Literarishe bleter · 1928-05-11 · 19 (11.5.1928) · p. Seite 375

375 ליזןרןריזן ג ל**יר 9ו תא ס טעאטער ארן קרנסט אין קאםינםקי״טזאסער איו רורך רודןלף זאסלאװסקי *וימגאם״רס בעװןרן עלום״אליכשס .ססאםילניי״. .**י וי נאז׳ולס*6ם .•-ײנד 6ון םןםקװער םלוכחסן ײריען סאןסער״ הןס נןשלןסן *י ברינדן בײם ם?ןסער ן םסודיל. ם׳איז נןסרים• בעװןרן קלןר נו םןכן די סאגלאכקײס װעבן דאם אין די גאהאריקע ב^לדונגס״ןנשםןלסן און אויך!ןרשטענ״ דיקן זיך מיס די װײםרוסלאגדיםאר און אוקראי• גיסע רעױנליקן װעגן זײער ןנסײל אין דאס אנין די םטודיע זןל נןך אײ״יןר |ניםרעסן *ו דער ןרכעס. ** אינ• כןרקןװער ײרינן םיוכה-סעןסען װירס אינס אוי§געםירס ן םיעסע סון דזסעק לןנדןן ״אין רער גןלרעגער םדיגה״. אינם רעםערםוןר ■ון מלוכהשן ײדיסן סעןסער סון װײםרוםלןנד אויםן נײעם םעיןן גײען ןרײן: ע. סןלער—.ערםן, םיר לעבןז״, ד. *ערגל״ סןן—*אויכן און אונסן״, כען־דזסןנסןגס — .װןלון• נע״ און ן ויעסע אויף דער סעםע יון אינערװןנ״ דערונג, בןוסעלס בײ דור הןמשםיין. ** אין דיגער ײרישן סעןסער איז אוימבעמירס געזןין נ. יעװרעינןװס .די הוייםיזןך״, רעזשי א. שסײן, דעקןרןניע• ם. ין. די ןםעריקןנער ײדישע ירעםע הערס גישס ויויף נו בןהןנדלען די םרןגע מנח דעס קרי״ זי• ■ונם ײדישן קונםס״םעןסער. מןריס סװןרץ הןס געגעכן ן דערקלערונג, אין װעלכער ער װײזס ןן ןז ״ןלע זענען געװען קעגן אים׳ — די ײדישע סעןסער״דירעקסןרן, דער ײדייער ע1לם און איילו די יידישע סעןטער״קריםיק״. דער ה״ יןםע, װעלכער הןס אייוגעכויס דעם סעןסער, הןס זיך געלןזס נןנןלן מןר זײנע ,קוגסס״כןססרעכונגען״ 2000 דןלןר װעכנסלעך. (6ןר די 36 װןכן, װןם דער סעןסער שםילס). אין *ווןםעססער אונגןרישן סעןסער גײס ןנסקים .דיכוק״ פיס גרוים ערםןלג. לענסנס איז געוײער• גקװןרן די 50״םסע ױכילײ״וןרשםעלונג. ** נום שלום 6ון םעזןן אין ריגער ײדישן סעןםער איז בעבענן געװןרן ם. ןרענשסיינם .דער װילנער *על״הניתל״, רעזסי—א. שטײן. ** דינסםיק דעס ן-סן םןי איז אין *ערלי• גענןנן געװןרן די 3״סע ■רעסיערע םונס סןסקװער ײדישן מלוכה״סעןםער ״די נשו6מןכערין״. אויך די םןרשסעלוננ הןס געהןס בזיוי• ער6ןלג. ** אין ביןליססןקער סעןסער .םןלןס״ גיס אײניקע 6ןרשסעלונג .ןזןזעל״. ס׳נײס ן םרןגרןם .ו גוםע װןך״. די סרוםע בןשסײם אינס יון נ. קןרעגי, ם. רןםעל, ז. יןרןסלןװםקא, ױסף ססרו- גןסש, א. קורץ, ז. הירשיעלו, מ. םןסןסינסקי, ל• מעסער, י. גיורגערב א. 1. יעי• נחמז מײזיד־1 כ ר א ב י גןװעלע און 6ןר דער קורנער קיגםםלעדיםער הומןרעסקע. אין רעוןקניע 8ון זעװרנןל גײען ןרײן ןכששוק, ח. גילדין, ד. הן6ש*:ין,ם. לעװיסןן און איניק יעםער. .