Literarishe bleter · 1928-05-18 · 20 (18.5.1928) · p. Seite 395

ליסןרןויזן בלע*ע1 20 זא 19$ ס טעאט$ר ארן קרנסט .^י .קידים הםם״ *ײ דער װילנ*ר םרי§ע גײם םים גר1יס וייןלג. אין דור װןרעעװער ■רוםו ויגון!•נודרוזס ער־םיקלון םים ל1יב- גוזןנגון •ןר דור רוזםי *ין םייל די •קסיוױ ^םור אין קןםיגסקי*סוןםוי גײס ווינם יוקכ גןרײגם .גןס. םונםש אין םײװל״ םים רודןיף זןסלןױסקי אין דור רןלו םין הורםולו דינרןװ• נור. ** רי .סםנסי1ן״'םרי#ו, װןס הןם גװ*ילם 2 יןר *ין װןרשוװור .סקןלן״-סוןםור, לןזס זיך אױס ןר1ים אין ן םירנו קײן לוםבורג אין װין. *ןר די נװײ יןר הןש .סמנםי1ן״ בןװיון אויםני״ 8ירן ו ריי #יין״זינייוגװםולסו רוװי-סןרםסולינ- נון. דור ה1י*ס-ןנוירור פין ״ססנסי![״ א־ו נוװון אין *ןרנלינן ינחק נןזסיק רוז#יםור אין אינסוו• ניזןסןי. בי׳ים סוןסור הןנן םיסגוןרבוס װ. װײנםר^ ןלם קינססלור אין ש, װײננורג ולס מיזיקור די לונסו *ײס איז גוװון דור ליסורן״ ריוור לײסור מין םוןסור ױיאל עסורן אין דור םריוו גײון ןרײן: גיױ היירון, רןזן גןזול, םסןקמודוי־, םןניולו, ■•ילסןן, ײיד, ■ייזןםונם, נןזמיק, רןסםןן, א נורםןן. אײזנבורג, לוװין א. ןנד• די ןרסיוםן סןנין ןלםכוי■ אין י רןםכ, װולכו דןנן נוםסילס *יזןםון םיסן װיקס וולוכו חינים אין ריםונױן, זוגון *יריקגוקיםון קײן *וילן. זײ ןרגןניוירן אי*ס ן סרווו ןר1יס*י6ןרן אין ן רײ ■סוס אין •1ילן. רי גוזולסןםט .ורײגד *ין ײדיון סון״ סור אין װילנו״ הןס *ינ1י8נורי*ן ן םןרזןםלינג סיץ 6ןר*סײור *ין כםוס ןלו װילנור גוזעלסןיס• לוכו ןרגןניזןגיוס אין קילסירולו אינססיסיגױס, װי א1יך *רו#ו״6ןר*סײור אין םתס וריינר וין ן נוסורן ײדיסן םוןסור, נרי זיך *י נןרןסן װוגן רור אינס״קור לןנו אינם ײדיםן םוןסור אין אינור די װיגן און םיםלון, װי אייסניבוסורן אין •*רסונורן דום ײרױן סוןםור״װוון א1יף להנא. די רןזיקו גוזולסןיס, װולכו איו מיין לוגןליזירם גוװןרן דירך דור מןכ*, הןס זיך גװסולס דוס *יל *י םלונן אין ■רןםןנןנדירן *װי*ן די נרײסו ײדי*ו מןסן די אידוו 6ין א רײגוס ײדישן קינסס־טוןשור אין װילנו. נןך * רײ רודוס וין דיםקיםיום איז ןנגוגיםון גוװןרן סןלנגריקו רוזןלינױ: ״די םןרזןםלינג דריקס א1יס איר ןנורקונינג דור א־ניניןסיװ״גריםו סןר איר ביזאינםיקור *רבוס־ די נןרןסונג *סולס *וםס,־־ ןז *רי *י דורנרײכן אירע זילן. םיז די .גוזול- *ן1ט *רײנד *ין ײרי*ן סוןשור״ ןרימנומון װןז גרוםורו *יכסן. דזנריבור םוון ןלו בוזול*ן*ס- לוכו ןיגןניזןנױס *דןיןנןנדירן *װי*ן וײורו םיםגלידור דום נעיןנק ןרײנ*יסרוסן אין דור גוזול*ן|ס און *סי*ן אירו *ילן״. יעי• נחמז מײזידיי י נ א ר קיליקןװםקי — .