Literarishe bleter · 1927-07-15 · 28 (15.7.1927) · p. Seite 539

539 ליסדר*רי*ע נל?ם*ר 28 זא א י 1 ר ד ו*י*גםןנם 6ין < ניעם ר*8>;) יויאל מאםטנוים . װארשע עקזעקיסארן און ״זאװיוןדןןםיעניעם׳ װ*גן ייגיסאניע אין ליגי• ס**יעם *יײ1י יח םןג םעגלעך הןנן ןנגעהוינן קיטען םענססן אין ארייםשלעםן 6ין שסיב עםעס *נדערש• הןס סען ארןיםגעניםען דעם שייגל, די שײנע סאװאנס• קע, די נװײ סײערע שםרײםלען, ד*ן די נײנערנע ליילקע, *ין נריננלאס, דער ןלםער ריז 6ין די נאלעװקעס, װןם חןם *•ילו קײנסןל קיק לינ־םאניע נישם געזען ם*ר די *ויגן, ה*ם ןננעה1ינן ניסערן װי * װןנס. דןםישםארקםםע הןס *ים ןנער נןרירם, װען ליניםאנם גײן איז נעקיסען נעםען דעם װ*נפ• זײגער. װןרום דער װןגםיזײגער גריננלןסס *יז נעװעזן * יחשן נװישן זײנערס, געקוםען עיז ער, װי םען זןגם, נןך נום זײדן גריננלעסם *ין קרןקע. *1ינ נישם 6ון קײסער פראגץ״יןזעםן ן םתנה ן ײדן *ין הןנט ארײן, ן נדײםןןקרןקעװער סיחר *ין ן גרײז־גרןען ײדן. איז דןם געװעזן ןן ןנסיק נװישן זייגערם, ן װײםע ני6עינלןס— םילך *ין דער װעלם און נװיי גןלדענע װײזערס, ער הןם *זילו געהןם, דער זײנער, זײן זײגערםןנער, זײן שליסל, זײן שיםר *6ילי, ן םענש, װןס •לענס אים ןנדרײען *ין אייםסונן, דןם *יז געװעזן ןםןלי ןנער דער עלםער-זײדע *יז געשסןרנן, די גרינגלןםס הןנן זיך צעשןסן *ינער דער װעלם *ין דער קרןקעװער זײגער הןס גענוםען גןר װןנדערן םים זײ. ער הןם געװײלס ן נײם נײ ן לעםנערגער נרודער, נײ * ניןדער שװעססער, נוריקגעקוםען נו * קיןקעװער גליד-נליד שװעםםער־קינד *ין ןםן *יז ער געקוםןן קײן װןר• שע, *ויף די גןלעװקעם. קײן םסעציעלן זײגעסםןכער הןם ןר *אילו נישם געהןס *ון גישם א6ילו קיין שליסל, נןי־ נישס קשה, ער נײם *ין זײן װענ, קליננם *ון רו6ס *ין חםידים• שסינל, הײםס זיך ניגרײםן צים שנתייקן ןדער יים״םובריקן םיש, װעקס נו חוסה *ין חתינה-שסיםיננזן. *ון םען הןט ןןילו געזןנם, *ז תשעה-נאב הןם ער נאהןלםן זײנע דלנןרנע קלןנגען, נישם געװןלס *ינערגײן םשםחה ליגון. ןזן זײגער *יז דןם געװעזן. *ין װןם שײך גליק נײ םענםשן 6ון דער נןם, הןס ער *ויך געהןס םער װי אלע ןנדערע זײגערס. װײס איך, ײדן םרןנן שװײנןרישע ןגקערס, 6רןנ*ויזישע *ילינדערס *ון •ןרשידענע ענגלישע םיסנעםען, נןר םען קומס ןרײן, םען גיס ן קוק *1יף דער װןנד: דער קרןקעװער װײזם ריבסיקער. *ון ןס *יז דן נעשםןנען נרין םיס זיין קריםען שםײבל *ויף די ליין, םונקס װי די נײן װןלסן *ים ןר1 ס6*לן *ון ער זןנם: — װןס הײםס, ר׳ יחזקאל, םיר קוםם נעלםן ער הןס געקןנם שסײן נײ *ײך, קןן ער *1יך שסיין נײ םיר. *ון ןז ן סענםש קומס געלס, העלםס קײן חכמ1ת נישם. קוםס