Literarishe bleter · 1927-01-07 · 1 (7.1.1927) · p. Seite 20

ליםןרןירישע בלדפזר 20 1 בײם באװוסטורעזשיםער לעאו שילער הןפ דןס •1ילישע טעזסער דן ןנגןםרן*[ *1־ף < זײער נירריקער םדרגה. נןןלרד *ון זײער ■ריםיםיװ. םיץ 1*שײדנססע *רבעם הןם זיך דעריגער *לעםען *ויםגעװיזן רעװןליעיןנער. פ*ר פיר זענען די םכלוםרשסע עקסעעריםענסן פינם •ו־לישן םעעםער נלװען #*ישיעפיקםע, װעלכע הןגן םיו װײניק ג#• •רידיקט. די אינסעיעסןגםססע ןרבעס £*ר ם־ר. *יז ג;װען *ין דער ,רעדום*'. ם ר זענען גענןנגען דןרס א1י8ן װענ םון םםאניםל*װסקים סעאםער. *יך האב דןרם *זיםגעקליגן 8 דעפערםיאר ס ן פןלקס״םיסםעריעם, *ויי ערום קןן םןן דעס *קסיןד *רײנביןנגען *ין התלהבות *ון 8ר1י810קוסען 6ון אים זײן קינססלערישן ,איך*, װןס *ינסערעסירם םיך שס^רק. פ־ין רעזשי הןם די *1י6נ18ע בו םארשסענדיקן זיך םיםן *קםיןר אין ם־סן נןנען 8נס*ם.ל. *יך ב ן גכיל 8ן ןנהענ• גער שון קןלעקסיװער ^רבעם. אין סעאסער שע־לם 8 בן• דײםנדע רןל דער םןשיניסס, בינע־ארבעםער, עלעקםרןסעצניק, 3כלל יערער אײנער, װןם #רבעם ם ם א1יף דער בינע• דער רעזשיסער דןרף שסײן *ין קןנטאקם םים זײ *לעםען, בדי געפײנזאם עו ש£8ן דאס געװונשענע. דערנןך קיםס םײן ןר• בעם *־ן .בןגוסלןװסקי סעאסער׳. סײן עיל *יז געװען עו ש68ן *ן ערלעך קינססלעריש םעאסער 6ןר די נרײסע םאסן, גינן זײ דןס, *ין װ$ס זײ נײסיקן זיך. לײדער, ןנער, *יז םען נישס ןשהענגיק 8ין זיך 8לײן, נןר 8ין ם^גיססראס און דער ■רעםע, *יז םען נעניים נעװען גיגיײןר 8ן זײ ןםסםןל ן נײן. דערינער הןס זיך דןרם נןקוםען ן םישיםןש... *לס *ײנע 6ון םײנע *ינסערעםןנםםסע *זיפפירינגען *ק נןניסלאװסקיס סעןםער-זןגס שילער-הןלם *יך די ,וױנסער• דערצײלונגען׳ סין װ. שעקםסיר. *יך הןנ זיך בגלל נןםיס *יבערצורייםן פים דךם נןסורןליססישן שןבלןן-םעןסער, *ײנ• סירנדיק דינןםישקײם *ין נןװענלעכקײם, װ״ל דןס רעגס־אויף *ון םןרשםןרקס דעם *ינסערעס םין נוש1 ער. *ון דן דריקס זיך *1ים פיק קעגנערישקײם נו קרעגן, װןם זײן *ויםגןנג• ■ונקס *יז די נןסורןליםסישע ריסםיזןניע *1יף דער בינע. ככלל איז דן אין ■1ילן שװער ערנסם נו ןרבעםן, די סעןםערס ליגן *ין די הענס 6ון ■ריװןםע םענסשן, װעםענס ןםיירןניעס זענען גןר ןנדערע... דערינער *יז דן זײער שװער גי ש68ן 8 רײנעם ק־נסםלערישן סעןסער• — םײנם *יר גישם, ןז דןם םעןסער דןרף הײנם ג״ן *1יף ןן אינםערנןניןנאלן װענ, װי לםשל, קיגןז — 8 שװערער ענין — וןנט שילער — סריער םץ 8לץ— די שסרןכן-ארןגע, די *ינסערסרעםןניע פינם ןקסיןר. ס׳איז לעכערלעך נו ש#ילן 8 סרןננויזיש ןדער ײדיש שסיק. װ• עס שיילן עס פראננויזן ןדער ײדן, ס׳װעס נישם הײסן געש^סן, נןר קןפירם. ם׳װעם נישס זײן קײן םעןםער, נןר