Literarishe bleter · 1927-06-17 · 24 (17.6.1927) · p. Seite 467

467 ליםערזרישז בלזסער 24 זא 7! םעאטער אוז קונםט זינסןג רשם 5-םן ייני רןס זיך >ין װ*רש< אין לןקול םץ דער קעםס׳געזעל״ןםם נעעמנס די אױםעםעלינג וין מ*רק מװןרגס װשרק. *ױף דער עפענינג זענען געקימען 6יל ליםערןסן אין קינססלער. ** קיין װןרשע איז געקימען זי מןרן דער נןװיםםער ײרישער ןרשיסס ר. זןסלןװםקי. .*■י אכרהם מןרעװםקי געפינט?יך שױן זינס ן װןך אין װןרשע. ער איז איעם אויםער ײדימ םעןסער. ןלץ ■לענער אויף װײסער, אײף *םעסער... 6ין װין הןס ער מיעזגעברןכס גװײ ןרינינעיע קן• מעדיעס םין מעה ליװמ־ץ: ,געכרןםענע ע־םהיעך•, .ן מעשה מיס הערעעלע ןםסרןםןלער-. דער בןװיםטער ײרישער *רםיםס ם. כן- רןםןװ (<ן*וכי)י װעלכער הןש געשםילט אין מןרים שװןרנם קינסס״םעןמער, איז געקימען קײן װילנע, װי ער װעם שםילן ניזןמען מיס לידין םןסןנקן. כןרןםןװ אח געװען אײנער 1ין רי ןננעזעעגםסע *רםיססן אין ריסישן דרןסןכױשן סעןםער ני דער ײרישער כינע איז ער נעקימען ניריק םיס עסלעכע י*ר• די נענסרןלע 6ןרװןלסיגג *ין געזערד אין רןסן״םןרכןנד הןס כןפילסעכסיקס רי קילםיר״ קןמיסיע ני שליסן ןן ןימןך סיס דער קינן• ןרגןניזןניע װעגן ניגרייםן ן נרויםן סילם םינם לענן םין די ײדישע קן״ןניםסן אין ר*סן-6*רב*גד. ם־איז דערקלערם געװןרן ן קןנקירס אײף * ליברע״ סן אויף ן םכים םין 1000 ריכל. אין װןרשעװער םעןסער ״נןװןשני״שיילס מים גרויס דער6ןלג * סשעכישער װןריעםע״םעןסער ,קןםםןיןליסןן רעװײ. די אויסשסןםינג, די סננץ. די אוי66ירינג איז גלענננד. דער נןװיססער ײדישער םקיליטןר גחום *רןנסןן איז נעקומען קײן רןסגםןדנןנד. ער הןי נדעה נו נןזיכן די ילדישע קןלןניעס אין קריי און איקרןינע. ,**י לידין יןסןנקן הןס אײםגעסירס אין װילגע דעם ערשטן סןל אויף דער ײרישער בינע װיניסשענקןס ן ייעםע .דער אײניקער ליגן״. די *רסיםםין יןסןנקן 6ײערם נקרוב איר 15 יןריקע סנענישע סעסיקײם. דער בןװוםםער ײדישער *רםיסס מישן 6ישזןן, װןס הןס געשיילס די לעזסע 2 — 3 יןר אין ניי״יןרק, אח געקומען קײן יןריז. אין װןרשע געיינט זיך אינס דער 6ןר• שסײער 6ון דער דירעקניע םון רינער נליעם ײדישן סעןסער, נ. ס*ל, װעלכער אח נעקימען|ניז*מענני• שסעלן * סרייע אױף רעס ק״נ6סיקן סעןסער״סעזןן אין ריגע. ער הןס ןיגעהןלסן קןנסערעננן סיס א. מןרעװםקי, װעלכער איז, װי גןװיסס, געװען *נגןזשירס *לם קינםסלערישער ןנסירער 6ינס ריגער ײדישן סעןסער אויף נװײ םעזןנען. װ. י ק. ס. בןזיכס אינס װןלין, יין רןרס םןרס ער א1יף גןםסרןלן קײן גןליניען. יעי• נחםן מײזיל כ ר א ב י ** די כעלעמער נינליןסעק הןס אײגגעןררנס אץ .כעלעםער שסימק״ ן זןמלונג פין ביכער לסוכת דער ביבליןסעק .