Literarishe bleter · 1928-04-20 · 16 (20.4.1928) · p. Seite 298

16 זא ליםנרארישע נלזםע 298 טעדיאל און גיס אױך עקספאנאסן פין זײנע ארכיװ׳אוגרות. םיהאבן זיך אפגערוסן,אויף די װענדונגען םון דער ײדישער סעקציע םיל פריװאט׳םערזןןן, בװישן אנדערע םון אלעקסאנדריע (מגרים), סון תל׳אביב. א אינטערעסאנטע קזןלעקביע פון 150 צײטשריםטן האט גוגעשיקט בנימין גרארובארד סון בענדין (פוילן.) ביז־איגס איז שוין אויםגעשטעלט א.קארטאסעק• פון א 1500 נעמען, םון לעבעדיקע (דאם הײםט איגט עקזיםסירנדי• קע) און םארגאנגענע גײטשריםטן. אױף דער .קארטןןסעק׳ איז אנגעװיזן, װו די גײטשריפט איז דערשינען, װי ןןםט, ריכםונג, םאך, דער רעדאקטאר, די מיסארבעטער, םון װען ערשײנט. טיראזש, װען אויםגעהערט גו דערשײנען. דערװײל םעלן ידיעות נאך פין די װארשעװער גײטונגען .הײנטי, .מאמענט׳ און.דער יוד״ (פארװןןם שיקן זײ נישטז) דער ח׳ א. רןזזין איז אזוי םרײנטלעך און באקאנם מיך מיט די דערװײליקע, לויםיקע םך׳הבלען םון די םאראנענע ידיעוח. איגט דערשײנען ײדישע ג״טשריפסן אין פאלגנדיקע פונקסן: אין ראטנדוםלאנד אין מאסקװע, מינםק, כארקאװ, קיעװ, בערדיסשעװ, ןןדעם, װיטעבסק ס׳ה 7 פונקטן אין פוילן אין װארשע, לאדז, לעםבערג, װילנע, ביאליםסןןק, װאלקןןװיםק. בענדין, פינםק, פשעמישל, שעדלעץ, כעלם, םשענםטןןכןןװ, קרןן• קע, ראװנע, בריסק, קןןנסקע, קאליש, װלאדימיר־װןןל״ לובלין, סטאניםלאװ, מעזריטש, קןןברין, גרןןדנע, לוגק, םלןןנים, קןןװעל, לוקאװ, ראדןןם, קןןלאמײ פעטריקאװ, װלןןגלאװעק, מלאװע זאמאשץ ם׳ה 33 פונקטן א י ן ל ע ט ל א נ ד אין ריגע . 1 ׳ . א י ן ל י ט ע אין קןןװנע . 1 . א י ן ע ם ט ל א נ ד אין טאלין . 1 . אין רומעניען אין קעשענעװ, טשערנןןװיץ, יאםי . 3 . אין דײטשלאנד אין בערלין . 1 . א י ן ע ם ט ר ײ ך אין װין . 1 . אין פראנקרײך אין פאריז . 1 . א י ן ב ע ל ג י ע אין אנטװערפען, בדיסעל . 1 א י ן ע נ ג ל א נ ד אין לןןנדןןן - 1 . אין סשעכןןסלאװאקאי אין מוקאטשעװא , 1 . אין די פארײניקטע שטאסן אין ניו׳יןןרק, פילאדעלפיע, שיקאגןן, לןןס׳אנזשעלןןם, םילװןןקי, בןןסטןןן, קלעװלאנד, ברוקסילד, םאן לואי ס־ה 9 פונקסן א י ן ק א נא ד ע אין מןןנםרעןןל, טןןרןןנטןן, װיניפיעג ״ 3 , א י ן א ו ר א ג װ א י אין םאנטעװידעןן , 1 . באקומען א תשובה, אז די ײדישע פרעםע פון ראטנפארבאנד װעט זײן אויסגעשסעלט אין דעם אלגעמײנעם פאװיליןןן פון ראטנפארבאנד. ראך װעט די ײדישע םעקגיע אױסשסעלן אין דער ײרישער אפטײלונג די ײדישע גײטשריפטן םון ראסנרום־ לאנד, װאס געפינען זיך אין איר רשות. דערנאך װעט גײן די היססןןרישע אנטװיקלונג פון דער ײדישער פרעםע. אהער קומען ארײן די אלע ײדישע גײטשריפטן. װעלכע האבן אײפגעהערט גו דערשײנען גו יא• נואר 1928. א ספעציעלע אױפמערקזאמקײט װערט