Literarishe bleter · 1927-10-07 · 40 (7.10.1927) · p. Seite 786

40 זא ליטערארישע בלעטער 786 געס־נט זיך אין באנד א םעריע ארטיקלען װעגן דער ײדישער עקאנאנאמישער געשיכטע, א רײ ארטיקלען און נאטיגן װעגן אקטועלע פראגן סון ײדישן לעבן אין פארשידענע לענדער, אין װעלכע עס איז שוין אין א גרויסער מאם אויםגענוצט געװארן דער מאטעריאל, װאס די םעקגיע האס געזאמלט. אט איז דער גענויער אינהאלט פון דעם באנד: 1. א ר ײ נ פ י ר : 2. יעקב לעשצינםקי: איבערװאנדערונגען און איבער- שיכסונגען בײם ײדישן פאלק פארן לעגטן יארהונדערטן 3. פראפ. ש. דובנאװ: װאס פעלט אונז אין דער ײדי׳ שער עקאנאמישער געשיכטע?; 4. א. מ ע נ ע ם : מלאכה בײ ײדן אין ביבלישעד און תלמודישעד צײט; 5. ד״ר י. ב ר ו ג־ ק ו ם : האנדל־באציונגען פון די מערב־ײדן מיטן אלטן קיעװז 6. ע. רינגעלבלום: קרעדיט אפעראציעס פון װארשעװער ײדן אין מיטלאלםער! 7. פ ר א פ. מ. ב א ל א ב א ן: די בא־ שעפטיקונגען פון די קראקעװער ײדן אין 1772: 8. ד״ר י. שאצקי: די תקנות פאר די סאקאלאװער ײדן אין ןח׳׳^^־סן יארהונדערט־ 9. ד״ר מ. י א פ ע: די באשעפטיקונגען פון די ײדן אין ריגע אין 1811; 10. פ. ק א ן: ײדישע האנטװערקער־ צעכן אין װילנע אנהויב \1א־טן יארהונדערט: 11. ד״ר ה. ל א נ ד ו י: דעד אנטײל פון ײדן אין דער רוס־ש־אוקראיני־ שער צוקער־אינדוסטריע: 12. ג. ג ו ר ע װ י ט ש : די קיעװער ײדישע קהלה 1916-1906; 13. ד״ר ר פ א ל ב ע ק ע ר : די ײדישע פיזיאיאמיע לויט די נײסטע פארשונגען; 14. ד״ר ר ו־ דאלף װאסערמאן: קרימינאליטעט בײ ײדן; 15. ד״ר מ. ג ו ט מ א ן: זעלבסטמארד בײ ײדן די לעגטע יזןרן; 16. י. ק א ר א ל נ י ק: קראנקהײטן און טויט־םיבות בײ ײדן אין פארשײדענע לענדער•, 17. ד״ר מ. גוסמאן: די ײדישע אײנװאנדערונג אין ענגלאנד פון אײגענישן שטאנדפונקם; 18. נ. ג ע ר ג ע ל : די פאגדאמען אויף דעד טעריטאדיע פון אוקראינע 1918—1922; 19. י. ק א ר א ל נ י ק : פױלן איצט און פאר דער װעלט־מלחמה; 20. יעקב לעשצינסקי: די װירטשאפטלעכע לאגע און עקאנאמישע סםרוקטור פון פוילישן און רוסישן ײדנטום; 21. י. ד״ ײדישער ערד־באזיץ אין רוס־ לאנד פון מיטן \1^־טן ביז אנהײב \^־סן יארהונדערט: 22. װ ל א ד . ד ו ב נ א װ : מאטעריאלן צו דער עקאנאמישער געשיכטע פון די ײדן אין רוסלאנדן 23. י. ל.: ײדן אין די פראפעסיאנעלע פארײנען פץ אוקראײע און װײסרוסלאנד; 24. י. ק.: די ײדישע באפעלקערונג אין ראטנפארבאנד לויס די לעצטע פאלק־צײלונגען; 25. י. מינצין: די ײדן אין דײטשלאנד לויט דער צײלוזג פון 1925; 26. י. ל״ די נאטיר־ לעכע באװעגונג בײ ײדן אין די מלחמה־יארן און נאך דער מלחמה; 27. י. מ י נ צ י ן: דאס אונגארישע ײדנטום 0(19 און 1920; 28. י. ל: דאס ײדישע שול־װעזן אין סאװעט־רוםלאנד פײלן, ליטע אוןלעטלאנד; 29. םטאםיסטישע כראניק: א) באםעלקערונג־סטאטיסטיק; ב) עקאנאמיק; ג) פאליטישע םטא־ טיססיק; ד) מאראל־םםאטיםטיק; ה) פארשײדענע; 30. ב יןב ל י א־ גראפישע נאטיצן•, 31. ביכער־רשימה. היסטארישעד באנד אויך די היםטארישע סעקציע קען שוין אפגעבן א פרײ־ לעכן גערוס װעגן דעם ערשטן באנד פון אירע שריפטן (רעדאקטאר א. טשעריקאװער). דעם גרעסמן טײל פון מאנו■ סקריפט האט שוין די רעדאקציע פארטיק געמאכט צום דרוק. אויך דער זאץ פון באנד האט זיך שוין אנגעהויבן; אזוי, אז אין משך פון װינטער 1927—1928 װעט דאס בוך זײן אויפן, מארק. א־ויסגעגעבן יע־; דורך דעם אינסטיטוט. דערויף דארפן גע־ ש .