Literarishe bleter · 1927-01-28 · 4 (28.1.1927) · p. Seite 76

ליםער*ר?שע בלעסער 76 4 זא ה. לײווילום ״הינטעדו שלאס״ (#ארלאנ *. קלן*קין. זױלנן—װ*רשע) דן איו איגערגעגעבן $ סיסע םיסטישע *ינערלזנוננ װןס איז אי רעאל, אי םיםבןליש, װי דער שסײנער םון גר1יסע םײסטער, װןס הויבן ןן פון רעאליטעם און עס װערס ם*ר• װאנדלם אין םימב{.ל. $ס װי לײװיק שילדערס # שםועס 8ון דער שמוב, װו ער קל(פט ןון, םען זןל אים ארײנלןזן איבער• נעכםיקן: — .םורםלט װיר ןר א-:ןר: עפן, םרןנ, ניסם סרןנ! אונזער םזל שױן: ם ל ר ו ו ו י נ ן ן א ו י * ן ו ו ע נ׳ £ןראן דן אין בוך לידער, װןס םןכן ן בןזונדער■ שסארקן ר1שם. עפעס איז פןראן ן נו1יל אין דעם איפן, װי ער שלןגס דעם פערד, װןם איז ןפגעשסןנען אין װעג. (.םײנע הענט אין בלוס׳) און װי ער דערהרנעס דעס, װןס הןס זין ןר1יפגעזעעס רײסנדיק אויפן ם1יםן 6ערד. אץ די לידער דער• קענס םען ש1ין דעם שםעשערדיקן לײװין דעם ןםקעס, װןם איז גרײם נו נעםזן א1יף זיך ענויםן דעם דיכםער פון ,ן שנירל בלום׳ ןדער פון די לידער, װי ,די העלזער א1'סגעב1יגענע נו דער שתיסה׳, װעלכער הןם לינ נו רעדן װעגן װײסע װ$גן, געה־יםע שליחותן, שסופע לןנגע ןפװןרםונגען און — װענן ס1ים. עס איז ן סרה־שח1רה ןן פעסיםיזם, ן םיםםיעיזם ןן דער םפעביפישער ןפלייקענונג פון רעןליםעם. לייװיק איז אוםעסום דער ןםקעס, ןבער נישס עוליב יאוש, נןר נולינ עפעס א געהײםע םיסיע, װןס עם איז סןרןן א1יסעוםירן; און םערקװירדיק׳ א1יך דערם־ם איז ער אײגן און נןענס דעם ײדישן געםים און גל1יבן, און ער בןהערשס דעריבער אונזעד עםןביע ןם־לו דןרסן, װו ער איז צוליב קןרגקײם אין םסיל נישם איננןנבן קלןר. עס איז פשום ן פרײר, װןס םיר הןנן װידער די געלעגנהייט עו לייענען ןס די דןזיקע לידער, װןם םים זײ איז ה• לײװיק ןר1יפגעסרעסן א1יף זײן םערקװירדיקן װייםן דיכםערישן װעג. __ זסראמנ• פארלאג ב• קלעצקין א. לעיעלעס שלמה מ1לכ1 (דרןןמאםישע םןועמע אין 10 נילדער) פרײז 4> גילדן_ ״א^זיספר/ װארשע . ערשס ערש־נען: דער טרבהעלער מיט די פיס אר1יף נײן הוםןרעסקן, סזנענקעס און ■*ו־פדיןס צום ל-ענןן אויף ןו־ינםן, פאר ל־יםן, און אויך א:ן דער הלם, סאר געסס (ןנשטןם עיבודו ■ר-ז 450 נילדן זדרן* 1 ,ס״וםגבזפ^ ,״מ £ (־1 0 א 8, אין ןס דעם באנד זענען ןרײן די לידער אין פןעםען, װןם לײװיק הןם געשריבן פים 12-10 יןר עוריק. די גי1 סע, קןםפליצירםע נןסור פונם דיכסער קוםם אין ד י לידער צום א1יסדרוק דורך אײנםןכע װערסער. די קןנסםרוקציע איז דן 1 םשוםע, דער םערז, על־פי־ר1ב ן יאםב, איז ן לײכםער. ער שפילט יץ־ דן נישם םיס קיין