Literarishe bleter · 1927-02-18 · 7 (18.2.1927) · p. Seite 135

צ3) ליסיװריזז בלעסער ל. טעאטע־ און קרנכט .**י אץ װ. י. קי ט. גרט שבת׳ דעם 19׳םן ה ח. די ם-ע:ז*ערע 6ין דע• דראמע *מארסױם״ 6ון ד־ר לודװיג הערגער, ױןס איז בעבאבגען אין בערלין, װין א לעגערע עײס מים גרו־יס ערסןןלב. .סדנא דארעא חר הוא״ — אײן װעלםל או״ מעטום! א1יך אין רומעניען איז שטארק קל$געדיק םיטן ײדישן םעאםער אין םשערגאװיסש איז געכיל. דעש געװןרן * קאמיסעס עו שסיצן די װילנער ײד. סרוםע, װןןם איז אינם דאס אײנזיקע ײדישע דרא• מאםישע םעאםער אין רימעניען. רעי דראמאםישער קרײז ״אונזער װינקל״ ג־י דעי- ס־עלי״גיץ-ארגאניזאניע אץ חיםה האט אײפגעםירם (אין ײדיש) שלום-עליכמם *דאם גר1יסע געװינס־ ס*ר אן ע1לם יץ 600 ארבעטער. רי ירוװן מזד די שונאי ״ ײדיש זו שטערן די •ארשםעיונג, הןןנן זיך נישם אײנבענענן. דער דראדאטישער קרײז עקזיסטירס ש1ין עװײ יאר. ײשר כ־־חכהי יעקב בן-עמ״ם קונםם*טעאסער שםילט אלץ ה. לײװיקס .שאם״, װאס גײש מיט גר1יס ער6אינ. איזס גרײם דאם םעאסער מ. אלגינס א דראמע *איר םארברעכן4 און דזעאן גאײסװארטיס דראמע .גע רעכסיקי־ט״. די ראלע םון מר. סאלדער װעס שםילן יעקב נן״עמי. דאם ביאליסטאקער ײדישע מיניאסור טעא״ טער ,גילארינא״ האט באזוכט גראדבע. די ביאליסטא״ קער *חסידים* האלסן 6ון זללער יגילארינאי (6ון העברעישע װערסער גילה רינה — דער סײסש 6רײד, נעזאנב) אן ע1ים ומלואו. װי קומס נו זײ .אזאזעל״! דער ריגער ײדישער מ־ניאטור - טעאטער 6ירס איעט אייף י. ד. בערקאװיששם *אונסערן נלם״, נאקאנש נײ אובז מיסן נאשען .מאשקע חזיר־, און ח. גאטעס6עלדם .געװא״ט, װען שסארבס ער:״. דער אס*■ דימאװ ״ קאמיכעט אין נױ״־ארק הןם באשלאסן א1י6נו6*רן אין מארים שװארנס קונסט. טעאשער דיסאװס .יאשקע רוזיקאנס״. רעזשי 4ון י1כף כולאװ, װעלכער האט די דראמע געשטעלם אץ רו״ מעניען בײ די ״װילנער״. אשעריקעז אין נױ״יארק איז אױסגענויט גע. װארן א נײער נרײםער ײדישער סאלקם-טעאטער דורך נ. שולנ-אן און ל. גאלדבערג. עס קןסס קרוב נו א נדליאן דאלאר, עס סארראגס 1800 זיץ־סלענער און איז •רעכטיק דעקארירס און נאסיגט מיט קונםס״ מעבל, סארהאנגען, לאמסן א. א. װ., מיט *לערלר־ גושע נאקװעםלעכקײטן, װי דער װארשעױער יסקאלא/ למשל, אדער גאר װי קאמינסקי׳טעא-ער. דער מוסר״ ה־״על; א/ץ זאל סען אזזעקגעכן, און א גביר זאל מען זײןי (דאס נאניט זיך נו נױ׳יארקער םעאמער און נישם נו אונוערעז) נום ס1יס סון ש. ױשקעװיטש דאלס געװען א י1שר, מ׳זאל א1י66ירן אין ײדישן מעאטער זײנע א איעסע, און בוס_ט1יס סון י1אל עננעל — דער שניאור״כאר זאל ארגאניזירן אן אװנס פין ענגע׳ס מוזיקאלישע שאםונגען. יעי• נחמז