Literarishe bleter · 1927-05-06 · 18 (6.5.1927) · p. Seite 347

341 ליסורוריעו גלעםער 18 זא ר א ב י 17 ־ד טעאטער ארן הונםט װארעע איז ן\ן א ײדישן דרןנגוןסיען סעןסערו דער װארשעװער ײדישער קתסס סעאסער (װ.י.ק.ס.) ג*ססר$לירס איזס אין װילנע. די גאםס״ רןל״פןרשםעליננען רןם דער װ. י ק. ם. ן:געה1ינן מים ד. ייבםקיס .דעי אוער״. **י דררך דעם מרקדרני־קןמיטעס אין ניר״יןרק איז ןרריסגענעגן געװןרן ן נןנד ןרסיקלען סרן דר. א. םרקדרני. דער בילדינגס קןמיםןריןט אין מןםקװע הןס נןשלןסן ןוזושטעלן *ר סרנםידירן דעם ײד ♦ קןמער״סעןסער, װײל ער ניעגגס גר1יםע רעמי• *ייזן. ם׳איז פןרגעלײגס, ןז רער קןמער׳סעןסער זןל ןריגעיםןרן *ו שיילן אין גרעסערע ײדישע *ענסרען 6ון אוקרןינע און װײםרוסלןנד, װו דער אינםערעס און בןזוך *ום סעןםער װעט וײן גרעסער. דנר .ןזןזעל״ נןםדרןלירס לעזסנם אין לןדז. דןס סעןסער סירס א1יס די #ריערדיקע כןקןנסע ארןגרןמען. .*אי סקןלן־סעןטעי יץ װןרשע זןנס ןן ן נײ .םמבסיון״-םרןגרןס. אין קיעװ הןס מען געסײערט דעם 25• יןריקן י1בל סון רער םנעגישער סעסיקײס םונם ײדישן ןרס םס קןלםןנןװיסש. ם׳אח נןשלןםן גע• װןרן זיך סשװרל *ו וײן׳ ער זןל גןקומען דעם סיסל םןרדינססםילער ןרםיסס סון דער רעױבליק. אין ליסערןסן־&ןרײן הןם נעגענן ן קןנ• *ערס דער זינגער ל. ריןזאננעװ. דןס םרןגרןס — ײדישע םןלקס״לױער און א1יך סןרשײדענע ןריעס. לס־יף סין ןװנס הןס דער ןרםיסס געזונגען דרײ רוםישע לידער םון .נלויען״סײגל׳־סרןגרןם. ל. ריןזןנזעװ םןרםןגס ן שײנע נןריסןן־שטימע, ן 6עססן םעםבר. די לירער ןבער זענען נןך װײניק בײ א־ם |ק*ענסירס,;׳^׳־עי־ט זיך נןך בןארנעסוננ םון די לירער. נײ ן געהעריקער געשל־פנקײס װזגלן מיר א־ן ל. ריןזןננעװן הןנן ן גוםן אוים6ירער 6ון ײדישע לידער. װןלםן א6שר אונזערע קלײן׳קזנםם״ נינעס זיך בןםיס *ו*יען ל. ריןז*ג*עװןו זשרה זעליגסעלד און סנחם קיוגיס נןסס• י״יירן איבס צץ לעטלןנד. ** יעקב נ,*עםי הןס ןננענומען *וס אויפ״ פירן ל. סלאכם ן םרןגיקןמעדיע .לײנעלע סענזער•״ אין רומעניע, אין סשערנןװיץ זענען ןרעסםירם געװןרן די *װײ מיםבלידער םון דער ״װילנער סריםע״ יעקכ *ון שבע װײסליץ. זײ װערן ןרויסגעשיקם פון רומעגיע. װןס די .װילנער סרויע״ הןס א1יס*ושפײןו אין ריבע אין דעם לןקול 6ון דעם ײדישן קלוג איז בעעוגפ ןן אויםשסעלוע 6ון ײדישע קיגססלער. עס זענען אויסגעשסעלס די װערק 6וץ פןלגגדיקע קיגםסלער: נ. ןרןנשסןם, י. נארןן, דאנעגהירש, מ. דעמגן, ש. פלײשמןן א. א. רער-ו נחמז מײזיל 8881— 1*1 ןו״ו 1111■■<> *ונםערן קעיל ״דער גרזססער נב1ו 8*ר ה׳ זעלװערןװיסע' (* בינםל געד*נקען 6ון *ן *קסי*ר-ס*1י*ייםם)' גרעננט וי װ*רעעװער .