Literarishe bleter · 1927-12-16 · 50 (16.12.1927) · p. Seite 995

995 ליסורןויװ נל*ס?ר 50 זא 7! טעאטער און קונסם ** םיום-זיינמם .נןירנרענזר״ (ג**רבזם דורן י. ד. נערקןװים*), װ*ס װ*רם *ויסנעמירס *ין מןרי• *װ*ר>ס קינםם-ס**ססר *ין ניו-יןרק, הןט נריים *ר6*יג. ד״ר *. םוקדוני סרײנס: .װ*ר *ם װיי ז*ן * נרוים* ײדי•* קןמידי*, װ*ר יס װיי יונן קײנ, *ײן *ין הןרזיק, ד*ר זןי נײן זין ד*ם *םתן סזינישן *1*ר, װןם •־* הןם *ינז *•נירנייןזן: ,די גןידנריביר׳ רידןיף ז*סי*װםקי *•ז *יניטרןטן *י ר***סירן ד״ יײװיקס .**•״. י*■^ *ין םןםקװיר ,*מ*ם- *יז *•נױריקס *ן *רםיקי *ין ם. ייסװןקןװ װינן י. ריזניקם •י*•* .*ויושםןנד״, װןם *יז ג*נ*נג*ן *ין ם*םקװ*ר ײדישן ק*ם*ר-ס**ס*ר *יננ*נ*ן *םי*נ• ם|י *ין ניי.יןרק*ר •ר*ס**קס-ם**ס*ר װ*רט *יזם *ויםג**ירם י. םי*נס ■•*ס*,ד*ר *ינ*רניס*, װןם הןס |*ר*יןרן *ר1יםנ*רי8ן * ססיר*ם *ין *רנ*נסינ*. די הויםם-רןי* ש*ייס די נןװיםם* *רסיםםין ױיי *די*ר. די ■י*ט* *יז נ*ג*נג*ן י**סנם *ין װיינ* נײ ר. ז*םי*װםקי. *■4 *ין םינםק װזרס ם*ר*נדיקם * ר*י'|- ססןנני*, װןם װ*ס *רנ*סן *ייף דדײ ם*ר*נך. װײס-ריסיס, ריסים *ין ײדיס ׳■^ ז. יינין, ד*ר **ק*נס*ר דר*ם*סורג *ין נןװםייםם, םײ*רם *י*ס זײן ױבי וםין 25 יןר) דנט *ר הןס ןננזהוינן *י סרײנן ■י*םן. זײן *ר• סס* ■י*ם* ,די װייד*• *יז נזסוייט נזװןרן *ץ 1902. זינם דןן הןס *ר ןננ*םרי*ן 50 ■י*סן *■4 ד*ר ײדיס*ר דינס*ר *ין *רםי*ם ם*רק סװײד הןס נעיױזנס יין ניי-יןרק זײן נײ* *י*ם* ,די גןידזנ* סיונג״, װןם *יז נזנײס *1יף * •ןר סורות םין ■רנ*• * ייד. *■4 ד*ר נוװיסםזר רוסיסזר!■*רןיזינגזר יי סיםיריוקןװ (ן ײד) סר*ם *י*ם ןר1 ס םיס קןנ- **רםן *ין ניו-יןרק. .ד*ר םר1י*ן-קונם*-קיונ םון סיקונ* הןס *ײננםןרונם *ן *ייםסטםײננ םון ניידער םון ד*ס נןקןנםן מןיזר ס. רןםקין, די ם*רסס* ניידםר ז*נ*ן וין *רץ-יסר*י. די *1יססס*ײננ *יז ני• נןײנס נ*װ*ן. ם'*יז סןרקויםס נזװןרן נילדזר םןר 600 דןיןר■ ד*ר ם*י*ר סןדרןם נ*יי*ר ר.ןס זין *יםנ*ק*ר• םון ו רױז* *ינ*ר וײרן•* *ון •ןי*ס- סינ*. *ס *ױ *ײננזןרדנם נזװןרן ינבוד *יס ון ןװנם םין ד*ר נרו■* ,סיקונזר קינסס-הדס*. ם. נ*י*ר הןס *ינ*רנ*נ*נן זײנ* *ײנדרוקן םין ד*ר רײו*. די ■*י*םםינ*ר ײדיס* קינססיער הןנן *ים ןניסי *נסויסס מיס זײ*ר *רב*■ *ין נ*1'יננ ני קינסס, דןס יןנד ןנזר הןס נזסןנם *1יף *יס * ססןרקן *ײנדריק. יעי• נחמן מײזיד־1 כ ר א ב י *ויםןנןס *ין די ורןם**יןנ*י* *ניניס, װןס ז*נ*ן *1יססייסי*ך סײך די ײדיס* זסורנןייססן. *■נ םין יונוןר 1928 ה1ינס ןן די ר*דןק1י* .