אפגעגעבן דורך דער ײדישער םעקגיע כלערלײ רשימות, דיאגראמעם. װאם װעלן װײזן די צאל ײדישע גײטונגען, איר אנטװיקלונג לויט די תקופות, לויט די לענדער און לויט איר פעריןןדישקײט (טעגלעכע, װעכנטלעכע, מאנאסלעכע און םערטליאריקע). עם װעט אײך אנגעװיזן װערן, װי װײט־מעגלעך, די ריכסונג, דער פאך און אזוי װײטער. ס׳איז זעלבסטסארשטענדלעך, אז בעת אנדערע שפראכן■ םעקגיעס געניםן גרוים שטיגע פון די סלוכות, איז מען בײם ײדישן פאװיליאן בכלל און אין דער םעקגיע בפרס .אנגעװיזן״ נאר אויף .אײגענע׳ מיטלען —און דאס הײסט, אז מען אדבעט בײ שטארק באגרענעצטע מיטלען און נישט אלץ, װזןם ס׳װילט זיך טון — סוט מען. צוליב אט דער קבגנישע טזןרבע, װאס הענגט אויף אונזערע אלע קולסור״ארבעטן. דעריבער איז געקומען צו די באקאנטע ,רײבונגעך. װאם דער קןןמיטעט האט געהאט מיט די ,קרובהשעי ײדישע (ריכטיקער—יודישע) םעקציעם. אבער איגט איז עם באזײטיקט (געלט־מאנגל, לײדער, נישטז) אײניקע קאםיטעט מיטגלידער באװײזן גרויס םאראינטערעסירט• קײט מיט דער ארבעט פון דער ײדישער פרעסע־אױםשטעלונג, זײ שענקען איר גײט און טרחה. די ײדישע םעקגיע האט פאנאנדערגעשיקט אן ערך 300 אויםרופן און פראגע־בײגנס גו די עקזיסטירנדיקע ײדישע פרעסע-ארגאנען. אײניקע צײטונגען הןןבן םארשטאנען גלײך דעם װערט סון דעם ײדישן ןןנסײל אין אזא אינטערנאגיאנא• לער אויםשטעלונג און הןןבן גלײך געענטפערט, געשיקט די נויסיקע פארלאנגטע נומערן, געדרוקס די אױפרופן א. א. װ״— אנדערע ײדישע גײטונגען .לאזן זיך בעטן׳. מיאיז דעריבער געגװונגען געװען גו שרײבן יעדן אײנגיקן נןןך און נןןך אמאל. דערװײל. ביזן סז אפריל, זענען שױן דא העכער 130 תשובות אויף די אנקעטע־בויגנם. יעדן טאג קומען איגט ןןן נײע ענטפערן. פון פױלן,-האלט א. רןןזין,—איז שוין ןןנגעקו• מען תשובות פון א80 פראג. פון די עקזיםטירנדיקע גײט• שריפטן. ערגער איז נאך דערװײל םיט די װײםערע לענדער,— םון דאדט םעלן נאך ענטפערן פון פיל גײטונגען. דער ײדי־ שער פאװיליןןן הןןט קןןמאנדירט קײן אמעריקע מ. גראםמאן און קײן פױלן א. טשעריקאװער צו באקוםען אויפן ןןרט װןןס־ מער מאסעריאלן, עקספאנאטן פאר דער אויסשטעלונג. דעם ח׳ א טשעריקאװער איז אויך איבערגעגעבן גו באקומען די זאמלונגען בײ דעם ײדישן װיסנשאפטלעכן אינססיטוט אין װילנע, װי אויך בײ ש. יאנאװסקי (אין װארשע), װעלכער סארםאגט א אינטערעםאנסע זאמלונג םון םריערדיקע ײדישע צײטשריפטן. אײך א װארשעװער ײדישער ארבעסער םאיר צימ• ליך, װאס הןןט בײ זיך אויפגעקליבן זײער א רײכע זאמלונג םון סארשײדענע ײדישע פעריןןדישע אויםגאבן םאר די לעגטע 15 יןןר, האט ארױםגעזאגם זײן גרײםקײס צוצושטעלן זי דער ײדישער סעקגיע. חוץ דעם באארבעט דער ײרישער װיסנשאפט• לעכער אינסטיטום אין װילנע טײלװײז דעם היסטןןרישן םא•