ביכער־גיגל דעם ביבליןםעק-בנין״. ײשר נוחכםי אינם נײ״דערשיגענעם גיי-יןרקער ה1רש• זשורנןל ״דער סןרנןני״ איז נ. * ןסנערריקס: ש. ניגער — קולסיר-ןרבעס אין קילסור״ןרנעםער, י. ח. זןגןרןדםקי—סײן לענסער נןזיך נײם *לסן דיכסער-א. נ• גןםלןבער (דעם ל2״סן יןרנייס). ** אין 6*רל*ג 6ין נױ-יןרקער .6רײהײם• אח דערשינען ו נ*ני שריםסן 6ין א. םײזעל ~ .רער װײסער בע,־״. די דערנײליננען, װןם גײען *רײן אין בוך, זענען געדרוקם געװען אין .סרײהײם״. ,*אי אין װןרשעװער .עקססרעם״ דריקן זיך *רםיקלען •ין אלחנן נײסלין װעגן די .װןרשעװעד שריפסן״• ןסברא, *ז ער הןם איבערגעלײענם דעם ג * נ נ ן ביך. ** ס׳איז דן גישס לןנג געװןרן 10 יןר, זינם ס׳אח געשסןרבן ר׳ םרדכילע *ח. םשעםערינסקי.• זײן לענם װערק .עירתי״ (מײן שסעםל) איז געװען געשרינן אין העברעיש. ס׳איז געװען אינערנעזענס אין גיו״יןרקער ״מןגבלןס״. אין קןמיעגיעץ״ליס. איז דעדשיגען *ן אײנ״ םןליק נלןס-״פין קןםיענ־נער לעבן״. ן דןנק רער איניניןסיװ אין דער ס־נןנ. סיעלער אינסערשסינונג םין ה. י. סריבעל אח אין װןרשע נעשןסן געװןרן דער סןרלןג .סעמןסןר״ װןס שםעלם זיך *לם ניל *רויםנוגענן די שןםונגען סין ייגגע ײדישע מחברים אין סןעזיע אין סרןזע• *ריס דעם םןרלןג גרוסירם זיך 1 רײ ייגגע שרי6ס- שסעלער פץ װןישע אין דער סרןװינץ. די סעג דערשײנס די ערשסע אײסגןנע 6ין דעס פןרלןג״ דןס איז * בןנד לידער 6ין ש. ל. שגײדערמןן א.נ• .גילדערנע 6ײגל״. די הילע איז גענײכנס דירך דעם כןקןגסן קינססלער װ. װײגסרויב ,^י אין פןרלןנ ״שיל אין נוך״ איז דערשינען סןר-שול םעשהלעך ד. םןרשןק - נעכסן אין הײנם, נ. *גריװנעװ-ן סןס םײ. נײדעניכלעךאילוססרירם. װי סרץ הירשכײן סײלם אינז םיס, הןס ער נדעה נו סןרבלײנן אין ארץ״ישראל ביז סעססעמ^ נער. אין ןקסןנער״נןװעםנער רעכנם ער נו קיםען ק״ז ■יייז• *ין #*רי*נ .שוי *ין ניך׳ *יז *ר1ים ן .י*נין.*יב*ם״-י*נינס *רנ*ס *ין ׳1*פן *ין רןסען *ין ניידור,—•רןכס-יייםנןנז. שו^. *ין ניי-יןרק*ר .סןנ״ *יז י**םנם ג*װ*ן *■נ*דריקם יה1י**ם *ינ*רז**מג סין *נ׳ך — די ננייים .זנריה׳, ,סײני״. ד*רסים *יז ם*ר*נדיקם נןנץ ,הרי *םר׳ װי ס׳םױים םיס, נ**ינ*ן זיך די ס*רים םין יננ׳ך *ין יה1*ם*ם יינ*רז*1יננ *ין ז*ץ. םים ד*ר *רנ*ס *ירם *ן * ס.*1י*י*ר יהײש• קןםים**. פ׳רןרף הן#ן, *ז דןם גר#נדי*ז* װ*רק הניך *ין יידי• װ*ם נקר1נ ר*ר*ײנ*ן. ם*ן דןרף דן ד*רםןנ*ן ןז, יײד*ר, *יז נןך ד*ר חיםש ניםט ד*רנ*ננ*ן קײן *1יין *1יס*ר ן *װײ-דרײ *קז.— די װיינ*ר ײדיש* *יין הןנן נוקים*[ *יג*םיקם דירך ד״ר חײם םםיװוק 6 ג*ננ .הומםים־, װןס ד*ר ד*נװ*ר*ר גדנן י. יןװינס הןס ג**יקם ליטיןרזטור .