Literarishe bleter · 1927-10-07 · 40 (7.10.1927) · p. Seite 792

40 זא ליטערארישע בלעטער 792 דאטירט מיטן 1־טן סעפטעמבער 1927 נומ־—700,3992. 4 די פארװאלטונג פון װארשעװער ײד. ליטעראטן־פארי־■ האט זיך דעקלארירט פאר א מיטגליד א־ן דער געזעלשאפ, ״פרײנט״ מיט א יאריקן אפצאל פון 300 גילדן. די ערשט העלפט פון דעם מיטגלידם־אפצאל איז שוין ארײנגעטראגן. יעדע ײדישע קולטורגעזעלשאפט, װו זי זאל זיך נישש געפינען, מוז נאכטדן דעם בײשפיל פון דעם װארשעװער ײד ליטעראטן־פארײן. 4 מצד עטלעכע םרײנט פון יװיא אין װארשע, אי דארט אנגעהויבן געװארן אן אקציע צו שאפן טויזנט גילד; פאר דעם דירה־פאנד פון אינסטיטוט. עםמרײך ד״ר רודאלף גלאנץ, אײנער פון די הויפט־סוער פאר דעם יװיא אין װין, האט זומער געװײלט אין װילנע און אי בערגעגעבן אן אויםפירלעכן באריכט װעגן די מעגלעכקײטן סיל דער אינסטיטוט־ארבעט אין עסטרײך און אין מיטל-אײראפע בכלל. די אויסזיכטן זענען זײער גינציקע. װיסנשאפטלעכע אויפ גאבעס שטײען גרויסע אין אזוינע היסטאריש־װיכטיקע ישובים װי בײערן. םלאװאקײ, קארפאטן־רוסלאנד. די ײדישע געלערנסע פון װין באציען זיך מיטן גרעסטן אינטערעס צום װוקס פון אינסטיטוט און זענען גרײט װאס װײטער מער זיך צו באטײ ליקן אין זײנע שריפטן. אויך שאנםן אויף פינאנציעלער מימ הילף זענען פאראן, װי ס׳האט שוין באװיזן די ערשטע (דער װײל אין םכום זײער באשײדענע) סובסידיע פון דער װינער ײדישער קהלה. אויף דעם נײעם יאר איז באשלאסן געװארן א גאנצע ר־• קאנקרעטע ארבעטן, װעלכע װעלן דורכגעפירט װערן דורך דעב עסטרײכישן ארבעטס־קרײז. איץ־ישראל ח׳ א. גאלאמב װאס האט הײנםיקן זומער פארבראככ אפאר חדשים אין פאלעסטינע, האט נאך זײן צוריקקער קײן װילנע אפגעגעבן א באריכט װעגן די דארטיקע ארבעטס מעגלעכקײטן און אויפגאבעס. אויסער דעם אלטגעזעסענעכ ײדישן אשכנזישן ישוב און די שומרונים, איז דארט א לעבעי דיקער עטנאגראפישער מוזײ צוליב דעם צונויפפאר פון אל־ל לענדער. פאר דעם פן^רשער איז דארט ממש אן אוצר נישכ אפצושאצן. דער ײדישער װיסנשאפטלעכער אינסטיטוט מוז געפינען פינאנציעלע מיטלען און אנהויבן א סיםטעמאטישע ארבעט צו באשרײבן דעם דאזיקן מערקװירדיקן ישוב. עם איז באשלאסן געװארן צו אסיגנירן א געװיסע סומע און צוטרעטן תיכף צו דער ארבעט. האלאנד אין האלאנד האט דער ײדישער װיסנשאפטלעכער אינ סטיטוס נאך ביז איצט געהאט פארבינדונגען בלויז מיט װיסנ שאפטלער־יחידים. לעצטנס האט זיך מיט דער אינססיטוכ ארבעט פארינטעריסירט דער ײדישער ארבעטער־קולטור־םארי״ א. נ. פון ש. אנ—סקי, װעלכער האט אנגעהויבן צו שיקן מאטעריאל פארן ארכױו פון אינסטיטוס. אדדעסץ: ט1ט)ץ)5ח] ס169>51עוס6ץ2 161ם3[ץבזק ס״וזכץכזפעיסד .סח11^\ ,18 3\1ח13טו1סק <690״יס\1ט3)י1 .