד?ר ײד. װים. אינ- סטיסוט װ?רס נןרייכערס לענסגם סים ן רײ אינט?״ רעסןנסע קיגםסלעריס? װערק. די בןװוססע יידיס? קינסס9?רין רעגינן םונדליןק הןש *ובעשיקס ןן אקװיסןרס. ,א ײדי׳ װי אויך י?סרןדוק*י?ס 8ין איר? ןנדערע װ?רק. אויך דער יינגער קינססלער ןביהס ביסער&ןן הןם *ינעסיק■ ן רײ קןי־עם ר?סרןדיק*י?ס) — מלינןזסעװיס• — ו בןרעלײף. אויך 6?ליקס פיידמןן *גיס אײנ? 6ין זײגע ב?סס? ןרב?סן מןר ד?ם קינסס־םיזײ. אין ״די יידיוע *ײסינג״ (ןבסװערסן) ז?נען געדריקס גיטע ןסריטן װענן די אויוסריטן סין ןרסיסס ןברהם סײסלבויס. אינס אױ ןנןנסירס א. םײסלנויםס א1י1סריסן אין .סביה ד?ר מילכיקאר״ אין אין ,גןט, מ?נסס אין םײװל״. ** װי ס׳מ?לד?ם די .״קןװנער ססיפ?״ הןס די קןװנ?ר יידיס? ןסערעטן׳סרי■? בןדןר6ס שס?לן *װײ •ןרשסעלינגען ,?ולפית״ אין די .רי״ םענישע חתינה״ אין ליסװישן מליכהשן סעןםער. אין לןדזער יידישן סעןסער אין .״פילהןר•׳ םןני?״ ז?ב?ן #ןרבעקיסען גןססשסילן 8יגם ײדישן קלײן*קינסס*ס?ןסער ,ןזאז?ל' מיס די ןרסיסטין ןלן לילית״ װ. גןדיק, יוסף ססריגןסש אין ד?ר שמיץ. ס׳װ?ר■ געסמילט ,הולי? קבנך״ — קןנ6?״ רןנסי? װ. גןדיק, ר?ז?יסער — י. סטרוגןםש. אין רינע געסינס זיך אינם דער בןקןג׳ ס?ר יירישער ןרסיםס מ. רובין, װןס מןרט אינ ■ וין רןסנוןרנןנד קײן ני?נןס״אײר?ס. אין ריגע וירם אויף מ. ריבין שלום?ליכסס .200.000״ םי• מיל ניםערן נעזןגנ, סענץ א. א. װ. ם. רינין?י־לס די רןל? 6ין שיםעל? סירןקער. .^י די יינג? ןרסיססין אסתי רןסעל, װןס הןס געענריקס די דרןמןסישע םסידיל אין װןרש? אין הןס געשמילס מײ ,װיקס״ אין ל?*סנס אין ד?ר װילנער סרי*? — 6ןימ ן■ די ס?נ קײן וי״ גענסיג?, װי זי אױ ןגגןזשירס אין דעם גײ?ם ײדישן ט?ן#ער. םיס איר םןרס אויך מיס איר יינגערע שװעססער חגה רןסעל, װןע איז אוי6ג?״ סרןסן אין .סםגסיון״ אין אין קןסינסקיס״םעןסער. רזנד. נ ח ם ן ס ײ ז י? און רוסי?? שריםס?ס?ל?ר. אין נןזינרערע ה?6םל?ך גײען רי?סנןגי־ן•*?? זןמלינגען. א1יף י?דן ה?6סל איז ןנג??רי*ן ד?ר נןמען םון?ס?סל, װי די םן• טע• יןלן זזנען געזןםלם. ** יהידה ױןרסןװיוק הןס 6ןר?נריקס ן רןסןז אין העברעי? ״אורות םאיס•״, אין װעלכן ס׳װערס גע?ילד?רס דןס לענן סין ן ײדי?ן איגת?• ליגענס אין •וילן אין די יןרן 1919—1920 . די?קזעקיסיװע 6ין ״?ול״קילס״ איז *ו״ געסרןסן דירכ*ו6ירן ןל? 6ןר*רײםינג?ן *ו?6?״ נ?