Literarishe bleter · 1928-08-24 · 34 (24.8.1928) · p. Seite 674

34 •וא ליטערארישע בלעטער 674 17 טעאםער און הינםט ״ **; נזדיין *״ז גזשסןינן די יייזז םזיםםייזרין ייזע םויםןן. זי ה*ט *ירין םים זװיי יןר נקםםייט ויין זוןרםזװזר .סקוין״-םזןסער, זי רןס זיך *ןםדייקם *ץ וזר םריוז 6ין יײיזם וײזר נזת ד*ר סירנ* *ינזר דזד *װיי**ד *רןװינץ **י די .װיינזר׳ םריסז *ין װורסז ורנזס *ינס ײ״סיק *1יף ןנ׳יזיס *יזסז .די װיידז תןװר.״, רזזיזי 1ון *נרהס סײסינױם די ו.1יסס-יןין ססיין *. םײםינ1ים *ין פריס ןריזסקן. ס־וןרף נזגזנן, ןז וןס >יז דןס זרססז םןי, װי רזר נן• ריפסזר *םזריקןנזי דרןםןםירג ןנ׳יזי װזרס *1ין- נזסירם *1יף דזר ײדיסזר נינז. װןרסז װזס נרזננזן ןנ׳יזין 6ןר נױ-יןרק. — ס׳נרײם זיך *1יך *רנס .נײנןנם *1י*ן *יםן םןרק*, רזזסי 1זן ױד הסרםןן. די *1י6*יריננ 1ון יײנזס יזװיזןנפ .די װײנזריסז קניסיזן״ הןט *ר1י*נזרי6ן רײ *ר- סיקיזן *ין וזר װןרסזװזר יידיסזר סרזסז ״ קיןרו ייננ *ױ *װזקנזוןרן 6ין *רןנק- רייך, װי זי הןס זין * יזננזרז זים קירירס, קין *ינזנסינז. הײנסיקן סזיןן װזם זי *ױםסרזסן *ין ניזנ*ס-*ײרזס. ״ *ין * 3 װןנן *רים ד.1ינם זיך ןן וזר םזןסזר-םזזןן, *ין וזר םזןםזר-נין-הזםנים ד1יזרם נןך *ין גןנץ *1יין, *1יסזר נ״ וי װיינזר. ״ ס׳נײזן *רים קיןננזן, *ז רײןיף זןסיןװ- סקי ןרנןניזירם * ורןםןסיס סזןסזר *ין װורסז• ״ *ין יזםנזרנ װײים *ינס דזר *ןקןנםזר *יז*ן-8*ר***זר, רזזסיסזר זין םזוםזר-דירזקםןר םסה סןר, װןס הןס 6ורלןזם *ײרןוז זיריק םים 24 יןר. *׳זזנזן נןזינוזרס נוקןנס זײנז *יזסן .וי ריפזניסז חתינה• *ין ,8רוי קזנן 6ר1י״. ס■, * נריוז *רסייסן םים םסה ייוםןן נרוס, װןס הןם *ויסנזוירם *ין װיינז .הירס יזקזרם• *ין *נדזרז *יזםזם, סרזם *ינס >1יף *ין ניןיי- םסןק םים ,הירס יזקזרס״. .*■- דזר ,ןזןזזי׳ (פיס ם. רןוזי, נ. קןרקני, י םםרונןםס *. >.) *יז *1י6גזסרז*ן >ין נרןונז. זז■ *ין ריגזר .•ריםןרנן־ *יז ן*נזורוקם 1 נרויםזר גזסזרזך פיס ו־ר ם. װײכזרם װזגן רז• יידיסן סזןםזד >ין *ויין. .**י *. נרונןױםןי פים זײן קוםזר-סזוםזר םרזסן ני *יננינן זי 6ןר6ייסזן *ין םרןנקרײך * *יים *ון ײויסן יזנן, יױם דזם *נזנןר 6ין *ייין זרננירנ. די הײסס״רןיז זןי ססיין פיכןזי•- װן■•'. ״ וזר קזפזר-םזןםזר נןססרןיירם נןך וזם זיםזד-**רו *ין די םזרכ-יײרן*זיסז ססזם. * י1סר וןך, וז וזר קןםזר-םזוםזר זןי ןננזםזן ם״סיזן זו קיםזן קײן *ױין זו ד• ײויסז םןסן. — ם׳*יו * ה1נ 6*ר וזם םזןסזרו י יעי• נחמן מײזיל־1 *יןלים• דזנ״מןן .