*■* ס׳ניז ןרוי■ םון דרוק ד. דןלגןסןלסקיס ן רןשןן .*לי געעינסע סױערן״. אין .נוקונים״, ןםריל״נוםער, איז ןינע״ ררוקס ש. ניגערם ןן ןרסיקל אינעד נעל״פחםבותעם ביך .אוגסערן רןד״, װןם איז דערשינען אין כערלין. ** א־ן נױ״יןרק איז דערשיגען ן *ןנר דער• נײלונגען 6ון יעקכ קרעולןק ,6ון קןזןרמע און לעבן״. ** די 6ײערלעכע ןקןדעםיע, װןס איז אדנ״ געןררנם נעװןרן אין לןדז לגכ1ר דער 25 יןריקער ליסערןרישער סעסיקײש סון יגחק קןנענעלסןן, איז ןדורך םים גר1יס עריןלג. העכער ם1יזנ• מןן זענען געקומען נו כןערן ד*ם דיכסער. ס׳הןגן גערעוס װעגן דעם בעל-הי1גל י. אוגער, יעקב מיכסןן, י. מ. נײםןן, י. חעיסםןן, ד״ר י. גןילי*, י• לע״ װיגסןן, ה. ל. זסיםנינקי. ס׳זעגען ןבנעקומען נן״ גריסוננען יזן סועניעלע ועלענןניעס. אין נןיען •ון לןרושער װןיעװןרן כןגריסם דעם ױכיליןר ד*ר ניעלינקי. א1יף רע■ ןװנס הןס^ די העכרעישע ןרסיססין םרי■ נהן״נערגשסײן געלײענס אײניקע לידער 6ון י. קןנעגעלסןן. נןך דער רירגדיקער רערע 6ון דעם ױנילןר, הןס דער יןרשסײער 6ין ױגילײ״קןםיסעם ה* ליםןן געםןלדן, או דער קן״ םיסעס הןס נןעלןסן ןרויסנונעכן ןלע װערק םון ינחק קןנענעלסןן און נוסרןגן עס װי ן םתנה דעם *על״הױבל. נןך רנר ןקןדעםיע אח אײגגע- ןרדנס געװןרן ן כןנקעס, װןס אח ןוורך כײ געתיינענער סםיםינב. דער ײרישןר דיכםער םסה קןרםוץ איז בעשםןרנן• אין עלסער סון 44 יןר אין ■עסערםןן, ןםעריקע. םסה קןרמןן אח נעו1ירן געװןרן אי1 םיעסריקןװ, םוילן, און איז א1י6גענ1יגן געװןרן אין לןרז, װו ער איז נעװען סעעיק אין .בינד״ ער אח םיס 20 יןר נוריק געקוםען קײן ןםעריקע.?עגסנס הןס ער געןרבעס ןלם װעבער אין םעםער■ יןן. קןרםןן הןס ערשם םיש אײניקע װןכן נוריק ןר1יסגעגע*ן ן בוך בעזןםלסע לידער, אונטער דעם נןםען .נװישן זון און ערד״ ער הןס ה1יםםזעכלעך נעסריבן 6ון װעבער״לעכן. ער הןס איבעי־נעלןזס ן סר1י םים נװײ זין. סון דער ןםעריקןנער •עקניע 6ון ײדישן װיסנשןיסלעכן אינסטיסוס אח ןנגעקוםען ■ןר װילנע (דורך ח׳ יןסשקןװסקי) עסלעכע גר1יסע?ןססנ■ םים זײער װיכסיקע םןסעדיןלן, דרוק״זןכן, קןמנלעקסן און זעלסענע כתכ״ידן. נװישן ןנרערע געייגס זיך דער ערשםער יןרגןנג םון נױייןרקער .סןיװערסס״. ם׳איז איגסערעסןנס, ןז דער ערשםער יןרגןנג 6עלס״א1ים א6ילו דער רעדןקניע .6ןר. װערסם״ ןלײן. סןר דעם קןמםלעקם .יןרװערסס״ הןם םען אגכ געװןלס נענן 1000 רןלןר. דער נןרןכןװ״נרענסש 6ונ■ ײד. נןגיןנ ןרבעסער-6ןנר אין נױ-יןרק הןם ןרויסגעגענן רעס נװײסן *ןנד שרייםן יון כער נן־ןכןװ, אונ״ סער דער רעדןקניע יון *ערל לןקער. דער *ןנד הןלס ן רײ װערס&ולע םןסעריולן איכער *ןרןכװן, נװישן זײ זכר1ג1ח יון כן-ןכװם יןסנר איבער ב. בן־יןכןװם קינדער-און ױגנס-יןרן, זכר1נ1ת םין ליו• כע *ןרןכןװ (כןרןכןװם 8י1י), ןרסיקלען םון ׳ש. קןםלןנסקי, י, נץ־וגי א. ןנד. ליסןראטור י. ןעןסןשו אח דעס 5״סן םןי ןר1יס״ נעיןרן יון גױ״יןרק. קײן װןרשע װעס י!