Literarishe bleter · 1926-12-31 · 139 (31.12.1926) · p. Seite 891

891 ליםערארישע בלעםער 139 זא ס טעאטער און קונםט דער בזןװיססער לעסישער דיכסער י.י8ינים, דער אידטיקזגר לעםישער!ילדינגס־פיניככער, הןט באזוכט די $5רשטעלינב 6ין ,ד*יק״ אין ריגער ײרישן םעאטער. דער דיכםער גיס איבער דעם טעא• טער די אוי66ירי:ג םין זײן ■יעםע ״ײסף אין זײנע ברידער״. .**י דאס קראקעװער ײדישע טעאשער׳א*ז געביירן אין א גוטן מזל. אזא ייעםע װי .הינקעמאן״, װאס װארשע האט אויסגעהאלםן נאר אױנגלנע מאל, גײט שוין אין קראקז א 10 מאל# אין װי ס׳װײזס אוים, װעס זי נױן אי גױן. די סעג װערט אויפגעסירס א נײע ■יעםע .ליכט אין שאסן״ סינם ײנגן שריסט״ שסעלער בנימץירערלער, דער רחבר 5ינם ראמא ״אייף אלסער ע*ד״. *יריק מיס א יאר האס זיבמינם סורקןװ אוי6גע6ירט ב. רעכלערם א פיעכע .די באלדענע ר1יז״ מים גרויס ערםאלג. דאס טעאטער ראס בדעה אויסגוםירן אינגיכן ■רגעם ״אין ■אליש אויף דער קױם״. זיבדינס סורקאװ—אין װארשע,״או1 יאנאם סורקאװ—אץ קראקע! ײשר כוחכם• ** די קילסיר״קאמיסיע גײ דער װארשעמער קהלה האט מיס א מערהײם 6ון שטימען אינעװןרםן דעס 6ארשלאג נו ם־בסידירן דעט װ.י.ק.ט. 6 ס1יזנס גילדן. ה. לײװיקם .שאם״ בױט שוין בױ יעקב בן־עםי אין ,קינסש״טעאטער״. .דאם נעגטע געבאט״ אין מ שװארנס ,קונפט־םעאסער״ גױט װאס-װײסער מיס אלץ א נרע״ םערן ער&אלנ. אין לזעינבראד איז געע&נס געװארן א נײ ײדיש סעאסער אובטער דער לייסובנ סין דעם בא- װיססן סעאטער-קריסיקער און סעאסער״סיער קובעל. מיס דעם אנםײל 6ין דעם בארימטן ײדישן קאםסאזי סאר אכראן און ארסיסט מאנולעסקא. אין דעם םעא״ טער װעלן געשסילס װערן ײדישע דראםע אין ײדישע אשערע. די רעגירונג האט ארויסבענעבן דעם נײעם ײדישן טעאטער א סובסידיע םוז ס30,00 רובל. דער באקאנםער ארםיםט״רעזי-יםער רידאלף זאסלאװםקי, װאם איז נעװען לענסן יאר אין ארגענ• טינע, איז געקוםען קײן ניי״יארק מיס זײן 6רוי בערטא זאםלאװםקי. זױ םרעטן-אויף אין 6ילאדעל6־ע. די נײ״יארקער נײסונגען מאכן זאסלאװסקין א 6ײנעם קנלת־סנים. ,װען םירס מען אויף א ■רעמיערע אץ אױער סעאטער?״—6רעגט א מיטארבעםער סון,םאג״ וײם םארװא״טער םון קעסלעי.״דעם נעכםטן םעזאן״— עגטםערט יעגער קורץ. דער .קלײבער מזיק״ מיס מאלי ■יקאן גױט שוין זינס עטלעכע חדשים בײ 6ול״ בעאאקשע זאלן, האנן זױ דארטן נײם סיט א גײער ■רעמיערע. יולױם אדלער שסילס זײבע פיעסן אין לאדז. לאנב לעבן זאל ער# ױלױס אדלער״ און גאר־ נישס װעלן אממארן 6ו,־ #ײלן. װו ער איז, איז דאך םאראן א שטיקל לײסיש סעאםער מיס םײנע אוי6 טירונגען. רעי• נחמן מײזיל־1 ר א ב י ▼ פיטן קומעגדיקן נימער ״ליסערארישע כלעםערי. לויט א מיססײלונג 6ון ■ראס. יעװגעבי קאנאראװ נום ײװ״א דאט זיך בײם אלגעםײנעם ססודעבטישן קרײז 8אר װיסנשא6טלעכע םאישונגען 6ון לעביגראדער אוניװערסיסעס בעברינדעס א באױנ• דערע סעקניע פאר דער 6ארשוננ סון דער ײרישער שסראך אין ליסערןסיר. 