>1זס^־*16י1 91306 01165 34510 ,ץ>1ז31י51 .1* כזצ1 265> קײטללידער 168> לעגענדעס 123* מנהגים 109ז פסוקים־ טײטשן 73> גנביש־לשון 61־ קלעזמער־לשון 46־ שבועות 40> באשרײבונגען פון יום־טובים 33> שטאט־צונעמענישן 27> חלומות־ טײטשן 25; ברכות 24> סימנים 24> פארשײדענע זשארגאנען 23ו פורים־לידער 17> פורים־דרשית און קידושין 15> פורים־שפילן 14> פלוידערײען 14> פאראדיעס 9> להבדיל־לשון 8> ניגונים (אן װערטער) 6> מגילה־טײכשן 6> שנ־־דערישע סימנים 3> גאסן־ נעמען 2> געבעקסן־נעמען 2> תחינה 1. צופ װ־יניקסטן נאך 15 סויזנט נומערן זענען געבליבן צו פאררעגיסטרירן. צװײ עטנאגראפישע בראשורן. אינגיכן גיט די עטנאגראפישע קאמיסיע ארויס צװײ ברא־ שורן: 1) עטנאגראפישע אנקעטעס, העפט אײנס: ױם־טובים> 2) גרינטבאגריפן פין דער עטנאגראפיע. ב־ידע בראשורן װעלן שטארק צו-נוץ קומען דעם זאמלער. ארבעט פון שול־קינדער אין קאברין. שעדלעץ. דונילאװיטש, שארקאװשטשיזנע האבן די לערער ארגאניזירט אין זײערע שולן שילער־זאמלער־ קרײזן. די קינדער האבן מיט גרויס חשק זיך גענומען צו דער ארבעט און האבן ביז הײנט צינויפגעזאמלט און שוין אריבער־ געשיקט צענדליקער פעקלעך מיט װיכטיקע און אינטערעסאנטע מאסעריאלן. אזעלכע שילער־זארלער־קרײזן דארפן ארגאניזירט װערן אין אלע שילן. קינדער פין זעקםטן קלאם אנגעהויבן קענען שוין ארײנגעצויגן װערן אין דער דאזיקער זאמל־ארבעט. סײ .די ארבעט, ס־י דער צונויפגעזאמלטער מאטעריאל קען א סך העלפן און קען אױסגענוצט װערן אין לימוד פון ײדיש, ליטעראטור, צי געשיכטע. מען קען אויך צוציען צו דער אר־ בעט אויסער שול־קינדער, יוגנטלעכע, אײנארדנען עקספעדיציעס איכערן שטעטל און אין דער ארומיקער געגנט. כדאי נאכציטון אן אינטערעסאנטע ארבעט האט אױפגעטון א־ינער פון אונזערע טיכטיקסטע און איבערגעגעבנסטע זאמלער בערל ־וערבלונסקי אין גראדנע. קלי־בנדיק פאלקםמעשיות האט ער אויפגעזוכט און זיך באקענט מיט די װאנדערנדיקע בעטלער און בײ זײ פארשריבן זעלטן שײנע זאבן. די בעטלער דערצײלן גערן, קוים ז־י זעען א־ין. אז מען מײנט זײ נישט אויסצולאכן. און נישט אײנער פון זײ, לאזנדיק זיך װ־יטער אין װעג, פרעגס זיך נאך, צי איז פאראן אין אנדערע שטעט א־ינער פון דער ״קאמפאניע׳*. װאס פארשרײבט אט די מעשיות. מיר רעקאמענ־ דירן אלע אונזערע זאמלער נאכצוטון ח׳ װערבלונםקין. ארגאניזאציע פוילן אין װילנע א ז די טעג אנגעקימען די לעגאליזאציע פון דער געזעלשאפט ״פר־ינט פון ײדישן װיסנשאפטלעכן אינסטיטוט־י. לויטן םטאםוט האט די געזעלשאפט אלס ציל מיטצוװירקן צום אויפבײ פון דעם ײרישן װיסנשאפטלעכן אינסטיסוט דורך ארויס־ געבן װיסנשאפטלע װערק אויף ־ידיש, אויפקלײבן א צענטראלע ביבליאטעק און אן ארכ־װ פאר דעם אינסטיטוט, צונױפזאמלען דעם ײדישן פאלקסשאפן, דורכפירן א ביבליאגראפישע רעגיס־ טראציע פון דער ײדישער בוכפראדוקציע א. א. װ. די לעגא־ ליזאציע פון דעם סטאטוט דורך דעם װילנער װאיעװאדע איז