מײזיל־1 ר א נ י ־ד ײדישע ליםעראסן און זשורנאליסשן אין װארשע זע״ נען אײסנעקליבן אץ רער סארװאלםינב: ד־ר י. גאט• ליב, א. זאק, ם. םאזעם, ה. ד. נאמבערב, י. סאש, ז. סענאלאװיסש, ד״ר י. סיגסשעװסקי, א. קאניזנע, *. קארליגױס. קאנדידאסן אין דער םארװאלםוננ: נ. בוקסבוים, מ. זילבורג, אהרן נײסלין. םארײנס״ געריכס: א. הארסגלאס, ד־ר ם. זילבערסארב, זרבבל, ני מיכאלעװיסש, מ. ג. 6עלרשםײן. רעװיזיע־קאםיסיע: ה. איש, א. גאװזע, װ. שולמאן. די קאסעררע 8ון ײדישער קולסור בײ דער אוקראינישער װיסנשא8סס״אקאדעםיע גרײם נו אן אויסשסעלוננ סץ אלע דרוקזאכן, װאם דאײף געעסגש װערן נום סן״םן יארניים 6ון דער רעװאלוניע. אין דער אײםשםעלונג װעש ארײנגײן אלץ, װאם עם איז געדרוקס געװען אין ײדיש 6אר די יארן 21-1917. דער געװעזענער ■רעמיער־מיניםםער, דער 6ירעי• 6ון דער לײבאיי״אארסײ ראמזײ מאקדאנאלר איז געױארן א שםענדיקער מיסארבעסער 6ון נױ״ יאיקעי־ ײדישז יסא*װערםס״. ם׳איז נאר נישט בא״ װוכס, ני 6ון די ײדישע זײסן אדער 6ץ די עננלי״ שע ..■ײדזשן״. דער באקאגטער הענרעישזר שרי6סשסעלער נ ביסשרינקי, דער מחבר סונם ראמאן .ימים וליל1ת״ טעג און נעכס) קוםס נו8ארן קײן ■1ילן. אץ ביאליסםןקער ידאס נײע לעבן״ דרוקן זיך זכר1נ1ת 8ון מ. םוקסמאן חעבן י. נערשאדסקיס לענן אץ ביאליססאק. אונזער #דעמאקראסישע', י#ראנרעסיװע• קה״ה האס נישס גע8ונען 6אר נײסיק נו באערן דעם אנדענק סון די 8ארשסארבענע גר1יסע ײדישע שוײי בער יה1אש און אחד״העם. א שאנדע: נו װאס די 6רו:לאקעש־נבועקעס רערםירן די ײדישע זעלבס*6אר װאלסויגג ם׳איז דערסינען דער נװײסער נומער .אילוססרירםער מאיאזץ״. .*•י די ביכער״אויסשסעלונג 6ונם קאאאעראסיױ ,ביכער״ װערס די סעג נעע8נס. דער באזוך — אן אומזיפשער. 8ארלאג ב. קלענקין איז נוגעסראטן נו זענן א נײעס באגד דערנײלונגען סון י. א6אטאשו ״לינסשערײ״. א. לעיעלעס דראמע ישלמה מולכו״ װערט אינס איבעיגעזענט אין העברעיש, זי גײט ארײן אין רעסערםואר 6ץ #הבימה״. יעקכ 6יכמאן בעם אונז מיםעוםיילן, אז זײן ארסיקל, װאס איז געװען געדרוקם אץ די ,לים. בלעסער״ נוס. 2 *יז א סראנםעבס סץ א גרעםערער ארבעם אץ אז ס׳איז אן איבערזענונג םון העביעיש. .*סי יע?ב דינעזאנם .יאסעלע״ ערשײנם בקרוב אץ א נײער אויפלאגע אין םארלאג יאחיס8ר״. אין דזם בװײםן נומער ידי נײע געזעל״ שא6ס״־ גײם א גרעסעי־ער ארסיקל װעגן די ,ױארש. שרי8סן״ 6ץ י. ראסאאארס. % װי די אלמנה 8ון יה1אש האט איבערגעגעבי, האס יה1אש באװיזן איבערנוזענן נאנץ מנ״ך און א1יך נונויסנעששעלס די אלע םויזנטער באמערקונ ען נום יענ״ך, 7 זא כ ל י ט ע ר א ט ו ר דער בוןק*ננזער העברע־ס-יזויעער שרײבער •. *. םרירדעש םײערם *יעס וײן סד-סן נעכ1יר[-םןנ. וע־ —לנער ייסער*סן *ין!