Literarishe bleter · 1928-08-31 · 35 (31.8.1928) · p. Seite 694

35 זא ליסערוויון נל?ט*ר 694 9 טעאםער און הונםט סנוז, דסם 1<סן ססוססססער קו&ס •ןר *ין װןרסזװסר *ירק די *ייסרינג־ •ון יסר 40־י*ריקער ורסיסםיסער סססיקײס סרנם בןװרססן ײריסן םין- ססר-דירסקםןר *ין ורםיסס א ב. קןםסןנסיסק. .ססי די .װילנסר םריסס״ חןס *ױזנססירס נןר 5 םןי ״יי װײבסריסס קניסיסן״, אין סיסס נײם װדססר סי1ם וסס .קיווס-הסם״. —םיװסרם סיײסיק נסןרבסס ווױף דסר סיססס סיג□ בןריםסן ןםסריקן- ניסן דרןםןסירנ י.ןנ׳יסי .די װייוס יזןװה״, רסזסי ןנרהם םײםינױם. .סס• ןנרהם סןרסװסקי, װסיבסר הןם גסססיים די יסבסס ססיסכס חדסים סץ בוסנןם-סײריס, סיז סײננסיןון גסװןרן סו סןריס סװסרסן סין נױ-יןרק וסר .סקוין״-ססןםסר סין װןרסס סי סיבסרנסנוםסן נסװןרן וירן ס. סיןק#סוסר, װסי- נסר סםסים בינויף ו סרוסס •ןר ריװי-ס1יססי רוננסן. ,^ײי יײייס ןדיסר סיס זײן סריםס קיםס קײן םינסק סױף נוסססויין. די •'ים-נסזסיסן|ס, װןס סיז סינסםרןםן ני םןרסייםסן ןסןסןסיס .סין וױייסס װסידסר״, הןס זיך ןננסססױסן סויף ן סםסר סבר וסם נרןף זסײקןװסקי, װסםסן סם נסהירס די נסננס. װי סס גססינס זיך נסרסק יןססיסװיססס קנר. ן יױייסס 8יים-6ירםס הןס נןקיםסן נײם נרןף ןי סױססייס- ייכס ריכס ני סןנן •ייס-סויסנן&ין הינססר קןסק סין ןזוי-וריס סיז סיםםסנייך סןר רי סױםניסיר •ין די .סױייסס װסיוסר״ סו םןנן דןרס ••ים- סױונןםסן. שש- דסר ריגסר .ניד ײויססר ססןםסר״ הןס ןנןנםירם וסם רסססרסיןר סויף הײנסיקן ססזןן. וי סרסםס 5 סויססירונגסן: 1) .סבחי-בני׳ סין סיום ןס סין '.זסײןװסקי, םוזיק •ין סװןרססןן, רסזסי ס. ססײן, וסקןרןביסם-םינןי ין. 2) ,קידדס הסם■ •ין ס. ןס, סינםבסניזןסיס סין רסזסי-ם. װײנסרס, םיזיק—ה. קןן, דסקןרןביסם-װ. װײנסרויב. 3) סרסססר ןװנם םין ײדיסן יױ סון היםןר, םיייק— ה. קןן. 4) בװײססר ןװנם •ון ״ויסן יױ סון היםןר, םיזיק ה. קןן. 5) סינססרװסיס •ין ס. יןנ- נסר, רסזס•—י. קןםסן, דסקןרןסיסס—ם. ין. ס׳וס־ נסן •ןרויםנסזסן: ,הינקסםון״ •ון ס.סןיסר, .יובור• •ין ה. ססקיסר, .דסר ןסנסנןרססר םןן״םין סןייסר, .נננים״ •ין ביםקן, .ג1ים• סון ,סןם״ םין יײװיק, .שייםית• סין ,ני-בס, ני-םס. ני-קיקסריקי• •ין ס• נןידוןדסן, ,דסם סנזיוס ססכססר• •ין ם. הירסנײן, .סיזרוסי״ •ון נסרנשסזין, ,נײנןכס ס1י*ן ןיםן םןרק״ םין םרץ ס. ס. דסר ײדישסר ורםיםסן-#ןרײן הןס וסינ-, גירם יסונת דסם ײוישן װיסנשןםםיסנן סינסםיםים 300 ניידן. ן ס״י םין דסר םיפס סיז די ססג ןרויםנסשיקם נסװןרן. רעי• נחמן מײזיע־1 ר א ב י סיםהייף •ין .