ױ סםיכןלןניש 1זן סן*י*ליזס״ דשרסײנס *מניכן םיס ן 8ןרר*דש #ין סחנר *י ד*ר ײדיסע״ **כערזענינג דןם ניך װער• אינשר״ נעזעגס דירך אגתר י*ס*לסןן, אינסער דער ר*ד*ק״ *י* 6ין ד״ר י. נ. ססײנבערג. ^ץ■ םאקסיס גןיקיס ״װידיי״ דערסײגס אין 6*רלאג ס. גןלדסןרנ, ײדיס ל. דײין. ** די *יינערמגען ןין ד?ר כאקןנסער סן״ *י*־*יססץ כ*י*כאנןװא ווערן אי*ערג*ז**מ •ין ײדי־* די־יך י רןסןסןרס.?*4 אינגיכן דערסײנעןדי *ריגערינגען סין ד״ר י. נ. ססײנכערג — אינםערן נןםען זסערמערינגען 8ין .א סןלקם׳קןםיסןר״ אין ,ןםעריקאנער םןג״ ןין ד״ר י. נ. סםײננארג. ם. שיר הןס אינ*רג*ז**ס <. סאװינקןװס .*רינערינגען 6ין ן ס*רןרי*ם/ װןס דערסײנען אין כזסןזן״סארלןג. די זןםלניכער ,1רײ סרי6סן״ היינן ןן *י רעיסײנען יעדע דרײ חרסים אינסער ד*ר ר*דןק*יע 6ין ד״ר י. ססײגבערג. די *עגסרןלע וןרװןלסינג וין .סיל קילס״ דןס נו־ימעז •ין װי״נער?ירןסןריים ן קןנ**״ ם־ע זי *וענען אין װילנע א1יף באזיליקןבער גןס 6 א סילע ס״ס ד*ר ײדיסער אינסארריכס •סראך. די סיל* װ*רס ג**6נס נןך *יס הײגםיקן לערניןי. רי •ײנסרײניננ*( 6ין קינדער הןנן?יך ס1ין ןנ״ ג*ה1יבן אין זײ גײען?ײער איגסעגאיװ. ם׳װערן אױך געםאכס הכנ1ת *י *6*נ*ן א סילע אין װאר״ ס*. די סילע זןל זיך נןך *סענען *ים גײ• לערן״ יןר. די *ענסראלע וארװאלסינג 6ארבינדם זיךאיזם סי־ם א רײ *ס*ס אין דער ארןװינץ װעגן *יענען סילן נןך אין דסס לערן״יןי־. די ס*נ נײ• ןרײס וין דריק: ■ הײליע׳ רין אין ס. װײנרײך — .•רןקםיסע נרןסאסיק *ין ר*ר יייעזר סירןך״, *רססער סײל. דןס *יך נ*<ס ארי■ די קא#יסל*ן: זןץ. װןר•, קלןנג אין א1ת. דןם ניך אח א1יסן *י*יג*װיינ*ן די קינ״ ד*ר נןלד וין ןנה1ינ״ןן *י ןנס*רװירן די ד*ר״ סײניגג*ן ■ין ד*ר ל*נ*דיק*ר סאראך יין װי װײס ם*גל*ך ז*לנסססס*גדיק *י םןכן די א1יס6ירן. בײס *יג1י6סס*לן די בעניסינבען ז*נ*ן ג*ניס*ן אין אכס די דיאל*קסיס* באזינדעדקײסן 8ין די סיל״קיגד*רי דןם ביך קןן מ*ן אײנוירן *ין *װײסן ל*רניןר ןן. ד*ר *װײס*ר סײל, װןס נןהןנדלס ד*ר*יקרסם די םןר6ןלןגי*, גײ־ס ארויס ןין רריק סיף ס*<ס*סכ*ר. ** א. קיסנירןװם .הירס ל*ק*רס״ ד*רסײנם אינגיכן אין קי*װ*ר ,קילםיר״ליג*״.—אין ד*םז*לבן סןרלןג גײס ןיויס די ד*ד*ײלינג אזן א. ןרלןנד ,הר*נלי*ס״. ד*ר קי*װ*ר וןרלןג .קילסיר-לינ*״ איז *ינ*סרןסן אר1יס*ינ*נן ן גרויסע!יבליןסעק םיסן נןס*ן ״ײדיס* סרײנ*ר״, מןס װ*ס האלין ן 1000 דריקנויגן (נײ ן 70—ס$ ניכ*ר). אין ד*ר בינלין״ ס*ק װ*לן ןרײנגײן די װ*רק סין די ײדיס* קלאסי״ ק*ר, װי א1יך די װ*רק סין די סןװ*םיס* סרײנ*ר אין 6ין וי ןנגעזעזמ* אויםל*נריס* ײדיס* *רײבער אין דיכם*ר. הײנםיקע װןך איז נסװןרן 9 יןר נןכן ס1ים 6ין י*קב דיג*זןן. כ ד־ייםעראטור און הולטור |־חײס יסיאל!