םורנ*ליסםן-6*רײן ה>ס *יננ;-*ררנס * םױעריענן נ*גקעם ינב1ו ועם ייבי- ל*ל *ין ז*י 8ון וער ײוישער רע*י-נינזנ*זיע. ,-.*י שנה רעם 12-סן ה.ח *יז *ין װ*רעעװער י-דע-וזסן-םןרײן ם*רנעקוםען * םר1יער-*װנם נו וי םיביס סזן יה1*שעס ס1יס■ ועם *װנס ה*ס נעעםנס ז. םעג>ןי*װיסש. ס׳ה*נן נערעום װענן יה1*שן *ין זין ם*6ן: נ. סײזיי, *. ק*ךיזנע *ין מ. ר*װיםש• ע־׳ י־ריע - ש.עי ה*ט נעיײענס ,ה*זינו' *ין יח־יםעם *ינערזעניננ *ין ו*ם יױ .*1יגן-. וי עסדענע הונדערםעד םענםשן ה*נן *1י6נזערקז*ם *ייסנעהערס די רעסער*סן *ין ד*ם יײענען. אין קליװלאנד איז םאיאן א שםאט״פארק, י*ןס שראנט דעם נאםען ״שעקסו-ר-אארק״. יעדער נױם טראבם דארס רעם נאםען סון א גרױסן אמע׳ רי;*ניםן שרי6םשםעיער. יענסנס, װען דוד •־נםקי ה*ם נ*זוכס קייװי*נד, ה*ם וי שס*ט-6*רװ*יסיננ פים נרױם נערעמ*ניע *ין זױן *נװעזנהױם נעםי*ננט * ני־ם, ״*ס םו*נס דעם נ*םען .דוד *ינסק־־. .*ב דער ,זײדע׳ מ*ריס װינסשעװםקי ה*ם *נ- געהיינן ני פ*דע6נםיעסן זױנע זכרוניזז *ין ״םרײ- הײס־ אינםערן נ*סען ״ועם זײונם װינקעיע״. •<*> ד*נערשםיק דעם 10-פן ה. ח. *יז 6*רנע- קינלען * םרייער-*װנט נום *נדענק סין יה1*ש *ין 6*ריז פ-ם דער ב*םײייקוננ 6ון ש. >ש, ז. שני*ור, ד. א-נה*רן *ין ב. גי*זס*ן. .**י דער װיינער ייםער*םן - 6*ר?ןן ה*ם ב*- םזןסן *רויסנונענן * ז*סיבוך ״װיינער שריםטן־ סיס דער נ*םײייקונג םין *יע װיינער שרי6טשםע- יעד *ין ישיר:*דיסםן. ס'*יז *ייסגעקיינן נעװ*רן ) קןר־סיע םון ש י. ניסר*ן, ז. רײזען *ין ח. יערי[ ני ש*פן די נ1יסיקע סיסיען 6*ר דער יײסנאנע. יסי שבת ,דעם י-טן 6ענרו*ר, ני דעם נװײ. י*-קן דערשײנען 6ונם זשורנ*י .*ייסקום־, ה*ס יע־ •םורנ*י *ױנגע*רונס *ן .*1י6קום-נ*נקעט־. *0 דער נוענ*ס *ײרעסער ייםער*טן - 6*רײן ייי'-• ):נענומען *ז* םין רעז*יוניע: .ננדי די נ*, יײ״ק 6ון חנר נו חבר ז*י װערן נענסער *ון דז־זדער, נ*שייסם די ם*רװ*יםונג *ויםנונינן די נז־ז :הײסן פונם דערשױנען 8ון נוך ,הןריז*נסן• יי1 *ײנ*רמען דעם מהבר םון נוך, חנר י. נ*װי- נ'י לר־. * הױניש נ*נקעטי־. י— *ין נױ-י*רק ערשױנס * נוך םון ם. אינ- ײ־סז .*ין וי נענעיםן 6ון חנ׳ד־, חםיוישע דזד־־ה װענן דעם רבי ר׳ שניאור זיסן. י. זיננערס נױער ר*פ*ן .שס*י *ון יענט זיך *ינט *ון *ין עםיענע װ*נן *רוס י,־ '•־ ערשײנען *ין נ. קיענקין-8*רל*ג. משה יױנ ה*י*ערין *יז נוריק *רײנגע- ־יי' *ץ ניו-י*רקעד .סרײהױם־. די ייםער*סור- ׳״־9' י סון .6רױהױם' װערס *יץ פ*רנרעסערם. *ין נױ-י*יק דערשױנס * דרײ״ח1רשדיקער *ז'י ןנישער זשורנ*י .שוי *ון יערער־- *ײף דער *יגעסײנער 6*רז*סיוננ 6ון די