פן װערן ספעציע^ע פאנדן. עטלעכע קאנקורס־טעמעס זענען שוין אנגעמערקט געװארן. װעגן ארויםגעבערשער טעטיקײט: 1. די אײסגאבעס פון אינסטיטוט זענען װײטער די ״שריפטן״ פון די באזונדערע סעקציעס. אבער ער דארף שטרעבן אי־ויםצוגעבן אויך גרעסערע מאנאגראפישע ארבעסן, און אויב עם זאלן זיך געפינען דערויף באזונדערע געלט־מיטלען, דארף ער אויך זען אונטערצושטיצן די װיסנשאפטלער בײם דורכפירן זײערע ארבעטן. 2. ארױסגעבן צװײ זשורנאלן: די קולטור־קארעספאנדענץ װאס זאל הײםן ״די ײדישע קולםור״ און א צװײטן ,ײדיש״, מעלכער זאל זײן אפגעגעבן די פראגן פון פראקטישער שפראכ־ קענטעניש. די העפםן פון די זשורנאלן זאלן האלטן בערך 4-3 בויגן יעדער און זאלן ארויסגײן א חודש איבער א חודש. אלם רעדאקטאר פון די בײדע זשורנאלן איז אנגעמערקט גע־ װארן חי ז. רײזען. די זשורנאלן דארפן ארויםגעלאזט װערן בײ דער ערשטער מעגלעכקײס. װײטער האט די באראטינג אנגענומען די פאלגנדיקע רעזאלוציעס: די באראטונג דריקט אוים איר װונטש, אז די ײדישע װיסנשאפטלער, װאם װילן אדויסגעבן זײערע װערק אין פרעמ־ דע שפראכן, זאלן זען, אז די װערק זאלן דערשײנען פריער אין דער ײדישער שפראך, לפחות גלײכצײםיק. דערבײ דארף מען זען. אז אין דער פרעמדשפראכיקער אויםגאבע זאל בא־ מערקט ױערן, אז דאס װערק גײט ארויס גלײכצײטיק אין ײדיש. די באראטונג באגריםט די איניציאטױוע פון די בערלי־ נער חברים אײנצוארדנען א ײדישע אפטײלונג בײ דער אינ־ טערנאציאנאלער פרעסע־אױסשעעלונג אין קעלן אין 1928. די באראטונג לײגט פאר די בערלינער חברים אונטערצושטיצן װײטער זײעד אולטימאטום צו די איבעריקע פרעמדשפראכיק ײדישע צײטשריפטן װעגן אן אויטאנאמער ײדישער אפטײלונג פאר דער פרעםע אויף ײדיש, פאר װעלכער עס זאל רעזער־ װירט װערן א געהעריקער פלאץ אין פאװיליאן ,פרעסע פון ײדן״ די באעבטסטע אויםגןבעס פון יװ״א עלוןזנאמישער באנד די ארבעט בײם ארויםגעבן די װײטערדיקע בענד ״שריפטן״ פון די אינםטיטוט־סעקציעס גײט װײטער אן אפהאלט. עס גע־ פינט זיך שוין אין דרוק דער ערשטער באנד שריפטן פון דער עקאנאמיש־ססאטיסטישער םעריע (אינטער דעד רעדאקציע פון פארזיצער פון דער עקאנ.־סטאט. םעקציע חי יעקב לעשצינסקי), און עס איז פאראן א האפענונג. אז ער װעט דערשײנען אין נאװעמבער ה״י. דער באנד װעט זײן א םך גרעסער װי םיאיז צוערשט געפלאנט געװארן־ ער װעט האלטן 35 דרוקבויגן און װעט אויך ברענגען א רײ נײםטע מאטעריאלן, װאס זענען בא־ ארבעט געװארן ערשט אין די לעצטע חדשים. אין באנד באטײליקן זיך העכער 20 מיטארבעטער. ער הויבט זיך אן מיט אן ארבעט פון י. לעשצינסקי. װו עס זענען אויסגענוצט געװארן די מאטעריאלן פון די צײלונגען, װאס זענען פארגעקומען אין משך פון די לעצטע יארן אין פארשי־ דענע מזרח־און מערב־אײראפעישע לענדער. א רײ מאטעריאלן, װאס װערן ארײנגעצויגן צום פארגלײך, זענען נאך ביז איצט געװען אומבאקאנט און זענען ערשט איצט באארבעט געװארן אויפן גרונד פון נײ־אויסגעפונענע ארכױו־מאטעריאלן. װײםער