ארגשסײן 1 •ן־יק* װןך *יו *ין װןרשז נ*םס*ר<ן *ין זיםער 6ין וטלזכו *ון *כ*יק יןר יזר **- קןנס*ר ײדיס*ר אןרס*ד, נ*ל*ינס*ר חײס ימיאל בןרנססײן. ד*ר 8ןרסםןרנ*נ*ר הןס זיך נןזינד*רס נןקןנס געםאכס םיס וײנ* א1יס8ןרסיננ*ן װ*גן .ס1ר ח*נור״ אין .לוח1ת, ם1לד1ת אין תקיוית״ װ*גן ןס דעם נעביס הן• *ר 6ןר*6נסל*כס א ייף *רנסס*, גרינרל*ך־נןןרנ*ס* װ*רק. ח. י. נןי׳נ״ סיײן הןס או״ך 6יל יןרן ג*אר<*ס אײף ןן אינ*רז*<ינג 6יןס*קיסירם ״.האסל*ס״ א1יף ה*נ״ ר*יס. *י*דסס הןס זיך די אינ*רז**ינג געדריקס אין .הנוירה״ מיס אינ*ר נװןנניק יןר ניריק. אין םיס א סןר יןר ניריק איז די אינ*רז**ינג ןר1י• אין ן ניך״אןרס םיס א גרײסער הקדפה װ*גן װ*רק. הײ״יןי איז איויס זײנם א נוך .םזםרת הארץ״, אינ*רז*נינג*ן 6ין די גי*סס* ■ויליס* דיכס*ר. א1יך אנר*ר* װיכםיק* ארנעסן הןס ר*ר אארססןרכ*נ*ר איבעררוקס אין 8ארסױ*נע הענ- ר*יס* זאסלכיכ*ר. נװיסן אנד*ר* זײן גר1יס* אןדסינב װ*גן ,הרג םלאדי״. ח. ♦. כןרנססיץ רן• ג*ארכ*ס נײ זײ*ר סװער* באדיננוננ* . ס1ין ■*גדליק*ר יןרן, װי *ר הןס סל*כס ג*ז*ן אין זיגס יןרן, װי *ר אמ איננןננן נליבד ג*װןין. דןך ה;ןט *ר נליבד*רהײס אלץ ג*ל*רנס אין 6אר- *6נסל*כ• װיםנסןססל*כ* װ*רק. םיסן ס1ים %6ן ח. י. בןרנסםײן אמ ןװ*ק אײנ*ר 6ין די ל*נ•* ז*לס*נ* ײריס* למדנים אץ ■ןרס*ר, װןס הןכן ג*ל*רנס ת1רה אין װיסנסא6ס לסםה. דן ניסם לןנג הןס *ר םיס סד*דן א1יף זײנ* בלינד* אויגן בערזח־ם װ*גן ד*ס, װןס איס אמ ביסס נאסעיס *י ז*ן די ןלע נײסם* װיכסיקסס* װיםנסן6ס<ד*ר*, װןס ו*נ*ן ד*רסינ*ן אץ ײדיס. זןל איס די *יר גרמג זײןי!ןרלןב נ. קלעיקץ אמ *ובעסרןסן ןר1יםניג*נן ן רײ ל*רנכיכ*ר אין קיגר*ר-ניכ*ר ניס הײנסיקן ל*רניןר. ס׳אמ ד*רסמ*ן: 8אלק הײל״ •*רין אין ד״ר ■ןקס װײנרײך — ירןקסיס* גין״ םןסיק 6ין ד*ר יײייייר ״■י*ך< 6ילק הײל**רין — *רס•* סריס — כר*ססןפיסי* •יח נװײסן ל*רניןר; ס׳דערסײנס אייך א ל*רנניך 6ין ה*ג״ ר*יס 6אר די ײדיס* סילן ,הס§ר״ 8ין םי הייל•*״ רין. ס׳ררוקם זיך דןס נןװיסס* ה*רק6ון ניסס*ר ספןװ ״ד*ס 6*ס*ר סןס״ מיס 1יל נילד*ר. ** ס׳װ*ר• נעזענס ר*ר יינילײ״ניך ל*ג1ד ד״ר ח. זסיסלןװסקי. אץ ביך גײק *ריץ ןרםיק״ ל*ן 6ין י. ג. ססײננ*רנ, װ. סס*רנןװ, ם. ס. רןזענכןים, ק. ס*ז ״סןן, װ. נןסןנסןן, ו״ר י. רינץ, ג. גערגעל, י. ןפןםןסי, א. ל*י*ל*ס אין אנדער*. ■׳קיסס א1יך אן ןרנעס 6ין ד״ר מײ■ זסיסלןװסקי. — דןס ניך דערסײנס אין כזסןזא• םןרלאב■ אין ײויסן נ*גסר1ןרלןנ (כןרקןװ) אמ דערסינען א רןםאן יץ 4 סײלן 8ין סןי* סקא״ רןװסקי -קנ־־ור״. ססה זילכירג ז*נפ אינס אינ*ר 0. גןר״ קיס .*ןסא גארד*י*װ• וןס כאקאנ•* ניך 6ין ד*ס באלביסן סן״