*•**״ *ין םןסקװ* *ר1יסנינ*1ן * 1װײ-װ*ננ■• י*נן *יױססרירסן זסורנןי םיסן נןס*ן .*מ*ס- זסורנןי״. ניים זסורנןי װ*רם ןרג*ניזירס ו קןנ• סויסןױ* םןר סרײנ*ר-ןנםןננ*ר *ונסזר ד*ר ןנ- םירוננ םון ם. ייסװןקןװן. .*■ר ס'ז**ס זין דןס 1יך 7—1¥ םון ד*ס קװןרםןיניק ,ײדיס ם**פ*ר״ (8*רי*נ 1 קי**קין). ,*■י םון דזר 1-10*נדיק*ר *ויסנןנ* םון םן• ריס װינססזװסקיס װ*רק, װןס װ*רס *ר1יסנ*נ*נן דורן ד*ר .*רײהױ•״ (ר*ד. ק• םרמר) ז*נ*ן ס1ין םןרםיק 8 1*נד*ר. די *ימריק* 2 נ*נד*ר װ*ין ד*רסױנ*ן 1קר1נ. *■4 ד• **נסרןי* ײדי■* םײנהי1יבייןס*ק *ין קי*װ װןקס• זיך ססןרק ■*נ*נד*ר. *ין 1924 הןס די 1ינײןס*ק!ןרסןנס 5704 1ינ*ר, *ין 6359-1924, *ין 9270-1926, *ין 1927—11,502 נינ*ר. *ם ז*נ*ן *ינס דן *ין נינײןס*ק יײ*נ*ר— 981 *ון *י, יײ*ן-ז*י-1871. ד,ײ.יןר *יז ןרגן■ ניזירס *ן!•םײיוננ ם*ר קינד*ר, װ*ינ* נןדינס 640 יונג* יײ*נ*ר. *ין קי*װ*ר םןריןנ .קײסור-ײג** *יז ד*רסינ*ןז .ןקסןנסר ם*נ״ (ם*ס*ריוין *ו ד*ר גזסינם* םון ד*ר ןקסןנ*ר-ר*װןיי1י*), 1ינ1יםנ*- סם*י• *. ױרינקי, ר*וןק*י*—י. יינ*רנ*רנ. *ין •ןריז ה1י*ס זין ןן ו נ*װ*גוננ םןר ײדיס* סוין. *ס דסרסײנס נקד1נ * סײ-ניך יןרן *רסםן י*רניןר, נונ1יםנ*סם*יס דירך ח. סיקןר*, נזנײננס דירן ר*ם קינססיזר י. נ. רי**ק. .*ר ם'*יז ןנג*קים*ן ד*ר נוס. 6-5 םין ד*ס *ינס*ר*ס*נסן זסורנןי ,די ײויס* סירןך״, זסיר- נ*י ם*ד *רןקםיס יידיס ■*רןנװיסן, מיס *רסיקי*ן *ין נןסינן וון י רסזניק, נ ססיף, נ. םײ1קי, *. זןר**קי, םןקס *ריק, ם. װײנגזר, ה. קןזןק*■ װיסס *. *נד. ד*ר ניפ*ר םןרסןנס םיי װינםיקן ס*ם*רי*י |*ר ײויסן ס*ר*כװי*ן *ין ײ**ר*סור- גססינס*. ** ם׳*יז ד*רסינ*ן *ין װןרס* * זןםיוגנ .ו*ר ס*קססיי-*ר1*ס*ר־, *ר1יסג*נ*נן םון ד*ר ■*רװולסונג םין •רןם. 1*ריין וין *רנעםזר *ין ו*ר ם*ק<םיי-*ינדיס*רי* *ין *ויין, װןרס*. *ס^ *ין נןרקןװזר ,ססזרן• דריק• זין *ין הםסני■ ױיי נזרןג■ רןםןן .יןרו״, ײויס י קװיסקו .*ױ ןנה1ינ ם*רץ װ*ם *ין נןרקןװ סןרקיםזן ןן ויםןרנןנדיסזר נוזןסזנםןר םון ײדיס* קוי• סור-סו*ר. *■4 םיר נןקיםזן דןנק-נריװ םין *ונזזר* י*ז*ר סןר ו*ר מוונה ם*נד*י*• װ*רק םור ן ■•!•-!יייקן ■רײז. *■י ו*ר סײ-סוזר יי■* י*הר*ר *יז ניריקג*• ■ןרן קײן נױ-יןרק נו זײן *ר**ס *לס *ןרװןי• ס*ר םין ד*ס .קינונר-זסורנוי״ *ון םןריןנ ,םחנ1ת״. זימן רײזנן *יז ניריקנזקוסזן *ון זײן רײז* *י**ר רןסן-יןרנןנו. ל י ט ע ר א ט ו ר ,■*י ס׳קיסס נוםןרן קיין װןרס* ■רץ הירסנײן סין זײן נר1ים*ר װ*יס-וײז*. יזנםנס *יז *ר ננװנן *ין *רץ-יסר*י, *רןנקרײך *ון *נגיןנו. ■רץ הירס• נײן װ*ס *דײססרזםן *ין •ײין *ין ן רײ סס*ם םיס םןריזזיננזן יס1נת ו*ר ײדיסזר סוי-ןרנ*• ניז*1י*. די *רסס* םןריזזיננ *ין .