שייקײם״, נןרײנסרס נסװןרן םים ססיסנס הינדסרם נײסםס ײדישס סױםנןבן. •ןר די יסססס װןנן זסנסן סינסקימסן הסנסר הינדסרם נײס יסזסר. םיװסרן סיבס נסםירס סינססרהןנדײננסן םיס ■ רײ ײדישס םיםי-שוין סין •ןלקם-שיין, וז ,הזםיר״ זןי בןדינסן סי■ ײוישס בינסר זײסרס שייסר. ןזױ-ורום װסין ביקיםען ו סןר הינדסרס ױגנס-יסזסר. — ם׳װסרם נסזינם ן נײסר נרסססרסר יןקוי וןר דסר ביבייןססק, װי ם׳זןי ס1יך קןנסן סײנןרונסן ו יײסן-זןי, סון ס׳װסרן ןננסניםסן םיס• יסן, די ניבליןססק זןי זיין ןון ן נןנבן סןג. י. ןוןסןשי הןם •ורברןכס ססיסכס װןכן סין סיקרןינס, סיבם סיז סד סינסינסוןין קזין םןסקװס, •ין וןרם קײן םינםק. קײן םױין װסם סר ביריקקיססן סין ססססיסבסר. זינסיק,:'ד;ם 26-םן ה.ח. הןס דסר װןרשס- װסר ײוישסר ססן-קיונ סײננסןרונם יבנוד דסם נוסס י1נה רןזסנ#סיד ןן ויגעפײנס •ורזןםיוננ •ין די ססן-קייב-םיםגיױסר סין דסרנןך ו בונקסס. ס1יף דסם בןנקסס הןנן נסרסדם װסנן י1נה רןזסנוסיד, זײן ןרס סין דסר ײדישסר ייססרןסיר, סון ס׳הןבן זיך גסםײים םיס זײסרס סרינסריננסן װסגן שדי#ם• במז׳זי ז. ססנןלןװיסש, ס. קןביזנס, י. סינםןן, ד׳ר י. שיססר, ן. ב״סיין, נ. םײזיי, ו. ססרםקי ס. ס. נןך די ןיס סרנססס סין הןינ-סרנםסס רס- דסם, הןם ױנה רןזסנססיו נסהןיםן ו •ײנס, רױנ- ויקס רסרס. סר הןס בװישן ןנדסרן נסזןנס: ןיס נסדסנקסן סין דסרםןנסן ון םײנס זןנן •ין ביריק פים 20 יןר. םיך דןרף סם ביורױנשססין, ןבסר נישס סיננןנבן. ם־זןנם, ןז סיך שרײנ ויץ װסגן סוםנןר&ןיס םסנסשן. ם׳סיז נישס ריכםיק. סיך נסם שססנדיק רסןיס םסנסשן סון שנסי זײ סין סוםנןר- םןיס נןויננינגסן. נכיי סיז ן םסנסש נןרםןי, װסן סר סיז ויײן, םיס זיך. ןנסר סר גײס סין זינם זייםיקס זןנן, סד נײס בי ■ בװײסן, הגם סר הןס סים נישם ייב; בעת וסר םסנסש ויײן, װסן סר סיז םיס זיך, קןן נסויגסן •יי סינססרסס.ם'זןנם, סיך נין ן ורןסססר, סיך שסןם •ון ן םרןסססר סנינה. ניז 12 יןר הןנ סיך גסיסרנם. םײן םןססר סיז גסװסן ןן סײדסיסד םןן, נסקןנס שםרןכן, הנס ו םןדנסר... איך הןנ בי זיך גרױסס •ןדסרוננסן. ביז סיבם הןנ סיך םורס ביבינײן בים סיש, װי בי• ריק םים 20—25 יןר. דןס, װןם כ׳הןב םריסר ןנגסשרינן, נסוסיס םיר נישם סיך םוז םונסנײ סי• נסרןדבססן סיננןנבן דןס, װןס כיהןב נסנםן נס- שרינן. ן רײ םײנס זןכן וין ן&ןל זסנסן שיסנס בוןרנסס. שוױסריסכס ססםסס? סיך הויס, ןז פ׳דןרף ונםיויון םין שױדסריסכס ססםזס-קינםם הןס סירס ביין, םינקס װי דןס יסנן הןס סםשר סירס ביין. קונסם איז סושר ■ ביי •ור זיך- דן, סײ סײך, •יר סיך זיך גוס. סיך שםיר, ןז דן סיז וןס ןרם, װי ס׳דןרף ן ײוישן שרײבסר, ם׳הןס סינםסרסם בי זײנס װסוק. די רסדס, װןס איז נס- הןיםן גסװןרן סין ן סשוםן, סױםריכסיקן, רירנויקן סןן, הןם נײס ס1יס שסןרק וויסנסני&סן. ** ױנה רןזסנםסיד נרױם סיבס בום וריק ן םײשססנדיק נײס סויסנןבס סין זײנס װסרק וין 8—10 בסנוסר. רי ןיס נןװסין װסרן וינםנײ בו- ורנסם וורך דסם קינםסיסר. די סױסנןנס װסס דסר• א״נםן *ין פארלאג ב. קלייקץ. ײ עראם< נעדער װזנרן *'**רנינעבן זוס זןץ. כ?