בילדער, םעסןפןרן און פשדים. םןר ן בײשפיל הןס לייװיקן דןן נעדינם דער ןלםער אײנ• םאכער ססיל םץ די םןר-עקספרעסיןנ ססישע צײסן• ןן א1יסער• געװײנלנכע קירצקײס, ן קןרנקײס אין װערסער איז פןרןן אין די דןזיקע לידער, גרייםע געשעענישן, װןס װערן ביי אים װי ןפגעהןקס אץ סיסן, הייבן ןן ערשס צו לעבן אין דער םןנןסאזיע פונם לײענעי״ װעלכער װערם א1־ף ן שןרסן און דירעקשן א1פן ןננע־ענס 6ון דער קרןסס, װןם איז נעשפאנס אינם ליר. דןס קןסעגןרישע אין לײװיקס לירער, דןס ןנזןגנ• דיקע, רןם נרןסעסקע פןכן ן סאפעלן רישם צוליב זײער פןדקסשיםדעכךיס אוו נןענסק־יס צום ײדישן בןנעס. לײחיק הןס ליב, דםשל, א1יסציניצן םןר ן םןםיװ די• ןדםע ײוישע םצװה פון הכנכת-א1יח־ם. זײן בןליבםע סרןזע איז ,פען װןרט אי ף םיר׳; זץי אלײן שילרערט ער ײי ו װאנרעינדיקן ןרעםןן, ן ג־יער אין ןפנער־סענע בנר־ם, װןס דןיף ערגעץ ברעננען די גאולה. ן שםיק םןדקס-םןםיװ. בכדל דערםןגם ןס די שסרעננק־ים, די סײערלעכע םןנןסןניע אין די םרימקײט — ןן די ןדסע זײדעס, די שײײננדיקע, בײזע כלי*ק1רש םיס די לןנגע בןװןקסענע בדעםען, װןם םלעגן אין צײםן 6ון גזרית• רע1ת אוםקיםען על קדוש־העם. לײװיק דערםןנס ןפס דןם װןרם שװײגן, הןנרלונג קוםס בײ אים אײביק פןר ןן װער> סער, י1יפן װונק, פים ן שםילן שפרוך, םים ן פשוף-ססיםול. דן ייז ער נןך ן דיכשער ןן קןפריזן. ןן װידערשפרוכן, ןן געמןכשע השקידיקיים, הןשערדיקײם, װןס איז ןז1י כןראקםע• ריםסיש םןרן עקספרעס־ןנ־זם. אויף ו תםיםותדיקן, אוםשולדיקן אוין גיס ער איבער די רירנדיקססע געםילן און סיסוןציעס. גרי צו שילדערן די ליבן פין ן מוסער צי ן קינד, װןם איז 0ון איר דערװײםערם, ןדער עם איז כ1ים, איז בײ אים גענוג ןס די פיר קארגע שורהלען: ,שלאסס די פדעםדן טוטןד פץ דןם ק־נד רןם װײסן, — נא:צן נןכש איך ילינ אים — ר־םט זי דך סאר ד״סן ׳ די דןזיקע סיר שורות רערםןנען יענע שרעקלעכע םעשי;ת פון די ס1יסע סןםעס, הןס קוםען אין די לײדיקע ב1ידעם־שםיבלעך װיגן זײערע קינדעינ לײװיק שעפם 0ון פןר• ם*ככן קװןל סון סןדקס ע״ןם, און עס קוסם בײ אים פןר װי נישם־װילנדיק, װי ער װןלס ןנרערש נישס געקןנס. — פארסיססע פסיכןלןנ־שע איבערלעבונגען ניס אונז לײװיק איבער אץ דעם סײד םונם ביך ,ה־נםערן שלןם׳ ,אין שגײ׳. די שרעק סון רער נאכש א1יף די בוריןסישע בןשנייםע סםעפעס, בעת א גרו סע רונדע דבנה קוקס זין־צו, װי ער אינאײנעם םיםן פ^רד שלע־ן ד$ם לײדיקן שליםן ,פון שסר1י און שפאן׳ און דערנןך, װען ער קוקס זיך אום און .םיר ראכ־ז זיך פלוצליננ אויס, םיר שלעסן נאך א דרלנזן, *זױ װי איך אלין יןלם לינן סױט אלן שליטן.' פארלאג