נןװןסני״ ו*ס 17-סן ה• ח. םרײסןנ, ו*ם 2-סן ה. ה, *יז *ין יןקןי םין ניןייסםןקזר ײםזרןסן-קרייז םןרגזקוםזן די םײנריזנ* *■*ניננ םון יה1*ס-ז*י. *1יס*ר די מיס- נײוזד םין קרײז ז*נ*ן נ*װ*ן *1יף ו*ר *ײזרונג *■1רה סןיקןװים*, יד.1*ס*ס סװזססזר, ו״ר ם. װײנרײן *ין יױנוס י*הר*ר (םין ניי-יןרקו. *■4 *ין װ*רס*װ*ר יים*ר*ם;-**רײן *יז *ןר נ*קום*ן * םױ ינניד ו*ס ננװיםסן סריםסססזיזר *ייין *רננורנ. *. *רננירנ הןס ג*ר*דס װ*נן ר*ר נײ*ר רוס־סזר ייסזרןסיר. וי *ןריזזוננזן םון *רננורנן הןנן דן נר1יס *רוןינ. *ק ןסזריק* וזרסױנזן ורײסיק ס*ני*ב* *ון װ*ננסי*כ* 1ײסוננ*ן *1יף ײויס. םון זײ ניבן סנ—*ננייס* זײסן. וז*נן י.י. זיננזרם .ססןל *ון *ײזן״ ז*נ*ן *■נױרוקם *רםיקי*ן וין פין רןװיסס (*ין .•ןיק•-!ײסונג״) *ון נ. סײזיי (*ין .הײנם•). ^*ר נןך זײן רײז* *ינ*ר *ײר*■* *יז ןנ. קוהןן 1יריקנ*קום*ן קײן נױ-יןרק *1יף * זינוננ םון ד*ר *ןרװןיםוננ *ון ■*דןנןניסן ר*ס *ון םזזריססױ ײןיס-װ*יסי*נ*ר *ןיקס-סוי *יז נןסיןסן נ*װןרן ןנױרוסן די סוי *1יסן נןםזן סון ר,. ד. נןםנזדנ. *■4 ס'*יז םןרגזקוםזן *ין נױ-יןרק *ן ןנ• ד*נק-ם*רזןםיוננ נןכן םןרסוןרכזנזס ד״ר חײס סויװןק. ס׳הןנן ג*ר*ום ונ• קןהןן, ד םןסזנ- זןן, פ*סײ*נסקי, ו״ר סװןרץ, ריװקין *. *נו. *1יף ד*ר קןנם*ר*נץ *ון וי ה*נר*יס* ל*ר*ר, װןס *יז ניסס יןננ 1ןרנ*קום*ן *ין ירוסײס *יז זװיסן ןנו. נןסיןסן נ*װןרן *ינ*ר■ נוסיקן נו ד״ר םןננזס ן ד*■*■*, ןז ,דןס סן)ן * ױדיס* קןסזדר* *1יםן הזנרױסן *וניװ*רזיס*ס *יז *י1ם ניסס *1יםן ןרס׳. ■ר*יסז ,•ר די יה1*ס-נ*ז*יסןםס, װןס ניס ןר1יס ו*ס נןננן חנ״ן *ין ױויס *ין יד,1*סס *יב*רז*< נוננ *ון *1ין *י* ןריגינזי* װ*רק םון יח1*ס, הןס *•נ*דרוקס די נני*יס-ר*ס1ניס(יהוס*, ס1*סיס, סםו*י *י *ון נ׳, סיכיס *׳ *ון נ׳). נום ד*רסײנ*ן םון די נני*ים ר*ס1ניס (דום *רסםן יןרנײס *ון וינם*ר, נ׳ סנם, 29 יןנוןי 1928) װ*ס *ײננ*• *רונס װ*רן דורן די ■רינס ןן ןװנס. *■* *ון * רײ *רם*ר נ*קום*ן פיר יוי*1ת װ*נן ד*ר וקזיזנ װןס װ*רם ון נ*סירס יסונת ו*ם ײויסן װיסנסןםסיזנן *ינססיסוס *• װ*רן נױןסיס סיס * םריסזר *נ*רני* ם*ס*רי*ין *ון ס׳װ*רן *1ין נקקיינן סיסגיױ-ן*1ןיוזג*ן *ון *דנסןייק* 1*ססײ*רוננ*ן. ס*4 ד*ר װןרסזװזר סינדיקןס םון ײויס* זסורנןייססן *יז נזװןרן ן ס*ק*י* םון ד*ם ןוי■ ייסן זסורנןײססן-סינויקןס. וי ײויס* ס*ק*י* *יז