Literarishe bleter · 1929-02-22 · 8 (22.2.1929) · p. Seite 162

ל'םבר^ר'שס ב?עםער גןס. 8 (251) ל א םעאטער א?ן קונסם אין דער װןרשעיועי ,װילניר כױוזין גײס פ״מ אר$8יב די <ײנפו קןםאדיא ם*ז װ?|1 ם*יאװ .די קװודראםיר ■ון רןי״• ײ!וגרײשינגז•! 6ון מעקםיירס ״יײיוק״ װערן 8*רינדיקס אי;ד1 נװײסע װןך װעס ס1ין סכמם■ גענײז װעין ד| ■רעםיערע. די ■יעסזנ רךזגרס רעזםיסירם רורך ד״.י| ם. װײכערס, םיזיק — ח. ק#ז, דעקןדאעיעס - זי.| װייגםררינ. יער כעקןנהער *יכיסש און רעזעיסו״ן א. סײסלכוים, װןס איז!■געמןרן ■ון י1יין׳ סדןן | אינט ןרריס אין ■נכװערסן אין דער דןיס•. קער יידיםער סרואע. װי בןװוםס, *•י5ס אין קרןקעװער ײדי1| םעאשעי ■ װייגער •:סאםבי גי־אם 8ון די ןי• םי#סן גחבזה, קדים. חןם, 5. םייוסזעעער *. ו. ןגסירער םין סעןסער י1כף װײסהןף. די המוז1 הןס אימנעלןדן ויס איר םםענדיקן דרןםןסױין רעזםיסער םןרק ןרנםסײנען די ערםסע א1ינ6יר•:; אױ ה. לײװיקס #ג1ים/ א1יף װעיכער ס׳איז ןװ?7-| געיײגם געװןין 8יי םי מוד דער רעזעי ארסיססל. די רןיןי *•דסײימג; סהר״י — קי*ע.| גוים ~ א גרןינעי־, יענחים — חןס, נ*סע־ז -1. ן םריספוענער, רי רבינין-ייסװינא. די *ןרסהדיי:: 1 גײס די דריםע װ*ך םים נר1ים רער8ןלנ. די ןורי־ד | פון ד?ר ■ײייסע- ■רעסע איז זײער ■ גוםע .^דער כןקונסער ײדיעער ■רשיםס זעןק לעױ• איז ■וריקגעקוםען 6ון זײן ■ןזיך א*ן ן רײ זמה אין םזיח״נןי־עיען; ססאניםדןװ, כןיןמײ. םעןױס•?ןװ א. ן. ער איז ןי1־יגעכרןכן םיס די װעיק םין ר ב. הן6רןןן — .דער רויסער איניק״. גװײנ — ירםיהו (םרןגסעזם), ה. יײװיק — כונן• װןנ*עסי, ם. ל היילאער-ז — .דער גןםן-סײקעו״ אין 6ון מ. נןדיר. ^אא אין ניי־יןרקער קונסם״סעןסער איגהע־י דער רעזעי ■ון גןרים גיןגןלין איו אײ6גע*ײי נעװןרן װיייןם םעקהסירס ״ןסעין״. די 8ןיזסע• יונג איז געבעכז יו־ב1ד מןריס שװןרזן, װןס ױןם נעםסילס #יןנן'. *ןרןסןװ חןס נעסוייס ןשעלן •ילי *דלער — דעםיעםאנא. — םעקכוירס ן *יעס״ ״שײלןק״, װי נוקןנס, װערס^אינגיכן א1יפגדםײ8 א1יך אין װןרםע נײ די .װיינ־ ר״. די .וױינער םרוסע״ אין נױ״יןרק הן•: יענסנס ■רנסח 6ון דער ■יעסע .■רנסה״ *ון חגי נןסעכסעיו, דדם םחבר םון .