6ארז*נער 6ון דעד םעקניע — ■רא6. קאגאדאד. דעם 2>סן דענעמכער ה. י. איז 6א'געקימען די ערשסש זינמג סון דער סעקניע װו ל. װ לענקין האס רעסערירס אויף דער טעמע .די מעסאדן 6ון דער דײסשער דיאלעקםאלאביע איו זײער אנװענדונג נו דער ײדיש־6ארשינג״. עם זענען נאך אבבעדערקס געװארן רארםראג;: ױעגן דעם װײם״ רוסיש״ײדישן דיאלעקט (ל. װילעבקץ/ ײעגן א עסײ מאלאגישי װערטערבוך 6ון ײדיש ■רא״עקט 6ין ■רא6. קאבאראװ) אין א ייױ אגדערע. . ם׳דרוקט זיך און בקר1ב דערשײנס ה. ג. אועיס .קירנע װעלס״געשיכסע״ םין ענגליש איבער״ בעזענם שרה לערמאן *סי ד• טעג איז געװא^ן 5 3 יאר ױנט ם׳איז געשסארבן אץ װילנע אײזיק מאײ• דיק. אץ ,לעמ״ בערגער םאנעבלאס״ איז אפגעדרוקס אן איסיקל סון ח. לעװץ װעגן א. מ. דיק. ** נים דרײננטן יארנײט םון כראנים״אװ גראסער זענען א*געדריקס אין אױניקע ײדישע נײט״ שריםםן ארטיקלען ױעגן רעם באװוסטן ארבעםעד״ טוער. .*■י דאם .מעזריטשער דאכבכלאס״ ק״אגס זיך, םארװאס די יארנײסן פין מענדעלע אין אנסקי זעבען אדו*ך אומבאמערקס אין דער ײדישעי םרעסע. א נע־עכפע סענה• אץ ריגע איז אץ עלסער 6ין 5 4 יאר גע• שלא-בן די באקאנטע זשורנאליסטין אוז רעװאלוייא• נערין אננא ליסש־ץ (לימא/ זי האס אױך געשריכן איטיקלען אין ײדיש. אגב, אץ .ײדישע װעלס״ א רענענזיע איבער א. מאגדע״ינגם בוך. משה זילבירב זענס אינס איבער דאס בוך ,״זימעל און קאמס,. 6ין זשאן ריכארד בלאך אץ ייאמבער ענײדער*6ארלאג אין נערלין זע:ען רערשינען אץ דײטש 92 לידער 6ין יהודה הלוי. די אינערזענינג איז געפאכט דורך 6רא:ץ רןזעננװײג. אץ דער .גײער 6רױער •רעםע״ 6יבם 19״סן רענעמבער גע6ינען םיר א לענגערע רענעגזיע װעגן של1ם אשס .קידוש השם״ און די ,נשוםסאבע״ רין 6ון קאססיליען״, װאם זענען דא נישם לאגג איבערגעזענס אײף יײטש די שרײבערין 6ץ דער רענענדע, מאריאננע טרעניםש״שםײן, ל1יבס די נײיי ראמאנען, דער עיקר—.קירוש השם״ אץ דעדזעלבן נומער נעסינס ײך אײך ון ארכיקל װעגן דעם םארשסארבעבעם דײםש׳ײדישן דיכסער מאריץ הײמא־. דער ארס־קל״שרײבער סעליקס בראון# באסאנס, אז מ*ריץ הײמאן איז געױען א גוםער ײו, ער איז אײך נעװען נישם קײןקלענערער דױטשער סאםריאם. אץ .