■ןסן״ שו קוםען לערך דעם 20-18 םןי. ל״נ נע1םר, יע■ 8״סן םןי, װעס אין װןרשע אויף םלןםןנקע *ײ דער סיגןגןגע געלײגס װערן דער גרונס״שסײן 6ון דער געכײדע א1יף גר1יםער ײדישער *ינליןסעק. ** די ןרגענסינער •עקניע סונס ײד. װיס. אינםשיםום הןס ןרגןניזירס ן װןך לס1נת דעס יװ א., די סעקניע הןם נעשיקס װענדונגען נו 200 ײרישע אינססיסוניעס אין לןנר, זײ זןלן זיך *ן״ שסײערן לס1בת דעם י.װ.א. גלײכנײסיק געויגען םיר אין דער .■רעםע־ ןר1יסרו6ונגען ■ןר דעם אינססיסום. דעס ןנהויב הןס געםןכס רער ענעיגי- שער יעקנ כןשןשןנסקי. מיר װינםשן די ןרגענ• סיניר ח ח ערסןלנ אין זײער ןר*עס .*■י אברהם רײזען הןם ןננעהויבן נו דרוקן אין נױ״יןרקער .מרײהײס־ ו נײע םעריע ןרסיקלען .נװןנניק יןי ןםעריקע־ (בילדער און ■ןסירוגגען . ■רץ הירשנײן און *סתר שיפיןסשער הןון יןרנרןכס עםלעכע סעג אין םיגסק, סון װןנעס זײ זענען!•געיןרן קײן םןסקװע, װו זײ רעכענען ■■רילײנן ן נװײ װןכן. ** אין כוענןס אײרעס דערשײגס ן *וך סןניולע לידער סונם ױבגן דיכסער ױ*ף רןכינן״ װיסש. .*םױ יעס 29״סן ןםריל הן• שלים ןש געהןלסן ן םןיסרןב יין לינ1י. דעם 3״סן מוי אין רינע. אין נױ״יןרקער .6רײר״ײש״ דרוקם זיך אין הס״ני■ * ר*ם*ן ײן *יװ*ן יזװוןקיםןװ - .די ני״ינסי ײן * ײנן״ (ייוי■ היר״ רןזניסײ). רי גרויםי ייריײ יייסיננ .ײריסי סןנ, ני*ס', װןס דירי״נם יין ניי-י*רק זינס 5*18 הןס *ייסניהירס זי דירשײנין. די *ייסיננ ה*ס זיך **רײזיקס םיסן ,ם*רגן-ז*ירנ*י• ** אין םינםק איז דערש־־נען ן נןנד דערנײ״ לונגען םין *. ןרשןנםקי - ״אין דעם בלןען קעס״ סעלע״.?0* ס׳איז דערשינען אין קיעװ 9. רעזביקם .א1יםשסןנד״, •יעסע יין 3 ןקסן (9 ביידץס. ** דער ה1י*ס־רעדןקסןר 6ון דער גר1יסער ײי״שער גױ״יןרקער םןג״נײסונג יעקכ יישםןן הןם געםײערס זײן סצ-יןריקן געב1'רן״סןג. .**י אינניכן הױבם ןן אין כןרקןװ ןרויסעוגײן ן סןנןסלעכער זשורנןל .סרןליסי, ןן ןרגןן יון דער ײדישער ןיסײלוגנ סון ,װויש״ (ןלאוקרןינישע ןסןעיןניע 6ון •רןלעסןרישע שרײכער). רער זשורנןל װעס זײן געװידמעם ירןגן 6ון םןרקסיס״ סישבר ליםערןסור און קונסם״קריסיק• ער װעס 6ןנןנדערןרבעםן ן גןנזע רײ שרןנלעםען, װןס הןנן ן שײכות *ו דער ירןלעסןרישער ליסערן״ סור. דער זשורנןל װעס א1יך יןרנעסען זיך םיס ירןגן סין סעןסער. ן גרױסן ןרס װעס ןסגענענן װערן אץ זשורנןל םןר ביבליןגרןסיע. דער זשור״ נןל װעס א1יך הןנן ן ליסערןרישע ןססײלוגג. די רעדןקניע װעס גע*ן ןיש יערהױס• שןר דער