Literarishe bleter · 1928-01-06 · 1 (6.1.1928) · p. Seite 23

23 ליסורןרישן בלעםער וא א טעאטער און קונםם ס׳איז וןרנעקיםסן ו קןיעקסיזזע •וייז■ זיננ *1יף ה. נערלעװים ניזדסריודיסשסקײננ וין ה. נסרײנװי (מײן ידיססססײננ), *הרן *ײםיין, נ■ נריננדיס *ין ם נעיסר. *■< 8ין סו-טן יןניןר ה1י*ס ןן *ירע נןסי• עסילן *ין קרןקע די סרייע סון עירין *ןסןעק*. דעם *ז־סן דענעמנער הןט דער דיסלן־ פןסן-קןרסוס נריס סיסן *רןננדיזיסן נעזןנדסן נןזיהס דעם םןםקװער ײריסן קיםער-סעןםער. ם׳ייז ידיונעוירם נעװןין סײם־עײנםם .200,000״, װןם נײס *ינס *ין ו נײער םנעניסער רעדןקניע *ין נײע דעקןרןניעס. ** *ין קוםינסקי-סעןסער (יײסיננ ס׳נה ייס• םןןי װערס *ינס *דיסנעוירם די פיזיקןליסע קןסע■ דיע .נירי מירי וין גוײניען״• יע**. *ין .סקןין־״סעןםער *יז םען זיך ויץ םסםח פיס ,דער רני הןס געהײסן *רײיעך זײן״• ^*• *ין פןםקװע װערם דירך ן דרןםןסיסן קרײז *דיונעסירט י. דןנריסינס ן סיעסע .ןרי■ . נײרי־. ס^ די געזעיסןום .*רײנס וין םןסקװער ײדיסן מיונהסן סעןםער״ הןס ןרנןגיזירם *ײ• עריענן ןװנם, נעװידםעס דעם סך-הני *ין דער ורנעם סינס ידיסן סעןסער. *ןרן ססעקסןקי *יז *רדיסגעסרןםן דער *ןרזינער *ין דער נעזעיסןוס *. װײנסםײן *ין דער קינסם-קריסיקער *. עסרןס הןס נעהןיסן * *ןרסרוג .דער װענ סינס םיינהס ״דיסן סעןסער״ ** *יננירן דערסײנס דןס ||| *ין ץ\| ניך וין קװןרסוי-זסורנוי .ײדיס סעןסער* (רעזסי ד־ר ם. װײכערס, םןריונ נ. קיענקין) פיס ססידיעס *ין *רנעסן סין * םײסינדים, ד־ר י. סןנקי, י. םעסםעי, ז. זיינערנװײג, ד״ר י• סײנער, נ. טײזיל, ד״ר מ. װײנערס *. *נד. ^סי *ין ניוייססןק *יז *ןרנעקיםען די ניי- דער-*1יסססעײנג סינם ייננן קינססיער נן-ןידן רןנינןװיסס. *1יף דער *ײעריענער סייםינג *ין דער *ײםססעיוננ הןס סםח קוסיון געהןיסן * רעדע װענן דעם קינססיער. ם׳*יז נןסיןסן נעװןרן, דער ייסערןסן-קרײז זןי סםח-נײס *ײנןרדענען *ן *ויסססעײננ *ינם םןיער יח1סע רןזונענקי. *ין װיינע װערט *1יסגעםירם *רץ הירס- נײנס .דעם סםידם םענסער• *ונםער דער ןנוירינג *ין סמנר. *ײ די װיינער סריסע *ין יעםנערנ הןו א1י*נעםירס סײם״עייכמם ,דןם גר1יסע געװינס־ םיס *. םןםנערנן *ין דער ה1י*ס-רןיע. ** די *רץ-יסריי *עערע (יין הענרעי*) *ירם *ינס *1יף די נוװיםסע *■ערע .רינןיעם*־. די ר,1י*ם*ר*ין *ירן *1יף *ינזערע נןקןנסע רית יעװיוס *ון םסה רודינןװ יעי• נחמן מײזיל־1 *ק *ןריז *יז *יננעןרדנס געװןרן 11 *װנם יננ1ד דער 25 יןריקער םעםיקײס םון ידעם ײדיס-הענרעיסן דינםער ז. סני*ור. ס׳הןנן גע- רעדם װענן רעם דינםער סײם ןס *ון דוד *ײנהןרן• דער י. י. סרץ *רײנער-סןרײן *ין ניי- יןרק נרײם ס1ין נים דריק ן .