געװןיו, װען םסניג• ער״. די ■יעסע גייס 1#ין איכער 50 סן*. די סיי־ יע רןס געסןכם ן ■■נקעס ינבוד דעס 6ןר6ןסעי אין רינע איז *יץ גיעס נעורה; 'יייײ ןדיער םרעס ןר1י• אין נײעם ײריםז סעןסער פי5 #סביה רער םילכיקער״. אינס ןנןנסירס א1יך ייי נװײםער ײדיםער סעוסער די #ײדיעע םמיקול'ין קןםעדיע״ (יײסיגג ס. קוםנער) #סכיה דער מיײ'• קער״ סים רודןיף זןסלןתסקי. רעד. נ ח ם ן יי סעג איז םןרגעקופען אין יןקןי •ון י. װ א. אין װןי־שע די ערםסע זינונג 6ון דער *ענסרןי״קןםיסיע י1יסזו*ןרען די ײדיסע ןלםער״ סיסיעכזײםן אין ■1ילן, װןס איז ןרגןניזירם נײם ײייםן װים. אינסםיסוס אין װןרםע. ס׳הןנן זיך באסײל־־קש 1 35 •ערזןל, 6ןרעסײער 6ון די געזעל״ םן6םז, װןש בײעו ןיײן אין דער קןםיסיע, װי אײך אײגיקע קינססלעד און שריםסעסעלער. סיזענען אײסגעהערם נעװןרן 2 רע6ערןסן 8ין שס,1ן זײ״ סס־ק-װעגן דער ן־־פיםעקסור 6ין די ײדיסע ןלםע שולן און ד״ר י״ *•■זי — װעגן דער געשיכסע 6ין ײדיזע שילן. גןך די רע8ערןסן הןט זיך ןנ־־- ױיקלס ן שםועם. בנימין רעםלער הןס 6ןרענדיקס ן גר1י*ן יןםןן #נןכן געיעסענים״, װןם װעס ןיײס אין םוילןג נ. קלענקין. ס׳װערס נעגרײס ן כןנד לידער סין ייננ ײדישן דיכםער ײיף קירםןן• ם׳דרוקס זיך אין נוןריןג .ניחית״ ן בןנד #פשייס# סין 8יעל *ער רןוזינקי. סײ דער נןפען. ס־׳י דעי זעןניי 6ין ביך זענען ן •:ים חדע1ת *ץ דער ײדישער ליטעיןסור. ** אין סןרלןג ,נוחות״ דײעײנס די סענ ן נײע דרןמע פין אינשניר 6ןרנן. וער עעדיענער עסןס-רןס הןם ןסיג״ נירס לס1בת דעם ײדישן װ־םנםןםסיעכן אינםסיסיס *וין יוי 1928 — סצ2 גיייי, — א1י6ן יןר 1929 װערס נעהן6ש די םובסיריע *י םןרנרעסער,,־ עא^ ביי דער ױגנסיןיבןניזןניע ,זוקיגםס* א*ז נעגריניעס נעװןרן ן זןםלער״קרייז 6ןר דים ײדיש װיסנ. אינםסיסיס א נ. 6ין נ. םירןלעװיםסי. דער גר1יסער ונסקי״ןרכיװ, װןס הןט ז ך גע6ונען עסיעבע יןי- אין עןװנע, װערס ןריכער״ געסיקט קיין װיינע אץ רעית 8ין דער ריססןריש״ עסנןגרןסישער נעזעישןוט א. נ 6ין ט ן:סקי. װי בןקןיס, איז ײ ןייעס 6״ן דעס ײנןגר>6־שן סיזײ קןןרדינ־רס םים דער י• װ. י., אין ןזײ- ןרוכ װערן די א1נר1ת 6ון י. װ. א. בןרײכערס םים ן נײעה בר1יסן אונר. .