ן ן יידי?? גיםנןז־ע אין װןר??, ם־אױ כן״?סימס נ?װןרן ן סיעויעל? קןםיסי?, װעיכ? װ?ס זיך 6ןרנ?מ?ן םיסן רעןליזירן אין לענן דןס?ן6ן ןון ד?ר ײדיסער גיםנןזי?. גיז *ו ד?י?ר?6גונג 6ין ד?ר גיםנןזי? װ?רס דערװײל גע?ן6ן אין די נןעגססס? סעג ן *יגי־ײסינגס״שילע, *יזוגרייסן די תלםידים *י די ױבנערע קלןסן.?■*. א*ן לןקול 6ינם ײדי?ן ליס?רןטן״6ןרײן יין װןר?ע איז מןריקע װןך אײנגעןרדנס געװןרן ן נןנקעס יכבור ד?ם בןקןנסן ה?נר?י?ן 6ןרל?ג?ר ןביהם ױכף?טיבעל. *ום בןנקעס זז;?ן געקיםען ן 100 ןגנעזעעגע?רי6ס?סעל?ר) זשורנןליססן און נ?ז?ל?ן66ל?כ? סי?ר. ס׳הןנן גערעדס װ?גן א. י.?טינעל און זײנ?!ןרדינססן םןר ד?ר נײ״ הענרעיסער ל םערןשור ד־ר י. כהן, י. נרינכוים, ד. סזרסקי, א מןד,*י??װס;י, ■רן6 ם. נןיןבןן, מ. נןרדןן, א. נןלדנערנ, ד״ר י. כיכןװסקי, י• הןגדעלזןיץ, א. אײנהןרן, ב. קר?ם?ר, י. ם. נײ״ םןן, ד״ר י. נןסליכ, ם. י. ורײד, ם. ב. סעלד״?טײן, י. העזסמןן א. א. ** ס־־*6ןנ ד?ם 15 די ח. איז 6ןרג?קים?ן אין ןקןדגם־אן ה1יז די גריגדיננס״סןרזןפלונב 6ון ןקןדעסיסן ,ײדי?״קרײז״. נןך ד?ר דעיעםנוננס• רעדע 6ין ח׳ כ1ימקןל?ר, װעלכער הןס אוי6נע״ קלערט די *ילן אין א1י6גןכן 6ון קרײז, הןס ח׳ גרוידע, דער 6;ר?סײער 6ין י־די?״װיינ?ן6סלעכן אינכס־םוס, ר?6?רירם װעגן איזסיקן *י?סןגד 6ין ד?ר ײדי??ר װיסנ?ן6ם און •ון י. װ. א. םיאיז כןשלןסן נ?װן-ן?ננ *וזן£?ן >ו ארכעסן מיס1 י. װ. א. די 6ורזןמ5ינג הןס בןשלןסן *ו שזעלן *ים ניל •ין קר״ז-ןרנ,* ןלי ג,ניסן ■ין ד,ר ייריזיור װיםנ**6פ *יזןםען פיסן י. וי. *. יוין ד*ר ,ר*ס*ר רײ ןנור מירס נע8ירש *װי*ן די *קןדנסיקנר װיסנסןוסינננ *ין ז*ינ*ס־נ'י־ דונגס-ןרננס א1יטן גננים 8ין ונר ײויוזנר *•־*ך *ין ייננרןסיר. ס׳ויז ױיוגעװײי■ ננװןרן ו וײס• װייליקן *ןרװןיסוננ, װעיכנ װנס ננסנילויק רע־ וןנירן ײם ססןסו■ *ין רנגיםסרירן מיסנייײר. *יננרס יוינוםי־ן, ײר נ*װוםס*ר ײוי- *יר ײנקיר, װירם ײם 4*ין סנרץ *יס סג יןר. וײן יריסי *רניס װינן דיר .ײיקםרן-דינוםיק *ון זיך נןװיננדי .קירײרם״ הןס יר וןריוני- ײנס *ין 5 190 יין ריר וייססיר װיסניןםסייניר *ויםנוני .*נןין ויר *■זיק/ װ*ס הןס דןן גי- סונס ן גרויםן ר1ים. די רןזיקי *•הונדײננ זזיז גיװין די ירססי *ין דיר םיריי *רניסן װינן זײן רײןםיװיסיס סיןריי.?יסעדעט?