*נקס־ עים נען־ יןריקן ױנייײ סין זײן עקזיסםענץ. *ין דעם דןזיקן .*נקם־ װעין, נװיסן *נדערן, זײן ןסנעדרוקס די ניןנרןויעס *ון *יע ײדיסע סרײנער *ין *מעריקע. סוריונ .נ*ע קײםיר• ה1ינם ןן *ין יןניןר ןן *יייסניגעגן * ח1דס-זסורנ*י .סרןיע- סןריסער נע־ןנק־. דןס ערסםע ניך װעם זײן נעװידםנס נער נןרןכןװן. .■*י דער װןיקןװיסקער *םןסרןס הןס נן• סםיםס * סונסידיע סין 300 ניידן *ור דער ןרםי■ קער ײריסער נײסינג ,װןיקןװיסקער יעכן־. דער דינםער *יזי נןריק הןס נעיײענס *ין מןסקװער *רנעםער-קיינ זײן נײע נןך ניסס נעדריקםע *ןעםע .םיס יײנ *ון יענן־. סיהןנן נערעדס דערנןך װענן דער וןעםע דןנריסין, ניםי- נןװ, סןיןסניק, סירעייץ, וערסןװ. ם. נץ *. *נד. *ין ןקסןנער *יז וין םןנסן-סע (ןרנענ- םינע) גע*ײערס געװןרן רער 15 יןריקער י1ני *ין ײדיסן קייסיר-*ין קינסם-**רײן. נןך דער רעדע *ין נןנריסיננען *יז וןרנעקיםען * קןננערס• זינם עםיענע װןנן דערסײנס *ין װןרסע * הענרעיסער קינדער-זסורנןי .עח1ן קטן*, *ר1ים- נענער .ענר*. *ינגינן ה1ינס ןן נו דערסײנען *ין כןר- קןװ * מ1דס-זסורג*י .רןסנניידיננ־, װןם װעם זײן נעװידםסם *רןקסיס-סעוןגןניסע *רונן *ין דער סעסיקײס *ון די ײדיסע נייװנגסיןנססןיסן *ין רןסנוןרנונד. ,■■■ סגת. וע■ 7-טן יוניןר, קוםם סןר *ין װןרסעװער ייסערןםן-וןרײן *קןיעקסיװע *ןר• יעױננ װענן *הרן נײםיינם דרןםעז .יעקנ *רןנק־. סיס רעדעס װענן .יעקנ *רןנק־ װעין *רייססרעסן: י. סינםון, נ. םײזיל, י. ססערן, י. םןםסנ1י*, סיך רןװיסס, ל• *ינקעיסםײן. *הרן נײסיין װע■ רע- ניםירן ■רןנםענסן *ון דער דרןםע. סו^ *ין װיינער .סןנ־ יײענען •יר: *ין וער נײססריסם .רןדין־ *ח נעװען * *ינםערװיי פיס ח׳ הוייעװיםס, דעם קינםסיעריסן יײסער *ין װיי- נער ר*די*-ס*ונניע. *ין *ינסעדװיי הןס ה׳ הײיע• װיסס *ננ דערנײים, *ז וי ײיינער רןוין-םסןנניע װעם *1יך *ינערנענן יעקניעם *ין דער ייסװיסער ססרןך (2 *זעינע לעקניעס זענען ס1ין נענענן נעװןרן) *ין *ין דער װײםרוםיסער. גןר *ײן ס*ר*ך די ײריעע, װערט װײסער *יננןרירם *ין דער רןוין-םסןנניע םיר זענען זינער, *ז די ײויסע געזעיסןס■ װעם ניסס דעריןזן ןזן נן- נױנג ני ײדיס םנד דעד רןװן-םםןנניע. וכסרם, *ז דער גרעםםער סײי *ין די רןוין-ןנןנענסן *ין װיינע זענען יזדן. .^ד סיר הןנן נןקוםען * נריװ *ין דער ס*ר• װןיםוננ •ינם ײויסן ,■ען־-קיינ *ין װיינע םנח *. ניןזםןנס .