דװ* גרןסע־ 1יס*טן סינש געשערעך מיסן ב*װוםסן *1י• יישן *קסי*ר *. זעלװערןװיסס, װןס *יז געװען נעדרוקס *ין די .ייט. ביעם.״ נומער 16-15, *ין גים ים,יף * בײסגדיקע הערה *1יף זעיװער*װיםשעם *דרעס םיר הןבן נןרניעס נעװזםס, *ז ר*ז **ס־ קידנע *ײני 8ו ם ,זשידעק־ *ין וי .יװן נרןשע׳ ק1קס *רײן *1יך *ין די ,ייס. ביעסער׳... •■*, *ין םןריןנ 8ין שיסה נןיווןרנ ורוקס זיך *ון רעדשײנס *יננינן: *ערנ*רד יעק*ש — װען ישרוי שסןרנם, *נרי נ*רניס — יעזוס. *ין ,8־ײהײם' ה*ם זיך ןננעהײנן 1י ורוקן *ין הםשנים יער ר*ס*ן 6זן *יעקסײ ס*י■ םסןי-.*עיים*״. *י1ערזעעס 6ון ש. ר.— וןם ניך *ין דערזעינער *ינערזענוגנ *יז, גירוע, דערשינען *ין קלע1קין-ם*רי*ג. ס'*יז דערשינען *ין גי1-יןרק י1נה רןזענ- 8עידס * נוך - .ער *ון זײ־, ן סןנ-ננך 6ין * נע־ װעזענעם שרזינער, ז. ה. סינקיערס ן דרןמע *ין 6יר *קסן .קענינ *שפדאי״ *יז וערשינען *ין ניו-יןרק. נײ דער *ענסרןיער 6ןרװןיםונב סון געזערד *ץ םןםקװע *יז סןרנעקוםען ן בןרןטונג ס ן שרײבער *ון קינן-םוער װענן שן6ן ן קינסס- יערישן סיים םונם יענן סון וי ײיישע קןלןניססן. ם'*יז *1 סנעקיינן געװןרן ן קןםיםיע 6ין נרןנין. נרוק, נרןנןװםקי, דןנרישין *ון יו*1םים *1יף 1י נוןרבעטן די 6רןנע װענן דעם 6יים. ,*■ *ין ױנייײ־ניםער םון .8רײהײס' זעננן געררוקס 1. 1. יױער, נןװעין *ין ןיסיקיען םון םנחם נןילושן, משה נןריר, * רײזען, ם. װינ• םשעװסקי, ם. י. הן־םערין, ה. ידװיק, ק• פרםר שננ* עםשםײן. מ. ןינין *. ןנר• .*•י דור נערנעיםןן הןם נעהןיסן *ין *ןריז ן רעסע״ןס װענן דער יױישער ייסערןםור. שיום ןש *יז ןװעקנעםןרן *1יף ן נןזוך קײן *רץ-ישרײ, װו ער װעם םןרניעננען עטלענע װןכן. .**ז נערעזנע הןם גע8ײערם דץס 25 יןריקן ױני יון *יר *רץ-ניבייןסעק, פעלכע 1ײים *; ערך 2000 *ינער. די 6*וװןיםוננ פון דער!ינלין• םעק *יז עונעםרןסן נו ןדנונח רן * ילדען ז*י. עס זענען *ויסנעהערס נעװן״ן *ןנריסיננען שין םןרשױענע געזעיש*6שיעכע *ינססיסוגיעס *ין ם׳זענען *1יך *גנעקופען נןנריסונגזן 6ון וי נרינ• דער *ון סוער *ון דער נינייןסעק, װעינע נע6ינען זיך *י*ם *ין *נדערע שטעם. דער *יידוגגס קןםיםןריןס םון װײס• דוםיןנד הןם נןשיןסן ןיויסנוניבן םםיםענדיע 6ון 50 רוני ן חודש די ײדישע דינםער 6ון װייס, װסיןנד ר. װיסנזןן, ם. םײף, *יעװםקי, ם. ייםשיץ *ון ז, *קסעירןד. די זשורנןליםטן ש. םיעטדושקן *ון ז. זיי• *ערנװײג נרײסן זיך *רויםנוניין *ץ *רץ-ישר*י ו װןכנביום *ין יױיש. די!ײסונג מזק ױ*ר*ףנ• י־־ — כ ל י מ ע ר א ט ו ר *ין *ןרױ *ח 6ןרנעקוםען *ן *װנס דום ןנדענק םון ירץ. מיוז רעועם זענען *רויםנעסרעסן דװ *ײנהןרן, ז. שני*ור *ון י. יינסנשטײן. .