Literarishe bleter · 1928-12-21 · 51 (21.12.1928) · p. Seite 1014

51 'א ססװװייז ולוסזו 1014 ר א ב י די טןנאטןיר און הונסמ .*•י די װילגסר סריסז, װןס הן• נימיילם •ין װיינע 2 װןכן >ין *ײסגסוירס דןרס ״קױי* הסם״ וין .!יינןכס ווייון ןלסן סןרק״, הןס זיך וויסנכ■ קורם קײן װןרסו אין דינססןנ דסם וג״סן ה ח. ןנגוה1י1ן װידור וי סויין וין װןרסו. די ערססס *ייוויריננ ,קידיו הסם*. .(■ד דור םןסקװור יידיסור םיוכה-סוןסור •ןרונדיקס וײנו נןםססויין *ין נוריין *ין ןנ■ ה1ינ יוניור קורס ויך דןס סוןסור ויס קײן םןס־ קװו. סיהןס ויך דורװוקם *ס די ײדיסו םווסור■ *ון קייסור-קרײזן *ין װןרסו ו סןריןננ וי 6ור■ הןיסן *1יף *ײניקו וןיססוייננון דום סיןסור *ײ זין דירכרײזו דירך װןרסו. דוס 21 נןװוםוור *ױ *ין קי/װ נו• וונס נוװןרן ו ײריסור ססןסיסור סוןסור. ס׳הןס *1יסנו1ירס *י1ם-ויינמס .דור *1*ר*. דור םוןסור *ױ ןרנןניזירס ױיס דור *יניניןסיװ וון די קיוװור קייםור-ןנססןיםן. ויס הייוס-רוזסיסור *ױ נןססיםס ז. װין (נוװוזונור *ייור 1ון דןר .קײסיר-יינו* ססידיו). ** דוד נזװוזזנור רוזסיסור וין װןרסוװער דוװי-סוןסור ,סםנסױך *ױ *ײננויןדן נוװןרן דורך דוס יופנערנער ײױיסן סוןםער,. װי *ר הןס *ויםנעוירם * רוװי .גןידןנו ח״וסית״. דער יום- נערגור .םןרגן׳ רוסס זיך ן• זײור ניס װענן ןס דום *רססן י־ןגרןם. דער ריגור ײדיסער סוןםור ססייס ס1ין ניסם זינס *זײ װןנן. עס גײס *י*ס דןרם ו רו• ןרנןנױןניע סין דור סרווע *ון רעזסיסער. ,ססי דור נונדינער דרןםןסיסער קרײז נײ .םיזע' גיײס זינם עסיענו װןנן *ינסוד דוד ןנ-!ירינג םין נ םעלניק (נעװ. ןרסיםם 1ין .װיינור םרי•*״) *ר*עם .נײנונם *1י1ן *יסן םורק*. ס׳װורם בעגרײס םסעניולע רוקןרןניעס. די וןר- נורײסיננען װורן נוסןנס םים נרויס *י1*רגו- נוננקײס. ,ס*י *ין סןריז *יז די סעב •ןינוקיםון די סײוריענו עוענינג וין ןרםיר סיקס קינססלוריסע װויק *ץ דער *ויסססויינג זונון דן ו ר״ נײו װורק *ין דעס סויענםוײן *ין ןריגינוין פײסםור. *ין •ןריז הןס זיך נעוונס די נילדור- *ויםסםולינג *ינם ײריסן קינסשיור ססייםןן. דער ירןםןסיסור קרײז נײם ורץ-וןרײן *ין וקויוס הןס *1י*גע1ירס •רנעס .םסינוים- ח1יז״ *ין ,יי נןנסװענסער', די *וי*יריננ הןס נעהןס דורפןינ. .^*י די רעןרנוניזירסו .געזעיסןוס םןר ײדי- סער םיזיק״ הןס דעס 26-סן נןװעםנער יײננו- ןרינס *ין םןסקװו ו םיזיקןין ןװנס. •ןרן קןנ- נערס הןם פ. גנוסין געהןיסן * רע&ערןסז .די סםרינן וין דןר *ןיקס-ס*6יננ *ין די װורק וין די ײריסו קןםוןזיםןרן׳. נןנדעם ייז *ןרגוקיפען ו קןננערס-ןםסײייננ, *ין װולנור םון הןס *1יו- ג*8ירס די װערק 6ין *נגעי, ננעסין, קרײן, װעסריק, םיינור *ין ססרײכור. , _ ו יײ• נחמז מײזיל־, סרןעקיס בןקןנס נץ• ,די װירק9?