Literarishe bleter · 1917-02-25 · 8 (25.2.1917) · p. Seite 150

8 ז11 ליטערארישע בלעסןר 150 *ין אינזער םןונוםקריםס ג״סנןך נןנוןם ן ורק כ * ב, װןוס 6*רנעםס גןנגע סינף זײסן אין לןוש זיך א1ים: ,ואלו הם שקיראים הג1ים אסוםנולוס/ דער לודמירער פמנוסקריסם געהער גים נוסח, װעלכןר הײםם נײ קר1יםן ,סןדערן-םלאװישער םי■', נ$ר ער גײס וין היוש ■ונןנדער םיס יענעס סעקסס, װןס איז ןינעדריקס נײ קרויםן• די אינטערשטע שירה •ין ןןס דער ערשסער נ$סיץ: דעם ײדישן וױסנש• אינסס. איז ציגעקוםען 8 װיכםיק שםיק אײננס. מזרח־גאליציאנער פרעסע מיר װילן א1יספערקז*ם פ#כן די!•םלער 8ון םזרח געליניע אויף 6 םםעעיעלער אויסגאעע װןס שםײם םער זײ. אין דער איבערגמנגס־ע״ם 1919-1618 זענען דארס נמעם אין יעדער ששןם *רויסגעגאנגען ײדישע עײםונגען ןדער לםחית כרןשורן, אויסרוםן״ #סישן. אין יענער עײם סין םהיםות איז קײנעם נישס נעלעגן אין זינעי, #ז די דןזיקע ד$קיםענסן 0ין אינזער גע• שיכשע ד#רםן ןפגעהים װערן ס*ר שםעםערדיקע עײסן; נישס אין םליצה־אינסםיסועיעס אין נישס אין ■מרםײ-ארכימן זעגען זײ נישםן. םוזן מיר איאםער ןננעםען םיסלען, *ז עס זןלן ארויסגערעסעװעס װערן 6ין םןרנעסעניש כ;סש יענע אײנעיקע נו־ םערן װןס הוןנן זיך עו£עליק סןרװןלגערס אין פריװאסע הײזער, כרי דער *רכױו סין ײדישן יתיא זןל קענען א1י6שסעלן קןפ• םלעקסן ס$רן קיםענדיקן שןורשער סון אינזער תקיסה. א1יב עס זענען ם*ר*ן םערזןנען װןס הןבן א1י6געהים נײ זיך גרעםע־ רע זאםלוגנען 6ון יענער עײס, איז אװדאי זײער ח1ב עי די• נען דערפיס דעם כלל. דעם ןנהײב הןוכן געםאכס די חברים סין טשןרםקןװ, װןס הןבן עיגעשיקס ך נוםערן 6ין א לןק*לער נײסיננ .אונ- זער קר6#ס' או, םים אן אוי6רוף 6ון ן.נירגער ק$םיסע' װעגן די דעםןקראסישע װאלן נו דןר קהילה. רו6ס זיך אינם ןן■ ןלע װער עס קען עםעס העל6ן אין דעם• ארכױו אה ביבליאטעק נײעס פון ארכיװ אוז פון דער ביבלי$טעק ס די אםעריקאנער סעקניע סין אינססיסיס הןט לענסנס ןנגעהויבן *רויסנישיקן דעם מאםעריאל, װ$ס ןי הןןס אויסגע•!#פלס 6*ר דער ביבליןןסעק און *רכיװ 6ון יװ׳א. אין םשך 6ון יאגואר און דער ערשסער װןך 6עברו*ר זןנען קײן מילנע ןנגעקיםען 21 םעקלעך םים ניכער אין אנדערע םאסעריסלן. * ד*נק דער ניגאנניעלער םיסהילף םון עסלעכע סרײנס הןם די סעקניע אײנגעקויסס * גרויםע בינליןםעק םון עלםערע *םעריקאגער נײםשרי6סן, װןם זעגען שוין געװןרן—נום נרעססן םײל — יקר־הםניא1תן. די קןןםםלעקסן װעלן נקר1ב #רויסנע־ שיקם װערן קײן װילנע. ס 6ון די אײנניקע 6רײנס 6ין *םעריקע װ$ס שיקן םאסערימל #6רן אינסםיסוס ד*רף דן דערפןנס װערן 6רײנם ם. ןדןנער 6ון נױ-יןרק, װןס ה$ס ש1ין *רײנגעשיקס דעם א־נסםיםיס * גר1יסע נןל םעקלעך םין זײנע םריװןסע גז־ויסע זאפליננען. נװישן װעלכע עס זענען ס*ר*ן סיל יקר־הסניאותן. 