ד זזזן קזלםזר ד׳ר סןקי װײנרײך סןרס ןו די טינ קײן נםיײקי אין ■ליחית *ינ□ ייריסן װיםניןשס־ יזכן *ינםסיםו*. ■₪* נןכן *ןרנריננין וין װןרסי ו 10—12 סעג *יז סי1ס ן■ נוריקניוןין קײן •*ריז.*ין ריר װויניננ 6ין נח וינקיססײן ייז *יינגיןרדנס ני- ץן־ן םןר סײם * גיזיננינגם-ןװנס, *1יף װיינן ם׳זינין נײגיװין * 20 יויזןן וין ■. *סם גןזנסע ם־יינם. זרונני *יז ןוגיוןרן *1יף *סיינעחיסזים קײן *םיריקי, װו יר װיס הןלסן * רײ רי6ע- יןםן *1־ף ין׳יסי**, גיזילשןוסייני *ון ייסי- ײייײ םיםעי. דיר ד״נםיר ינחק מןנניר *יז!•ני*ןרז קײן װייני, װוהין יר >יז *ײננייןרן רירך דיפ ײייין םון-קיונ. ם׳װירם רןרט ןרגןניזירס *ן ן"נם, *ײף װילנן י. םןנגיר װיט *רויסירעטז. די ײדיײ קהיה *ין װןריי הןט נן- סיןםן ני חינירן די ימעריסור 6*ר *ר1י *רץ נײף ס240 גיײן ו יןר. *ין ניינןס-יײריס דירסײנס * נונר וירנייײננין *ין םקינן *ין י*ר*י הייוםןן .*ין מײן נים־ס־, *יױםניגינן דירך דיס *רגינםיניר ״ד־זן לייעיןסן-נון זיירנ*1יםען-6ןריין נו דעב 20 יןריקן ױני ײן י. הוי*ם*.ם ייסערןריסער סים־קייס. .אר ני וי 15—16 ײדיײ סןגנליםיר *ין *ײין *יז יינםנם ניניקיםין * נײ יידיס םןנניוס ,ײנזיר סןנ״, סןגניןט 6*ר קילניר *ין ײיזי- ײר װןייװױסװי*. רי יײסוננ וירסיינט זינס עטייני װןנן *ין םןםנןװײן, דירו־ײז 10 גרןסן. ₪₪ *ין יןקןי 6ין ,סידים-קיינ׳ יין יןריז ייז )*רגיקיסין רי ײניננ סון דיר נןסנירג-נינ- ייןםעק. ים זינון ניקיםין * גדײסי נןי מיפ- נייײי >ין יײננילןדיני ײרזןנין נװי•[ *נדירן הןנן וי םורזןסיםע *ײסגעהירס ן נורינס 6ין דיר ביבייןסיק אןי ריר זירי1םוסיייר ייקנ נןננין סין נדן- זייײ, ױןם ניוינס זיך *ינ• ■ין ■ןריז, ניס *ינס ויײם ניך .דיר יינײר ײן וי גר1יסי ז*קי- סיס׳, װןס סיידיר■ יןם יינן וין דיר נןרים■ םיי *וסייױ זיקוס■, װייני הןס ניײייס * װיכםיקי רןײ *ינס יידיסן יינן ײן םיםיןיסור >ין נןרסונוי. יי ײדיײ *ןנ-נײםונגין >ין מןרײ הןנן ניהיכייי וי ורײזן *1יף וי *״נני-ניסירן *ין *נןנוסינס: .הײנס׳ *ין ,סןסינס׳ ײן 20 'יוין — ױיף 25 ני**ן, .*ינזיר *קםירים׳ *ין .נוןיקם-עײסיננ ײן 15 גר• *1יף 20 נרןסן. אײ ײר ןנסקי-ןרכיװ, װןס װירס די םיג נענרןכס קײן װייני *י דיר ןנםקי-םוױי סין דיר ייײןייו-יסנןגרןויײר ניזיליןוס, נןיסײם סין ס< היײי ײקייך. וײםיר די פןסיריןין 8ין דיר היססןריו-יינןגיןײײר יקסוידיניי, זינין *ץ ןרניװ דן נריװ *ין ן ריי ןנניװיני ייריוי