םןריןנעסן• ששיל. דער •וילישער ןקםיןר, כ׳םײן דער קינססלער, ברענגם ןרײן דןס ■1ילישע, מץ װןם םןר ן שסיק עם זןל נישס זײן. •ונקס װי דער ײדישער נרענגם דןס ײדישע *ין זײן ש*יל. ער *יז עס םחויב נו נרענגען. דןם םעןסער קןן ןנער זײן *ינםערנןניןנאל *ין דער *ידעע. דןס םןדערנע סעןםער ד*רף זײן די םרינונע םןרן נ״עם שעפערישן װןדם, ■ןר די נײע םענםשלעכע ■רןנלעםען *ון *ידעען, *ון דערנו *םרענס םאקע *ון ד*רף שסרענן דןס םןדערנע םע*םער. םיר רעדן *1יך װענן ײדישן םעןסער. שילער הןם ן גוםע פײנינג װענן ײדישן ןקסיןר. ײדן— לעדן שילער *־ז *יצם דער אינסערעםןנס• סםער רעושיםער אין ■וייין, ער איז נעװען דער ערשסער, װןס האם דןם 6ןר• עיםערסע ■וילי• שע םעןסער 8 שסוים געםון ו־ויפן װענ פון די נײע םןדערנע םעןטראלע שםרעמיננען. זײן רןזשיסערישע סעםיקײם הןם ער ןנגעהוינן אין דער טעאםער םםודיע ,רעדום*', װןס איז געװעק *ײגנסלעך דער װןרשסןס פןר נוגרייםן ן בעסער ■1יליש סעאסער. נןך דןרם, *ין װןר• שןװער .יעדוט*', האם ער *רויסגעװיזן הויכע םעןסרןלע קולםור *ץ םיפע פןרשםענדניש פןר דער םןדערנער בינע. שפעסער קימען זײנע עקספע־יםענסאלע און *ינסערעסןנםע א1י66ירוננען אין װןרשעװער .כןנוםלאװסקיס םעןסער׳, פים װעלכע ער הןס זיך דערװןרנן דעם ערשםן ■לןץ נװישן רי ■וילישע רעזשיםערן. ש־לער שדןמם 6ון קרןקע, זיק העכערע נילדונג הןס ער בןקיסען אן ש־ןגקרײך, װו ער הוס נעענדיקם יעם שילןזןשישן סןקולםעס. ער הןס זיך 6ןרנוםען זײער פיל *1יך םים סעןריע פץ םיזיק *ון םעןשער. די ע־שםע רעזולםןםן 6ון זײנע םעןסרןלע םסודױםש זענען געװען 8 רײ *רםיקלען װענן סעןשער, װןס ער הןס פפרעשנסלעכם *ין פארשײרענע *ויסלענדישע נײםשריפסן, װעלכע הןבן ןרויםגערופן ן םןר׳ *ינסעיעסירונג נװישן די םעןסער-םעארעםיקער. ער הןם *1יך נעדרוקש ןרסיקלען *ון ן נר1יסע ןרבעס װעגן סם. װיסשיןנסקי אינם עננלישן זשורנןל ,דע םןסק/ װןס *יז דערשינען אונםער דער רעדןקניע פון בןריםםן סעןםער . רעפןרםןסןר גןרדןן קרענ• קײן ■וילן *יז ל. שילער נעקוםען *ין יןר 1917, װו ער ה1יבש ןן זײן םעןסרןלע סעםיקײם. *יך הןנ זיך געסרן6ן םים שילערן ןװנם״צײס, *ין דעם ניבליןשעק-נ־םער 6ון סעאםער ,עןלםקי׳. ן םיסלװוקסיקער, סעשסגענויסער, פיש שןר6ע קןנסורן *1י6ן ■נים. ער רעדס 6עסם, *נםשלןסן. *1יף םײן ערשסער שר*גע װעגן זײן םעןסרןלישן קרעדן, ענס£ערס שילער: - ס׳איז םיר שװער גענ1י עם צו 6ןרםולירן על רגל אחת. *יך הןב נישס קײן שים ןבסןלוסע םעןריע, ל1ים װעלכער *יך זןל ריכםן םײן ןרבעם, װײל ןזעלכעם *יז נישם םענלעך. *יך שןרנעם זיך םים כעןםרפלער םםש1תדיקןר 8ר- נעס. פײן םעןסיןלע סעסיקײם הןכ איך ערשם נישם לןנג ןנגעה1ינן, װײל *יך הןנ נישס געהןס װו נו ןרנעטן• *יך