לןריס סעגסועל״ סון דענעמנער איז אסגעררוקס ן גענויע ניןנרן6יע סון ישראל זאגגװיל. דער םתבר 6ץ דער ביאגראסיע איז ס. זשאיזש ראסי. כ ללטעראמור קײן װארשע איז געקוםען נו6ארן דער באקאנסעד ײדישער דיכסער 6ון אמעריקע, ב8תלי גראם. נ. גראס בןסײליקס זיך אץ סיל אמעריקאנער אײםגאכי מיס זײנע לידער און איבערזענונגען. עס זעבען אויך דערשיגען אץ אמעריקע אץ בוך-פארם .לידער״ (1920), *כאלמען (1919), דער װײםער רײסער (1925). ג. גיאס שסאמס און קאלאפײ, נאליניע. אץ װארשע תעס אײנגעארדנס װערן א רעסעראס סונם דיכסער. .*ור אץ ,סרײהײס״ ד וקן זיך יעדע װאך אברהם רײזעבם ליסערארישע ערינערונגען א. נ. ״?■יזאדן סון מײן לעבן״. די ערינערונגען זעבען נישס באר אינסערעםאנסע שסריכן נו א. רײזענס ביא:ראס*ע, נאר א1יך װיכסיקע מאסעריאלן נו דער בעשיבטע סון דער ײדישער ליסעראטור נוריק מיס א 25—0י יאר. .**י דער י. ל. ■יץ-שרױכער סארײן אין אמע- ריקע דאס ארײםגעגעבן א װארעמען אײסרוף נו דער ײדישער באפעלקערונג^אין אמעריקע נו שטינן די עדד־אײנארדענוגג 6ון ײדן אין ראםב6אײבאנד. סון די ססב פארײנס״פיסגלידער האבן שײן גערתמס העבער 150. דער חידש ״ זשורנאל 6ון סאניאליסגישן ױגנט־סארבאנד .װלהײס״ ורעכסע ■1עלי ניץ) א־ז דורך דעם רעגירונגם״קאמיסאריאס אסגעשסעלס גע, װארן ביזן ■ראנעם, װאס איז סארפירם נעװארן קעגן דעם רעדאקכאר• ,**י דער סונקעלער האס לענננם נאזוכס לאדז, לאװיהש, קוסגע, קאלא, קאנץ, לענסש םש, װלאנלא־ װעק, טאמאשאװ, זשיכלץ, באהסינץ, באמבץ״ יאנ־א״ נעץ, אזערקאװ א, א., װו ער איז ארױסגעסראטן מיט זיין אױגעגעם רעבערסואר. .**י ז. םעגןלאװיסש גים כקריב ארײם א ביך .לידער סון נעכסן״ (אץ נישס װי ע״■ סעות איז;אפגעדרוקס אין סארי;ן נומער ,לידער 6ון אינס״)• רחל סײגעבבערנ האס אנגעשריבן א דראמע אין 4 אקסן ,סעכסער״. די דראמע באהאבדלם דאס הײמאסס פראכלעם 8ון דער מאדערנער 8רײ, איר ליבע, חתונה און נוזאמענלעבן מיסן ראן. ס׳איז דערשינען אץ נױ״יארק א בוך דער- *ײלונגען םון י1סף טענענבײם א. נ. •אין סײער״. ,*■י די ײרישע היססארישע םעקניע בײ דער אוקראיגישער װיסבשא8בס*אקאדעמיע, נאארבעט אינש א זײער רײכן סאסעריאל כנ1גע דער געשיכטע 6ץ ײדן אץ אוקראינע דער ערשטער כאנד, װאס װעס ארײסגעגעבן ײערן זו דעם סז״יאריקן יובילעאום 6ון דער רעױא״וניע, װעס באהאנדלען די געשיכטע םון ײדן *ײף אוקדאינע םאר די לענסע נען יאר. ס. בימקא האס 6ארענריקס א נײע דראמע *םארך״בײגער־ 6ונם לעבן סץ די ײדישע קרעססיקע ײדן אין ■וילן. תלוש האס 6ארעבדיקט א ■יעסע .דער םןרסאלגסער״ 6ונם לעבן סון די חלנים״ייאנערן אץ איי נוריק מיט עסלעכע יאר. דער ערשסער באנד ,זשאן קריםסאף״ אי שוץ געענדיקס אץ זןץ. די אבאנעבסן 8ון *ליס *לעסער״ װעלן בןקופען נוגעשיקס דעם ערשטןבוך