**י *ין קיעװ *ח סןרנעקוסען די ערשםע עפנסיעכע זינונב 6ון דער קןםעדרע םןר ײדישער קויסור נײ דער *וקרןינישער װיסנשןםשיןקןדעפיע• *יס טעמע *ח נענוםען נעװןרן שיום־עייכס. נתוס שסיף הןס נןקןנם די 6*רז*םיםע סיסן שי1ס- עייכם-נוך, װןם *יז ערשינען *ין ניי־יןרק. נתים *ױםיעגדער הןס געהןיסן * םןיםדןנ *. ד. ס. די חננס-סריס 6ין ש״ע *ון דער רןםון .סםעפ■ םענױ׳• י1סף סונקעי (דער טונקעיער) םןכס *י1ס ן סורנע *יבער יעסיונד. .*■י װי נןװוסם, *יז *ין םןריז *רנןנחירם געװןרן ן קןםיסעם *רױסנונע*[ וי װערק 6ון שפע1ן ױשקעװיםש *ץ ײויש (*ץ נ נענדער). יױסן *ױםםרונ 8ינם קןפיסעס הןם רהי סײנננערנ *יבערגעזעעט ש. יושקעװיסשעם דדופען ,נעלס' *ון .הוננער״ *ין דעם ר*ם*ן ,ײון״. די װערק װעין נקר1נ דערשײנען *ין י*ריז.י .**• *ין!וענןס־יײרעס הןט *ננעהיינן 1י דערשײנען * םןנןסיעכער זזוםןריסםישער זשורנןי ״דער פזיק״. .<*וי *ץ םןריןנ ,סןםןר״ (װיינע) דערשײנען נקריב: שיםה םײ&ןן — *ױסןניןנר*6יע, * קןנןן — די נעשיכסע 6ון דער נרינישער ייםערןסור, נוססןװ ק*ר*עיעס — די נעשינםע 6ץ דער ידדי- שער ייסערןםור. *ין יעניגנרןד *יז *ןרנעקוםען *ן *װנם נוס נענםן יןרעײם *ון ד׳ר י• י. קןעענעיםןן (*וקי נן יניי). ס׳הןנן נערעדס זײנע 6ריינס ד׳ר *לדנער, ש*וי גינזנורג, י.!יםנערג *ון דער זץ 6ונ□ 6*רשס*רנענעס *ינזש. נןריס קןנענעיסןן. .■די *ין םןסקװע *יז *ןרנעקוםען *ן ןװגס עום ןנדענק 6ון ש. ױשקעװיםש. ח1י הסועד םסח *ח נעװןרן 20 יןר זינם *ין װיינע *ח 6ןרנעקו*ען דער ערשםער ײדישער לערער-עוזןםענסןר, *ין װעינן ס׳הןנן זיך נןםײ• ייקם בײ 50 דעיענןסן 6ון די שסעס חייגע, קןװ• נע, נרןונע, 1יןי'סם*ק, בריסק, ב*נר1יםק, װי• םענםן, ה*םעי׳ װןרשע *ון יןוז. דער 1יי פון *ו• זןםקגסןר *יז געװען: םעסםדושסעין די ים1דזת, *1יף װעינע ס׳דןרף נענױם װערן * נןרפןיע ײדישע שוי. ם׳*ח ןנבענוםען נעװןרן, *ז די ײדי• שע שוי םוז זײן * װעיסיענע *ץ *יר *ינסעררינם• שירןך *יז ײדיש. . *ויסערדעם הןס רער *וזןםענ- 6ןר נ*ד*ר6ם *ויםןרבעםן *ן *לנעפײנע נעזעי• שן6םיעכע *יןם6ןרם 6*ר דער ןדנןניזןגיע םון די ײדישע יערער. ם׳*יז *1יך נעשסןנען די סרןנע װענן דער 6*רםײדיקוננ 8ון די *רןםעסיןנעיע *ינ• סערעסן *ין די יערער. דער *וז*פענ8ןר *ח 8ןר- געקוםען *וםיעגןי *ץ יןקוי *ון דער ןװנס־שוי זןװןינע 30, דער6ין *יז געװןר נעװןרן די ןררןנקע, װעיכע הןם *ױ6ן עװײסן םןנ *רעססירס *יע דעיענןסן *ין *װעקגעםירס *ין *רעסם-ה1ח *יי דער י*יי1ײ {*ין יון דןרםן *1יף יוקישקעם. וי וענןםן ןרום יי י״וײזיי• ״ונו ייד יןיענ• ייקס יין ײרסי״,