הײגריך הײנו״ םיס ן *יןנרןויו אין כןרןקסוריססיק װוגן הײנריך הײנו מין א. גןרגוולד — ײדי* גיסל פײזיל. ס׳װערס אײך גוגרײס ן ביך וון לוןנןרד סרןנק — דור םוגם* איז גיס — ײדי* ח. ברןקןז*. אין װילנו איז דירך י.װ.א. ןרגןניזירס גוװן־ן ן *וי״קןסישוס *י בויון ןן אײנן ה1יז סןר דום אינס־זיסוש. אין *וי״קןםיסוס זונון ןרײן דור בןנקירור ס. בוניםןװים*, ם. װײנייײך, ב. קלונקין, ד״ר קןװןרסקי, זלםן רײזו/ ד״ר נ־ *ןבןי, ירםיה *■ירן. װי די מיםגלירור 6ין ורי״ קןםיסוס גיבן איבור, א*ז *1ין אין װילנו גיםו גוײכורס די *יפו סין קר1ב *י 50 פ1יז. גילדן. װןס איז נױסיק *ןר רוס *לןץ. דןס סיש די ן ר ו ם ו ײדי*ו וױלנו. װןם רוכנס *י םון די ר ײ כ ו ײדי*ו װןר*ו? דור פןרײן 6ין די ײדי*ו ליסורןסן אין ז*ורנ*ליםסן אין װןר*ו איז *וגוסרןסן *ו דור *רכוס 6ין א1י1*סולן ן םנבה א1יסן קכר 6ון ה. ד. נןםכורג. די םנבח װורס גװםעלס דורך דער ײדי*ור ליםור*רי*ור מ**חה סון גןר דור װולם *וזןםון םים די זין פון וןרמטןיבונום ס׳װורן *ינוגרײס *רןױקםן 6ין דוי ם*בה דירך דו■ סקיל*רןר *. ןססװגן. סון הן6פ, ןז *יס ור*סן יןיזײס װוס רי פ*בה ז-ן 6*יםיק. אין חל״אכיכ אח גו*סןרכן אין ולסור 6ין 66 יןר *לוקםןנדור רןיןסןרס, דור גיינר;ר וין דור וי*סור ײדױוי סוגלעכור *ײסונג אין ריסלןנד .דור 6רײגד״, װןס איז דור*ינון אי1 *וסורכײג. רור *ןרססןינענור יןס זיך נןיעזס אין ארץ-ױראל אין יןר 1921. יין כיקןרװס איז *ןרבוקיםון ןן ןװנס גוװידםום רום ײרי*ן היםןר. ס הןבן ויך נןסײ״ ליקס די ײרי*ו אין רי*וני*ו *רי1ס*סולור אין ןרסיססן: ױקב *סורנבורג, סןנדי עליוי, דײ■ סןלןםןן. סורז*ן דיסיסרוסקי, פ. קןנססןנסינוסק' ײן ז. נירייןנ*} םון הןס גולײונס אין דוקלן״ םירם 6ין: •רץ, ניןליק, ם. ל. הןלסורין, ם נןדיר• יוקב *סורננורנ, הײנריך הײנו אין י. גןלד*לײ• נער. דער ןװנס הןס זיך גוו6נס םיס ן לוקעױ 6ין *סורננורגן אין הןס זיך גװלןסן םיס זײנוס *ן אײגןקסוי: ״■סיכןלןנױ איז נישס קײן גוווםס״• ס׳דריקס ויך ״גןס 6ץ נקםה״ 6ין * ל1ס ן* מיס * כין״ניכליןגרןויו 6ין *. ן* אין זײן בילר אין דער רימענױער אינערזועונג ■ין: *״כ- רןםןן אין ס*ירול. ** די קןנווי־ונץ וין די ײרױו ■ון-קלוב• םיסגלידור, װןס רןס גוזןל■ םןרקיסון *כיו1ת דוס 25״סן אין 26-סן םןי, אח *■גולײגס נוװןין א1יף ם1ף הײנסיקן זוםויי. די ״נײו 6ןלקס-*ײסינג״ הןס גװלןסן ןן ןפשןך םיסן 6ןרלןנ ב. קלוזקין, ל1יס װולכן דור סןרלןג װוס דריקן םןקםים גןרקיס װורק אין ײדי*, װןס רי ״נײו •*לקסזײסינג״ גיס אירו לײונור אין *כןנונםן *לס ורוםױ. אין דור ויי*סור רײ װורס גונוזן ם. נןרקיס .