כע *ין ראסנוןרנןנד/ װןס ייז איגס דעראינען אין דײסש, גײיט *י*ס ןר1ים *ין ן ײדישער *ינערוע• זונב *ין יןסשקןװסקי*וןר9ןנ (ײדיש י. רןסןסןרסן. די ניי-יןרקער ,8רײע ןרנעםער״שסיםע׳ הןס *י<ס ןרױסנעבעבן רעס סס1$יסן ניסער. קןדיע סןלןיןװסקי וע*ס *יבער *. ון• דעיעװס רןסןן *רןונרןם״ (*עשסערונגן *1יף ײדיש* ** עס װערס *וגענרײם *וס דײק *ין ןסעײ ריקע * גרויסער ליםערןרישער ז#ס*ניך *ונםער דער רעדןקניע §ין נח שםײנבערנ. וויגם זןםלבוך נעסען ןנסײל: ב. ריװקין. מסה נןריר, *. ר**|יק י״ י. סיגןי, 9. מילער, י. רןכינןװיםש, יהודה עלועס, נח שסײנבערג, *. ש. סקןלניקןװ, *םמי סינןל *. *. *ק ביך װעלן ןרײן ןסהןנדלונגען *יבער דער נרעסםער *ןל ביכער, י־ןס זענען לעגסנס בײ אונז דערשינען עם װע9ן *ויך ןנסײ9 נעםען סיס זײערע *ײכנינגען *ין נילדער די ײדישע סןלער סןרק שןנןל, סאניעװיסש, *. װןלקןװיץ, ו סןיד, י1ס9 קןס9ער, *. קןססןן, 9. *ויערבןך. די ײדישע שול *ין װיסןקע 9יס. הןס גע6ײערס איעס דעס *עויןײקן י1נ9 8ון *יר עק״ ויססענץ. אין םעקסיקע *•ז *רױס דער נוםי 2 סוגס זשורנןל ,אונזער לענן, ןרנןל סון קולסור-*ענסר *ין מעקסיקע״. דער דיכסער א. 8ע6ער איז דעס סג״סן ה. ח. ןיגע6ןרן א1יף עסלעכע חדשים קײן אויםלןנד. א1יף ן געזעגענונגס״ןװנס, װןס איז סןרגעקוסען אין כןרקןװ, הןבן גערעד© װענן רעם דיכםער ה. קןזןקןװיסש, ס. דןגיעל, ד. הן8שסײן, א. קוש״ נירןװ און ם. ליסװןקןװ ס. דןניעל הןש נעזןנס, ןז ,סעסער איז דער ערשסער שליח סון דער ײדי״ שער םןװיעםישער ליםערןעור אין אויסלןגד״. דער נײער רןםון 6ון י. קאדען-נןגדרןװ. םקי .לעגןרן״ װערס אינערגעזעום א1יף ײריש דורך ש. ל. שנײדערםןן. *ין סארלןג ב. קלעגקין זע*ס זיך איוס * רןסןן סוגם ױגגן ײדישן שריססשסעלער שסואל אחבןן .סןסן״. ש איזכןן איז *ן ארץ״ישראל וו1שב. נײם ײדישן ליטערןסן״ און זשודנןליססן- סןרװן איז נענרינדעס געװןרן * סעקעיע 8ון אי- בערזעזער, װןס הןס די א1יסנ*בע *ו ה1יכן דעם גיװן 6ון די איכערזעזונגען א1יף ײייש און א1יך *ו וןרסײריקן די עקןנןסישע אינסערעסן סונס איכערזעגער. *לע אינערזעגער, נישם״םיסגלירער 6ון ליסערןסן״סורײן, װערן אוי8גע6*דערס יין זײערע *ײבענע *ינסערעסן *ו רעגיססרירן זיך שריססלעך אין ליםער*םן״6*רײן. אין דער 6*רװ*י״ םונג 1ון דער איבערזענער״סעקגיע זענען *רײן ס. סלןקסער און י. רןסןסןרס. אין סנחם גרןבןרד״סןרלןנ רערשײנס אינגיכן חײם לעװינס * בוך .נעשיכסעס און לעגענ״ רעס״, װןס ןנסחןלסן * רײ היםסןרישע ןסהונדלוג• בען װעגן נןענםער יון װײםערער ײרישער 6*רג*ני גענחײס .