**י אין םןרלוג ב. הארץ, כערלין״װין, איז רערשינען די דריסע א1י6יןבע ■ין י1אי םןססכ1יםס #יןס רויסע לעבן״. א1יף יעם *װײםן ײייסן הןנדװערקער- קןננרעס אין *ויין איז *װישן ןנדערן ןנגענימען 6ןיננריקע רעזןיוניע; די נײע נענםרןלע דןרף ןדויכ8*רן ןן ןנקעסע װעגן עקןנןםיס״םןסעריעלן מנכ 6ין ײדישן כעי-מיאכה אין ו1יין און זיך דערנײ 6ןרשסענדיקן םיס דער •סןסיססישער כעקניע ■ון ײדישן װיכנע*6סיעכן איננסיסו■ אין װייגע. אין 6ןריןנ סגחס גרןוכןרר איז דערעינען ן *רןעור 8ין מ. װןנװייד יני איז םוין 6ןרןן ן ײדישע ייסערןסור־. עם איז ן 8ןריעזונג, װןס ס. װןנװייד הןם נעהןלסן םיס ן *ײ■ *יריק אץ ליםעי־ןסז״6ןדײן. ןײם 162 ר כ ל'םער$ט1ר #ןן קןלסןר ** *•ום ן״ וו-ו נעקימזן *רף. *קירז״ר *ײס קײן •וילן. עי ד.*ס **יעגײק• דעס מײסער״ דיקן סײל 8ץ זײן ר*ס*ן ״6*־ן םבול*, װ*ס דרוקס זיך אין הםשכים אין ,יזײנס״ אץ אין -םןי־װערסם״. דעד סײי נעםס *רים * שם־ק *די• יעבן אין *וילן״ און דער עיקר אין װ*רשע. די בילדינגס-קןם־ס־ע כײם װילנער ם*גי״ ססי־*ס הן־ז *סיגנירס יסיבת דעם ײדישן װיסנםןנם״ לעכן אײםסיםיש אין װיינע ססס.3 גילדל. א. ז. ראכינןװיסש, *דןם 8ײעים אינס זײן 7$״ס• גע*ויר;סןי, א*ז געררידן אץ לןדי, מן־־ױלזװער ג ב., ז~ן 6עשעי - * ײד *ן *רעם*ן, איז *־יימנעס רן איבלר די דערןזר, געה*גרלס סים ד־ ■ו־ערי. אר־ך *לעקסןנ־ע־־ זיסקיגד הןס נןך ־גי חתמה גע־*ס *: אײגן 6זדױ *ון װעגעלע אץ ג־גםסת-ט אינ־ור די דער6זר. געװען עסעסער * לערע־־ אץ דינ*ז, דעי־נןך ױיז ■ןיס*װי, װו עד תן■ ז־ך רערגענשעי־ס *וס ס**י*ליזם. ער א*ז אויך געװעז * *ערעי־ 6ין כער *ןיןנןװ און 6ון ו״ונב/ אין *ולעסשיגע װ1יגס א, זי רןב־גן־וידש זינס 15 יוי־. איז שליחות •יגם ײדישן װיסנש*1שיעכן אינםשיסיש 8*י*ם י**ש קײן ריגע דער כ**ווםסער ײדיעער קילסור״רוער״ סענןעןר ד״ר נסח עןבןד. אין ריגע איז נעען6ן געװןין ון אינױיןטיד, קןפיסעפ םקנל ■גיס *ו זײן יזס נןסש. רער ם־נסקער #*?ס*בער״ דערנײלס: די ליססעקזיע נ״פ .געזקו׳ם״ אין אוקרןיגע איז ■ו״ בעסרןסן *־־גוניזירן ן רײ לישעי-ןרימע *װנסן. דער *װנס, געװידםעס •רץ םןרקי^עס .חברים״קיסרןרן״, חןש *ונענײגן * גר1יסן עולם און *ר1יכגערי6ן נרויסע דעבאםי. ס״איז אץ *לגעםײן *ננעװיזן גע״ װ*רן, *ז די דע־ינײלונג איז ױרכגעזוסט מימ נ*״ *יאנוייסשיעע און ר*ם*נשישע עסימונגען. ם־סעלס די *רבעסער״מןסע און נםילא איז זי אײע*לןגיש ג־נס או םגעהאלטן. אץ די דענוסן ה*ט אײך *:״ םײלגעגיםען ■. כ*רקיש. די בי*ליכםןקער ס*ג*נײסונג ״דן• גײע לעבך 6ײעדס א״נגיכן איר ס1״**ריקן י1בל. ס׳װערט *'ייסגעגעבן * גרײסע ײכי״יי״אײםגןנע