־־זיכעראטור און הולטור ׳^ קײן װןרםז וויז נזקיםזנן זוםןרן דיר *ןקןנסיר ײדיאער עריוסעסעלער מםיאל לעװין, דסר םחנר 1ין ״נענזןגנ •ין ד1ר1ת״, װןס *ח ליוסגס דאראינאן אץ װןראזנ. ס. לסװין װ1ינס יײן זינפ 10 יןר אין דייםאלןנד, װי אײניקא •ין ז״יגע װעניק זענען דערעינען אין דײסאער אינערזאביננ. אין רײס• זענ?ן דער*יגען לעװינס .געזןנג •ין ד1ר1ת/ ן ,חסידי*? ל?ג?גד?״ <מיס הןלבאניסן •ין י1םף *ירקן) אין *ז?ינג?ן״. — אין ■1ילן רןס ש. ל?װין נר?ה ני 6ןרבלײ1ן?סל?כ? װןכןז?ד װ?ס בןזיכן ן רײ שס?ס אין?ס?סל?ך אין ■1ילן. ** װי די .■רייהײס״ ם?לד?ס, איז ווין!■ג?• דריקם ד?ר ל?*ס?ר *?נס?ר בןנד ןין פןריס מינ- ססעװסקים װ?רק. ןזוי ןריס אח אוין •ןרסיק די נייע 10-בענדיקע װינסאעװםקי-אויםגןב?, װןס קלםן אדםר 09?לס נינ1יף. אץ סןסנןװיץ ה1י*ס-ןן?י דערסײנען ן ײרי• סןג׳נלןס *ןר זןגלעםכי? אין •לעזיען ,״איגזאר סןג״ רעדןקסירס דירך ן רעדןקיי?״ קןל?גי?. ד?ר ןװנס, װןס ד?ר װןרא?װ?ר?ידיו?ר ליסערןסן-וןדײן הןם אײנגעןררגס לבנ1ד ױנה רן״ זעגסעלר איז ןדירך מיס ערוןלג. סי*יז געקיםען ן נרויסער?ולס. רן■ כןװיססע ויך ■ין דעס סןלעגםשולן ירדיסן נעלעסריסס אי. קיאגיס .חדמים אין סעג״ רריקס זיך אץ הם*כיס אין 1#רדהײס״. רןס װערק דערוײנס *קרוכ אין ן כיך״וןרס אין!ןרלןג *. קל?נקץ.?ס איז דירכן םחגר ■יגסגײ יינערגעקוקס אין 1ןר*?סערס. אין רעםרןים איז רערסינען ן װעכנסלעכע ײדי■? בײםינג .די ײרי*??סיםע״. א.ליעסין הןש 1ןר?£נסל?כ■ אץ .ביקינו■* (אויגיסס) ן כיגסל *ריװ וין נעל׳פחסגות?י איס. די נריװ ז?נ?ן געורינן אין די יןרן 1913, 1914, 1921, 1922. ■רץ ןםעסאאמםקי (לןרז) זעג• איבער אין ײדי• י. ח. ברעגערס רןסןן ״*כול וכולון״. די סעג קיאס ויוןרן קײן װןרסע דער העברעימער?ריוסעסעלער נתן *יססרינקי. אץ דעם ער*ס.דערסמענעם אויגיספ״גימער וין *גיקינופ״ הןס זיך ןנגעהייכן ני דרוקן ן גרע• ס?ר? ןרבעס £ין *. ניגער װ?גן ם. װרנרײכס #כילד?ר ■ין דקר ײרי*?ר ליס?רןסיר״ג?*יכס?״ אין ■.?ריקם ,נעסיכסע ■ין ד?ר ײדי*?ר ליסערןסיר״. ס׳איז ד?ר*ינ?ן ד?ר גװײ*?ר ניםער 1ין ,ע1י6גןנג״, חוד*״*רי1ס 1ןרן יינגן ײדי*ן װןרס. אץ גיסער לידער, גןװעלן אין ןרסיקלען וין ס. דזיןלןװסקי, א. װןנל?ר, י ם. ל?װנ**ײן, ם. נןסי*, חײם זןלװיר, ח?רץ *?רגנ?ר, מ גןנין, קלםן ליס, הענןך סןלןװײס*יק, ז. קןמינוקי א. א. *ייס .א1ימגןגג־״*רי1ס נרינד?ם זיך ן!ןרלןג, װ?לכ?ר װ?ס ןר1יםג?בן די װ?רק וין די יינג? דיכס?ר אין נןװ?ליססן, װןס גריוירן זיך ןריס ד?ס ז*ירנןל. די *י*ליןס?ק יהזםיר• איז, ן דןגק דנר