נריװ *ין רידןקניע״ *ין *ןריקן נום. .יים. בלעסער־. וי דערקיעריננ *ין •ען-קיו* װע• נעדריקס װערן *ין קיםענדיקן ניסער. ליסעראטור וע■ 9 יןנוןר װער■ 5 יןר זינס ס'*יז נן *ין ניי-יןרק וער נןװיססער *רניסער- 5, םעועם. ס׳הןם *מןי נעסיןנס * מעדעם- נענסרןיע נינייןםעק י1יף םעדעםס נןפען. עם? נײ דער ײדיסער הים*ניססיסער גיםנןזיע ינע *יז נעעונס * מענועיעי*1ים*סעייננ, ינער םיקןן נןקיסען * קין' נינייןנרן- יד סינם •רןדוקסיװן ס**ן סין ,זײדן׳- *1יס<סעײנג זענען םןרןן די זעיסנססע :ן סין םענרעיעס װערק. דערקיעריננען נענן ער *ון די עיסערע קיוםן■ וי *1יםסםעיינג בעװען עסיענע םעג. י *ין װיינע *יז קןנססיסיירס דער ײדיעער ׳ב די םיםניידער םון דעם װיינער ײדישן : זענען: נ. ניןזםןן, *. י. נןלדסםױם, ,־ןוזענסקי, 1 הןיסערן, נ• װײנינ, מ. ם. עריק, * *ריוקין, ש• 5. ניסרןן, ו. :ןװיסש, ם. קײנןק, ז• רײזען, שרה רײזען, •ס. וי 1*רװ*יםוננ נןשסײס סין 5 הנרים: נ־סרןן, ק*סי*נ*מיסש, קײנוק, ז. רײזען. ער סון דעם ײדישן ■ען-קיוב *ין װיינע קיינןקו װינע-6ןרזינער-ז.'רײזעןו סעקרע- ײיק. יעם 14-סן *ין 15-סן דענעפנער זענען כקתע *ןרגעקימען די זיעוננען *ין דער ע ניניגרײםן ועם *ײורנןנדישן ײדישן צוז*םענסןר. דער 1ײ*םענ1ןר װעם *ןר• *ין םערץ 1928, ס׳װעין *ץ *ים ןנסײי- 140 ועיעגןסן (*ון *יקרןינע — 75 דעיע- װײם-ו־יםי*נד-40 *ין רסוס־ר-25). נןכן נסןר װעם *ןרקוםען ו נןרןםיננ נעװידסעס וישער *רסןנר*6יע. ם׳װעס נים נײופענ• :ענרײס װערן * ז*םיניך ,ײדישע *רסן- ׳ *ין וער רעיוקעיע *יז *ננעםערקס פ. : *. זןרענקי, ם ייםװןקןװ *ין ם יעװי- י *ין װיינע הןס ןנגעהוינן ני וערשײנען 'עסער-װןננניןס .*ונזער שסיםע״, רעדןק- "־םנענער י זשעיןזניקןװ. י *ין 6*רי*נ *. קיענקין דערשײנס נקר1נ ■:<ערם * נײ ניך .נײ-רוסיןנד־ (*ײנדריקן ליער), דן■ ניך װעם ה*יסן יערך * 240 ז• > סרץ הירשנײן הןיי נעהןיסן *ין װיינע׳ *ניערן, ן רעסערןם .דער נ*1י*נ*יער *ין יעי נןננ *ין דעי ײדיסער ייסערןסיר״. י וער ניי-יןרקער .סןיװערםס־ סירם *ײן :#נ-גוםער *ם*ע1יעיע *ססײיינג ס*י יי- יסער קריםיק 1י דעם נװעק זענען *ײננע• ני״ןרן * רײ נײע םיםןרכעםער *ןר ןס דער יעע״ייננ. ר יער *. נ• *ין זי ״וסעקייעם נײ■ *. ק. ׳נ ור* נ-ם *ןיקןםנייו •ין * ס.ס.ר. הןס 'ע.־ס * קןנקיר• י1יף דיײ •יעסן: 1) יור :י,זיעס *ײ די *רנעסער-קלינן, 2) *ור י ע *ין דןר*ישע דרוםקרײזן *ין 3ז ם*ר ז*ר די *עססע דרײ •יעסן זענען כןשסימס ' עםיעס: 300, 200 *ין סס1 רוני.