*ןי דעס. נ. מיױעל *ון װ. לו*קי״נערםןלדי *רגןניז-רן *ין ריגע ן זןסלונג יס1נת דעס *1י״ קןסיסעס סונס *ד װיס. איגססיסוס. כ ל־־ייםעראטור און הולטור די ײדישע װילנע הןס *ויוגענוסען *כרהס רײוקן םי■ גר1יס סןיערלעכקײס. *וי6ן װןקזןל הןנן אים נןגעגנס סןרשסײער 6ון סען״קלוכ, ליסער*סן״6*ר*ן, *. ב. ק. און ןנדערע. דינסםןב, דעם 11-סן ה. ח. ■יז סןרגעקוסען * סןרכרײסערסע ןײערלעיע זי*ינג סון *. נ. ק. םיסן *נסײל 6ץ דיכסער. נןך די בןנריסינגעץ הןס א. רײזען בעענס״ 6ערס א1יף די בןגריסינבעןג .די װײנער ײדישע שולן הןבן אויף אים נעסןכס ו געװןלריקן ר1שס, זײן םןגערער גיף אח גישס איסשסןנד אײננײןסן ןלע אײנדדיקן״.—א רײזען הןס בןזוכס ן רײ ײדישע שילן, אין רער ערשסער רײ דעס לערער־ סעסינןר. —דיגסםןג דעס וו-שן ה. ח ןרדנס אײן דער ײרישער יען״קלוב אין װילגע אין דער ליםע• רןסן״סןרײן ן *ײערלעכן קבלת״סנים ל*ב1ד דעם דינסער, םיס דער גןסײליקונג 6ין ד״ר *. עןבןר, ם. עריק, •. הןרןװיץ, א. י. גןלדשםידס און ן כןר 1ון לעי׳קר-סעסינןר. סיסװןך, דעם 19־סן ה ח. ןרגןניזירס דער װןרשקװער ליסערןסן״סןרײן ן סײערלעבע קןנ*ערס״ןקןרעסיע *וס קכלת־סניס וון אכרהס רײזען• םיס רעוערןסן װעגן א. רײזען דעס םענסש אין דעם דיכשער סרעסן ןרויס:?. םעגןלןװיסש, ױנח רןזעגועלד, ז. שניאור, סשה ברןדערזןן, י םןססנױם, אהין *ײסלין. ב. קןרלינסקי, םלך רו״ װיסש. ס׳װקלן זיך נןסײליקן די ןרםייסן ױלױס ןדלער, אכרהם סײםלכוים, דןרן װײכמןן, ז. זעלמ# םעלד, ס. קיסניס און ײסף קןםינסקי דןגערשסןג דים 27״סן ה. ח. װערס אײנ- געןרדבס *ין לןדו ו 8ײערלעכ*ר ןװנס ל*כ1ד ז. שניאור. זלסן זילבערזװײג, דער ןנסירער םין דעם ,לעקסיקןן וון ײדישן םעןסער״ 6ןרס ןס די םענ *וריק קײן נױ״יןר?, װד ןר װ*ס *יסרעםן ײ וע*ן דעס לעקסיקןן. *ין סשך סון 6 חדשים הןס ער בןזוכם עננלןנד, ורןנקרײך, דײסשיןנד, סוילן, ריםעגיען, יעסיןגד, עססרײך, װי ער הןס געקליבן סןסעריןל 6ןר רעס סעןסער״לעקסיקןן. ד״ר א. קןרןלניק 6ון נױ״יןרק אח געקי״ םען קײן אײרןסע. די סענ איז אין סןסקװע סןרגעקוסען ו סןרזןםלונג 8ין ײדישע שרײבער װעגן ןרגןני״ זירן ן ײדישן שרײבערישן קןןסערןםיװן סןריןג. סיץ רןי-קיש חןם סןרענריקס ון עסןסײע ,נרידער/ װןס הןיס לעדך ן 300 זײסן. די עסן״ סײע דערשײגס *ין קיעװער 6ןריוג .קילסור״לינע״ די נןענסע װןכן. םןרקיש הןס *ײך *יבערגעגע*ז *וס דריק זײנס ן רןסןן ,דדגװןרנ״. ** *ין סןריןג .סולסע״, יןס ןנדזשעלןס דרוקס ויך ו ביך קמדער״לידער .*ץ קןרןהןד״ סוגס דיכסער י. םןםעס. דער *םעריקןגער שסינןזן״אינסםיםום הןס אײנגעלןדן ד״ר יעקכ שו*קי *ו לײענען אץ אינ״ ססיסוס 25 לעקויעס אץ ײדיש *ינער שסינןזן און זײן יערע. דער שסיגןין״אינססיםוס *יז ן םין •קן- דעסיע *ון ס#*יו דער ערשסער סןי, װןם ם לײינס דןרס רע6ערןסן *ין ײדיש.