מײנו איניװורסיסוםן״, כ יד־1 י ם ע ר א ט ו ר רי טורװ*יביננ ■•ן ר,ר װ*ר,,מ,ר *•- סייײננ סין רי .,ן־קליב מירנלירור ה*:ו 1ינ1'ננז• ריסן * סריסס-קןנססרענץ, *י-ף װסינזר ם'*יו *ינסןיםירם ניװןרן װסנן ךיר סרײניר-קןנזירינץ, װןס װ,רס נינ1י*נ,ריסן סבײית, ײם 25 םן *ין 26-םן ס*י ה. י. ךי *ןרסםײ,ר *ין ד,ר סר,ס, ז,נ,ן *ינוןרסירט ניװןרן םנח די *ויסנןנן *ין ד,ר ק*נ*,ר,נץ, װ,נן די ר,ס,י*רן, װ*ם װ,ין נ,הןיםן ח,רן *ין װ,נן די םין ן *ין סר*ני,ס,ן, װןס ר*ר#ן נ*ה*נרים װ,ין. נןך , י,נג,ר, דיסקיסי,, הןנן די סר,םע-*ןיססײ,ר #*רז־נררס ני סםינן וי קןנ1,ר,נץ, װ,קן ר,ס *ינסער,* ני *יר נײם י,ז,ר-,1ים. *ין ניז-־ןרק *יז גענר־נר,* נ,װןרן ן ײרי*, ןססליײננ סין *ינםזרנוניןנןין *,ן-קיינ. *ין רןר נרינדועם-**רזן*יזנג הןנן ז־ך נןםײייקס *רים *,רניק ײוי״ ייםןרןםן. *יס *ר,ז,ס ײן נױ.-ןרק,ר ײריסן ס,ן-קײנ *־ז *ו״םנןװײים ווו ס״נסקי, װי1,״*ר,ז,ס — י. ןסןםןסי, ם,קי,ם*ר נ. י. נ-ן״ןסטןנקי, *ןרװןיסיגנם-םיסגיױזר: •. ניגזר יין * קןרןלניק. *ויף ו,ר שרײנ,ר-קןנ*,ר,נץ *ין װןרש, װ,רן ,רװןרםזס שי1ס ן, *ין י. ןסןסן,י ד,ר ײדיסזר *רםיסםן-וןרײי *ין װןרש, הןס *ינ,רג,ג,נן ו,ם רײנן ס,*ס,ר-*רניװ *ין רסות *ין ונם ײדי,. װים. [*ינסםיסיס *ין װיינ, 6*ר ר,ם ם,*ס,ר-םוזײ. ד,ר *ןרײן װזס סונונ• דזרסיקן ן קןמוניקןם ני *י, זײנ, םיזניױזר *•נזרניגזבן די *י, פן״ריוין, װןם זײ *ןר• םןנן, ד,ם י.װ.*. *ין *ויף װ״סזר זןסיזן *י, רריק-יןנ םןרן םוזײ. *1יף ו,ר ס,גן1*װיםש1*ק*ו,םױ, װןס *יי *ײננזןררנס נזװןרן *ין ניןייםסןק, הןס ו,ר װינ, סרזיױזנס װןיף הזםנזר נונריסס ר,כ דינסזר *ין נןםזן *ין ד,ר סםןס ניוײםסןק, װי ז סזנןיןװיםס *יז נזנוירן נזזןרן *ון *יי יןרן וןרם גזיזנס. ״״ שנת, ו,ם 5-סן ה. ח. *יז *ין קרןק, נ,*ײ,יס נזװןרן ו,ר יונייײ םין י1*י ססםסנוים, ם׳הןנן גזרזום *. זײנ*,יו, ד״ר ס. ק*נ*,ר נזרקזיהוםזר, נ. ,ןננזן *. ן יןרזזר ,יינת הניק״ הןני ייך גזװזנוזם *ין װן־זװירזסװ, װ,נן רזניםזרירן זײן גײ,ס *ויםן *ין גינזר הייף. די װןיזװורזסװ, הן• י^ ןסנזזןנם ו,ם *1יסן ני *ןררזניםםרירן םיס ו,ס סןסיװ, װןם *1י*ן *1יסן נ,*ינס ז ך ןן *וי6• מרי*■ *ין ײךיס. *ין רינ, *יז גזנרינוזס גזװןון נןך *?ידי״ר *ןריןנ,' װןס הןס נד,ה *רויסנזגזנן ײוי״ נינזר ני ניייקז *וײזן. ו,ר סןריזג הײסס .ניייק, נינזד*. וןם ,ר,ם, נין *ח-ג,קיינ,נ, ,ריססן *ין ש. *רינ. נןך ד,ם ניך װזרן נ, *לןנס *ינזרז״יננזן *ון ,רננירג. רןפןנןװ׳ נןנזי, מןסזרסון, נװײנ, *רןנס, רןלסן *. *בר- *ןריונ .נח1ת״ נים *רוים נקרונ סוקסיס נןרקים נײ נר1ים װנרק ,יןם י,נן *ון קיים סןםגין״ סו יןרז — ײוי* ם נײדי;. חיץ ד,ם יוזרס *ינס נ,ז,נס ן ניך סין סרן*. ן־וס-ןניקןת•