**• םןו ד*ם ןיםןרן וין *י1ם-*ם 1ין *״' *יז *ײנניןרדנס ניװןרן םור *ים * חברי**ר זײ- ניזמם נײ ה. נ. ביןייק. *1יף ד*ר םם*1י* הןנן *ים *ןגיײם ז. *. *נני, ח• נ. ניןייק, י. י. נןיר־ נ*רג *יז נ. ק*1*נ*יםןן. *** *רנ *נו*1ת *יז *ין װיינ* רירםיגין ד*ר 2500-ם*ר נופיר םי' .װייניר סןנ*, װןם דירעײנם אונםע־ ד*ר רעדןקבי* *ין זיםן רײזין *ין ניםיר נןטײייקן זיך * רײ הינ* *ון *םיריקו- נ*ר ײריע* ערײניר. םיר װינםען ו*ם ,םןג״ *י1 זיפן רײזין *ויך *1יף װײסיר עסײן םםןי *ין *ײזן םןר ײויע *ין ײויעיר קייסיר, װי 1יז*ה*ר, ו״ גינססיקיר* בןדינגוננין. ** ד*ר רןמןן 6ין נריך גי*זפ*ן .*1י1 *ן *ינזי׳ װ*רס ■ןרינדיקס סיסן 6-םן ה*םם, װןם װ*רם גענינן *יס *ר*םי* וי |1*נ*נםן *ין די .ייסירןריע* ני*ס*ר״. *ם װ*רן *ין םןריןנ נ. קיייקין נ*ז*1ס נ. גיןזםןנם 1װױ 1ינ*ר .*ינם רןר״ יין .די *רעם* *עפ1רה״. ,■ײ וי װיניר דײסע-ײדיע* מןנןסעריםם .םנורה״ הןם *רויםנינינן * נןזמויר ה*םס ,די ײדן *ין *1יין'-ר*ר*ק1י*•. *ר*ם. ם• נ#י#:#ן. *װיען *נד*ר* ז*נ*ן דןרם ןרײן *רסיקיין *ינ*ר *ןרשידינ* נ*שינסי*נ*,קויטור*י* *ון יי**ר*ריש* *רןנן *ין ם. נןיןנןן, יחזקיי קןשיק,'. *•ןםןשיי נ. מײזיי, י. װןרשןװיןק, *. זיװין, ד״ר *זנינ. *רץ הירשנײן *ין *סיור שי*י*םש*ו הןנן *ין ד*ר נוניײסיננ *ין *. 1. נרמנירג נןזינס * רײ יונדװירסשןוםיננ* *רניםיר - װירםש**ס1 *ץ *רץ-ישר*י. *. הירשנײן הןם גייײינס * םןר- םרןנז ,י**ון, *מדיין *ין נמ*״, זײן נײי^דרןפ* ,ש*יי', *ין *1יך װ*נן ג*נדי *ין םןנןר. *. שיפ־ יוסשיר הןס נייײינס יײנינ* יירײ• שנת ר*ם ו-םן ר״ ח• הןם ױ*י םןססנוים נעיײינס *ק װןרשיװײ ייטײןסן-םןרײן ק**ים- י*ך *ין זײן נײ*ם רןם*ן ,סןדןרנ* פינםשן׳. ש*. ז. י. *נני *יז *רויפניסרןסן *ין *רץ- ישר*י םים זײן .ר׳ *■** *1יף ה*נר*יש. ,ן*ײ דײ ח1וש-זשירנ*י .ײ סרינמ* 6ון ײוי• ש*ר סןװייםישײ נ*ז*יש*#םי1נקײם״ (*ין רו- םישן), װןס װײם *רויסניגינן *ין פןסקװ* ײרך דבר 1*נםר*י*ר *ןרװןיסיננ •ין ניזערד װ*רם *י*ם נײריקם *ין 10 ם1יז. *קז. ר*ם י*1סן ניםײ הןם ם*ן נײרוקס *ין 5 סײז. *קז., הןם *ר *1יס- נ*ם*יס *ין ם*ן הןם גײ*ר*ם *ודריקן נןך 7 ס1יז• *קז. ש■, ■ין .■*ריזער הײנם־ הןס זיך ןנג*ה1י*ן *י דרוקן ן רןפ*ן *ון ײדישן י*נן ■ין םןסקװ* פין י. *. יײזײןװיסש (*יזידןר יןזןר) — רהײ נײםיין ןנישפ קײן רןםןן, נןר *ן *מת). ש*^ דײ יינניר היםםןריקײ ■נמס קןן (8ון װיינ*) הןס *רויסנילןזש * ה*םס ןן נןזמוײײ ןוניג םין יוייישן זשירנןי .קװוין םין מןנם׳) װ*נן רי פי1ק*װיסש-*ינ*רז*1ינג*ן *ין דײ ה*נ- ריישײ וין ײדישײ ייםײןסירן, װי י1יך מינק*- װיםש *1יף קײויםיש. ש■^ *ין יןריקן נימיר *יז *רײן * גרײזז ס. װ*ר6*ים דרןם* הײםטז .ו*יייס נװישן ײדן׳