ן טרענער, נעםם סען ןרום *ים * שסריק, סרײםלש זיך דער זײנער, ■ונקס װי דןם הןרץ װןלס ניםערן אין אים בןדויערן םענםשן, עם װײנען קינדער, ליינם םען איר ןװעק םיס דער סויםער *וננ *ויף דער ערד װי ן םת. *ון יחזקול נריננלןם *יז *ים םסםיד: רבש׳ען 6ןרװןס? גי הןנ *יך נישס םקים געװעזן םגות הכנות נלה? גי הןג 6ון זינס דער גןנק• ן ר ןם הןם גוגעהןקם נרינ- | בלןסס נעשע6ס, *יז ן נןס *ינגןנגן •ןרװיסס געװןרן: ן גרויםע יײ• זערנע סיר םיס 6יר 8ענ• ססעד ל*נג-*1יס *יז נע• שסןנען נעשלןםן *1יף גר1יסע *ײזערנ,ע שלעםער, םים ר1יםע זינלען 6ןר• חתםעס. דשר גרויםער גנב1דיקער שילד 6ון *י• נער דער םיר—, װו עס זענען נעװיזן *ויסנעםןלן די דרײ םעדןלן 6ון דער םירסע םיסן נןסען, מיסן יןר 1870, םון זינם ןן ד• 6ירםע הןם עקזיסםירס,— *יז געװעזן *רןסגענוםין. עס *יזגענלינן נלויזאויף דדר װןנד ן םונקעלער ■לייז, * םרויריקער צײכן, ןז דן הןם םען נישס גענענן קײן שילד גי מןלן, גישט םחםת גןשע8םן זענען זײער גים גענןנגען, נור עם *יז •ןרגעקיםען ן שרעקלעכע רעזיננן• גיע• *יז *לע םןל ציגעקוםען ן שכן, *װעקגעשסעלס זין םים די *וינן צום גל1יז 6ון שילד *ון ן זי6ץ געסון יןרן־יארן, הןס גי, דער ש5ן, גערןס נײ װעםען גו כןםן ן נםידית־חםד, װען ער הןס געד*ר6ם גןלן ן װעקםע• לע, ןדער שיקן דעקינג גום •*נריקןגם, *ון *גינד װײם ער נישם, װןס גי םון. עקםסעדיםןרן, סרעגער,. װעגעלע־שלעסער, װןס וענען טענלעך געלןאן םים די ןרןצסן גום גיג .לײזן סח1רה', זעגען *רוםגדנןנגען גײ די רןנעס 6ין גןס, װי ן■• געגןסענע, געקרןצס זיך *ין ן ■*ה, געניםן העלגלעך 8ין שװעגעלעך *ון געשןלםן *ײגלען דעם לעםנערגער נןנקרןם• ניק, װןס הןס גוגעו׳רם נרינגלןםן גו ןון ס1ף. *וילו די פרןװינגער סוחריםלעך הןנן *ויםגענײסלם גו *ײגעלס קן■• וײ זענען געקוםען װי שסענד״יק, די ײדעלעך, םים די ױם*ס1בײקע קןםןםעס *ין םים די ■ןרןסןלן *ין די הענם נעםען *ויף .סשן•', הןנן זײ דערזען •*רזיגלםע שלע■ םער, סינקעלע נלײזן 6ין *רןסנעריםענע שילדן, הןנן זײ זײ• ער ■ןרגויגן םיס די געז, עס אױ זײ װי *ינםעדנעגןנגען ן שיף. דןס ערגססע *יז ןנער געקיםען, װען עם הןגן זיך נןװיזן קןסארניקעם *ין םעקװעםסרןםןרן, נײציקע םעגםשלעך ם ם *ויםנעקײםסע שרינםן *ון םיס שעיגיקע *ײגעלעך. ע■ איז נעװעזן *י1י. ליציםןנם נרין, װןם הןם *ין זײן הןנם נעהןס נןננע 6ונ6צן זןיענסשעס ני סןכן גריננלןסן, *יז נןאולםעכםיקס געװןרן 6ון זײנע קליענםן נישס *ז1י גו דערדריקן גרינגלןםן צילינ געלם, ניר גולינ נקםה, *ון זןל ער װיםן, גרינגלןס, *ײנפןל *ױף שםעגדיק, װןם עם הײםס נישס נןנןלן. הןנן זיך װי ן דונער * װןרף געםון *ויף *ריננלןסן