6ון די סויונסער ןניעקסן װןס זענען זינס דעם לענסן באריכם #רײגגעקוםען אין ארכױו און ביבליןסעק פון אינססי־ סוס װילן םיר דן אייםםײלן אײניקע װיכםיקע נושיקונגען: 6ון ה׳ ברוך האלסערן ןרןװנע) — .יוםיסון׳, און .שארית ישראל׳ סירסער דריק 6ון 1771. דןס ס8ר איז סןרןן אין דער פרןנקסירסער שסןס־ביבליןםעק, ןבער *8ילו ןזן ביבלין צװײ תולדות־ישו־מ^נוסקריפטז אין ײדישז נװיםנשאפטלעכן איבסטיטוט דער ײדישער װיסנש*6סלעכער אינםסיםיס הןם *ריינבן־ קימען אין םשך 6ון דער לענסער נײם נװײ םןנוסקריםסן סון יענער םיסלעלסערישער יידישער שסרייםשרי6ס, װןם איז בן־ װיסס אינסעין גןםען .תולד1ת ישו׳. דער ערשסער כתב״יד איז אײנגעקויסס געװןרן סןרן יװ׳א דירך דעם י. ל. ■רץ 6*רײן אין ם ש ן ר ס ק ן װ, גא- ליניע, װעלכעד דיןס זיך א1יך סריער ש1יך אויסנעצײכנס םיס זײן זאםלןרבןס. דןס װערק איז איבערגעשרינן פ־ס *; א י• ס * ל י ע נ י ש-יירישן כתב אין יןר 1600, און ל1יס װי די םתנה־געבער שרײבן א־ז עם ם*קע געקוםען קײן סשןרסקןװ דירך * ײדישן זןפלער, װעלכער חןס עס נעבראכם סין זײן נע6ןנגנשא6ס 6ין איסןליע. עס האלס אין ז ך 31 בלעסער אין ן 6ןרםאס 6ין 3? א1־ף 19 נענסיםעסער דער שער זעם א1ים *ז1י ןיזר;(־ <ג|_ <׳/־ס)^ר<־ן * דערבײ זענען די איתיית ם, ש, כ, אין דער לענםער שירה סארשםריכלם, *זוי *ז עם שסעלס דך נונויף דןם יןר שםכ-שס־1600. * נװײםער כתב-יד סין דעם זעלבן װערק אױ נוגעשיקס געװןרן (ניסעליק כםעס אין דער נעםלעכער צײם) 6ון דעם ז*םלער*קרײז אין לודמיד, װןלין, דורך זײן סןרשסײער ש, קרישס*לקע. דןס איז א ײנגערע קן#יע. לויסן כתב און פא- פיר ן פו־ןריקס סין םזרח־אײרןסע בערך סון פיסן 19-סן י׳ה• דןם ביכל ה*לם 24 *לעשעי ^/151 נענסיםעסער, בײ די ברעגעס איז עס * ביסל בןשעדיקס, ןבער נישס א1יף ןז1י 6יל, ןז עס ״זןל שסערן דןס לײענען. עס איז * ועלבשסענדיקע אויסגןבע סןר * סןרשער דורכצוקןנסרןלירן די בײרע םעקססן און נו ■*רגלײכן זיי, םיס די ביז אינם בןקאנסע. דערװײלע װילן םיר נןד זןגן, *ז בײדע םןנוםקייפסן זענען יעדנםןלם זייער װערסיקע. א1יב םיר װעלן נײן ם־ם דער קל*םי6יק*ניע 6ון די םןרשײדענע װ*ר- יןנסן, װעלכע עס הןט נעגענן ס. קרויס אין זײן װערק: ־0^11*1)0 *11ס5|08[ חססח 11**3 ח£6£.| 85(1. (צערלין 1902), איז דער סשן״סקןװער עקזעםפלןר שײך נום א׳ג .סיפ-דע-רןסי׳. ןנער דער עלםםסער נוםח םין דעם םי■ (װעלכער גע6־נם זיך אין דער קיגיגלעכער ביבליןםעק אין פ*רםע) שם*פס 6ין 17-םן יןרהונדערס, ןן *גענ1יערע בןנייכענונג סון יןר, אין דער נײם װןס אונזער כתב-יד םרןגם בסירוש די ד*סע 1600. קרוים וובליקירס סין דעם זעלבן נוםח ן ײננערן סעקסס, 8ין ב*זיץ 6ון דער װינער קהלה-ביבליןסןק, װעלכער איז בדרך• כלל זייער ענלעך צו אונזערן• נןר דער װינער סעקסס הןס בלויז 21 קןפיסלעך, סון װעלכע רןס לענסע ענדיקס זיך םים די װערםער: .שפע1ן כיסח הוא םה(!) שקורין הנו־ם ם׳ םײסרו׳.