Literarishe bleter · 1927-12-30 · 52 (30.12.1927) · p. [Seite]

מרםער יןורגןונג 24 ו.;רײז 60 גר• סרײקיין סב דעצעמבער 1097 דטזןףאו״פזע ■■ףןץ^ךףך ך- )??וסםדידםע ומכמסדיפםפאר ■—^^יי■?ישעראבזודא■ פ־״-־־אג *קינעונקץ.״״-׳״; טןיאטעד און קונםמ ד י ו ו ע ל ט מ א ד װ א ר ש ע מיינט מען געװים נישט 1י שאפן דירך דעם -אן אקם. *ולים װעלכער סיזאל זיך דרײען די ײדישע ליטעראטירי,-אזא א?ןם איז נישט נןןר נישט םאראן. נןןר זי איז לגמרי שעדלעך. אויך נישט, אז םיר זןןלן אינז דירך א קןןנגרעם אײניקן אידעיש — זןןל אינז הש־י שומר ימציל זײן סון אזא מןןנא• טאניע, דןןס װןןלס געװען דער םויס סון דער ײדישער ליטע■ ראטור — נאר דװקא םארקערס. טאקע דערסאר, װןןם די גײםטיקע סוזירות זענען פײ אונז אזוי גרוים סין לאנד עו לאנד, םון מענסש עי מענטש—םאקע דערםאר, װןןס סיאיז געװינםשן פאר דער ײדישער ליטעראסור, אז די דאזיקע סתירות זאלן בלײבן אין אםילו אנװאקסן (דװקא אין דער אומאײניקײט. צעשפרײטקײט און בעשםליטערטקײם, דורך ימים, לענדער אין מדברױת. אינם ,םאטןןס םון דער דיסםאנץ• קןןן באשטײן דער באזונדערער קןןלןןרים-כישוף אין די םארבן- און הןןריזאנסן-רײכקײט םון אונזער ליטעראטור). טאקע דערםאר הןןבן מיר נויטיק א געמײנזאמע - אויסער די דןןזיקע סתירות — סלאטסןןרם םאר געװײנלעכע ענינים. אין װעלכע סיר קענען און דארסן אײניק זײן. מיר אלע זענען סאראינטערעסירט אין םרעםטיזש םין ײדיש און ײדישער ליטעראטור אין דער גןןרער װעלס. אין אויך צוליב מאםעריעלע זיװעקן. אס זעט איר ביליב אזעלכע ענינים איז גדאי מיר זןןלן סארײניקן די ײדישע שרײבער םון םוילן, רוסלאנד. אמעריקע און אנדערע לענדער. 11 א װעלט־קןןנפערענץ פון ײדישע שריםסשםעלער דארף שאסן אװעלט-םארבאנד םוןײדישע שריםט ש ט ע ל ע ר אין סארװירקלעכן צװישן אנדערן םןןלגנדע םלענער: 1) שאםן דעם .גרויסן רעפרעזענםאנץ-זשורנאל סון דער ײדישער ליטעראטיר-. פון װעלכן ם׳רעדס י. י. זינגער. ארום אזא זשורנאל דארף זיך שאםן א סביבה. דארםן זיך נריםירן אונזערע באדײטנדםטע םערזענלעכקײטן. אזא זשורנאל מיז ארײנװעבן די שענםטע םעדעם םון אונזער שאסן אין לעבן. 2) שאם א װעלסםןןנד סאר ײדישע ליסעראטור, אםשר מ י ר א ד ן ד׳ר א■ גליהס 1 .ײדישע שרײבער סון אלע^לענדער פארײניקט אײך׳, — דער דןןזיקער רוף סין י. י. זינגער איז אזוי קלאר און זעלבסטםארשסענדלעך, אז ם׳איז א חידוש, װי ם׳קענען זיך געםינען ײדישע שריםטשטעלער, װןןס זןןלן פרוװן אזא פאר• שלאג מבטל צו זײן. מ ראװיטש פײנט, אז םיר קענען דורך אן אלװעלטלע• כע אםיםה םין ײדישע שרײבער גןןרנישט געװינען, נןןר םיל םארלירן... אז שאםן א ײדישן ליטערארישן קאנגרעס הײםט שאפן א מגדל־בבל, װײל װען ס־װעלן זיך צוזאמענקוםען ײדישע שרײבער, װעם בײ זײ נישט זײן קײן געמײנזאמע אידעע, אזוי אז דער דןןזיקער קןןנגרעם װעט נןןר זײן .א קןןנגרעס םין םלײצעסי, ,דען מיט די םנימער װעט פען צי זיך נישט זײן געקערס׳. װער־װער, נןןר פ. ראװיטש באדארף אזוינם נישט זןןגן. ער װײסס דןןך: איז פען דען אין װארשעװער ליטעראטן׳םארײן געקערם צי זיך צלויז םיט די םנימערז אין םינדעםטװעגן קומען-םןןר אין דעם םארײן םארזאמלינגען, און ןןט דער םארײן סיט זײער םיל אויף םאר א גרויםן טײל פין זײנע םיטגלידער, און איז םאר א רוב זשירנאליםטן א לעבנס• אין עקזיםטענץ• סראגע. צי הןןבן םיר לשם םארײניקונג דװקא נויטיק א געמײנ• זאםע, העכערע אידעעז םען קןןן קײנמןןל נישט םארײניקן אינדיװידועלע נװנות. װעלטןןנשױונגען. אין אינטימסםע סילא■ זןןםישע. עסישע אין קינסטלערישע אני־םאםינס. װו יעדער םון זײ הןןם נױטיק צו גײן זײנע אײגענע װעגן, און גרןןד אין די פשוטםטע אלטעגלעכע םראגן — אין םראקסישע אינטערעםן קןןן מען געםינען םיל געםײנזאמע פונקטן. םאקם נןןרדױ הןןס אמןןל ןןנגעװיזן.^אז א פארלאמענט. װןןם װעט באשטײן סין בלויז םיטגלידער גאונים. װעט נןןר באװײזן צו שאםן םאר דער םלוכה גאנץ םיםלםעםיקע זאכן, מחםת בנוגע העכערע אויפסוען—װעט יעדער גאון הןןבן זײנע אײגענע דרכים. .נישם געקערס זײן צו די אנדערע גאונים מיטן םניםי. דןןם זעלבע איז מיט א װעלט־קןןנגרעם סון שריםטשסעלער. װען ם׳רעדט םבח א קןןנגרעס םין ײדישע שרײבערם,