Literarishe bleter · 1926-10-01 · 126 (1.10.1926) · p. Seite 659

659 126 זא ליטערארלשע בלעטער ל1 א דער ם*רי*ג .קייטור-ייגע• *ון,די װעיס נינן *ר1יס די װערק 6ין נ. מ*<*ם*ן *ין ײדיש ל1ים דער *מעריק*נקר *ויםנ*נע. ** *ין פ*רל*נ .סול *ון ניך׳ (מ*םקװע) *יז דערשינען: מ*ריס װינטשעװםקי — ערינערוננען. ד*ס ניך ה*יט קןםיםיען *ון 1*װ*נדיס *1יך די יוקיסה פון .דעם *וילישן ױעל״- *ון זײנע לידער (.מױן *רנעטער-מוזע־). ,*^ יעקנ דינעז*נם .הנאהנים והנעימים *דער דער שװ*רנער ױננערמ*נםשיק' װ*ס *יז ש1ין ל*ננ נישט* *1יםן נינער-מ*רק, דערשײנט די טענ *־ן פ*רל*נ .םפר״. נ*ך; דעם נ*נד װעלן *סדר דערשײנען די װייםערדיקע נענדעד םון דער נײער יעקנ דינעז*ן■ *1יסנ*נע• ד*ס חכרים-נערינס נײם לישער*טן-8*רײן *יז עונעםרעסן עי נ*שר*כשן דעם ערן-ענץ עװישן די ח׳ה נ• סײזיל *ין ש• מענדעלס*ן. נילינ דעב/ װ*ס *ױניקע מיטנלידער 8ין חנרים-נערינט װעל1 זײן *ין די נ*ענםסםע סעג *■װעזנד פון ך*רשע, װעט די נ*ענטסטע זיזינג סין געריכם ם*רקיסען סיף םון מ*נ*ם. טעאטער ארז קרנסט די ממטעריעלע ל#גע אין די ײדיםע םע*׳ סערם אין װארשע אץ אץ ■רןןװינץ הןס זיך די לענטע עשלעכע ױןכן כ*דײסנד סארנעסערס. די מ$םעריעלע סארבעסערינג ס$דערס ןבער מ׳זןל לייגן מער *כס אריף דער קיגססלערישער זײס םץ די אויפםירונגען. על־סי״ררב װערן לעעסנס *וזאמעבבע שסעלס סרויעכ אײנס אץ נרוײ, און אז1י םןןרט מען *ון #ז1י שםילס מען. זןל דער *רסיססן-סארײ זןרגן, אז ס׳זןל אײנגעשסעלם װערן עשלעכע פעסשע גושיאײנגעשסודירסע סרויעם. משםע1ת, אז א1יםער װארשע (מיט זיגמונד םורקןװס ■רותן אץ עקכסערימענסן) װעלן מיר לעת-עתה מער קײן ערנסטע םעאשער-סרוסעס נישס הןכן. אומעסום, אין דער ■רןװינץ, שסילם מען װי עם שסילס זיך. קילנע כאזונדערע גונות, קידנע בא- זונדערע הכנות *ו דעם נײעם סעאשער־סעז^ן. וױלנע, לןדז, לעמבערג. ביןליםםןק שסײען ןןש אינגאנעןו ** א. לונןטשאיסקי הןס #נבעשריבן * נײע דראמע .םאמעש אץ שסאטעס־, ױןס װעם א1יסבע• סירש װערן אץ אקאדעמישן טעאשעײ אין לעבינג-אד• יעקב בן׳עמים ינײער קונסס*סעאטער״' װעס א1יםער נ. יעװרשינןװס ״די שיף 6ון עדיקים״ א1יפ- םירן ח. לײװיקס .דער ג1לם״, י. ד. בערקןװיסשעס ,״סץ יענער װע^־ס״, בלדניש שםײמאנס .משיח בן ױסף״־, האמלעס, דןנםןןן 6ץ רןמען ר$ל*ן, שלוס- עליכםס .יןםעלע ס$ל$װײ״, ה. םיגקלערם *דער װעב גו ג$ס״ א. *נד. ** די םעג קומס $6ר אץ װארשע א קןננערט 6ץ ס. קיסנים אץ ז. זעליגסעלד םיס דער באסלילי- קונג םץ י1סף קץמינסקי, זשאק לעװי אץ דער שניאור-כןר. ׳א■^ די ןדעשער אוקראינישע מלוכה-$אערע רןס אײנגעשלןסן אץ איר רעאערסואר״סלאן א1יך * ןסערע *1יף ײדיש ,״שמשון אץ דלילה״. אין לןדז שםילס איעט ןןן ^■ערעסן-םרוסע םיס חנה לערנער, שלמה קוםנער, דוד זיידערראן מ• חײלםבערב א.ןנד. שכת דעס- 18-סן סעוסעמבער איז 6ןרבע- קומען אין מןסקװע א בערגעלסןן-ןװנס, ןרגןניזירס סץ מןסקװער ײדישע שרײבער. .*■י *ס׳איז ערשינען דער ערשםער נומער ״נ יי- ל * ב ד״, מןנןש-זשורנאל, ןסיזיעלער ןרנאן םון ײדישן אימיגרןנסן הילסס-םןרידן אין קןנאדע• ,*■י *•ןריזער הײנס״ רןס *ום עװידהונ• דערםססן נוםער םון איר ערשײנען!■נעדרוקס *ר״ סיקלען װעגן דער *ןרײסוגג סון דער *דדסוגב 6ןרן יידישן ישוב אין םראנקרײך. אץ סןרלאב ״דנױי (תל-ןביב) ערשײ- נען ■ר*עס װערק אין העברעי^. אין נױ-יןרקער י6 ר ײ ה ײ ס״ אח גע- דרוקם אן ארסיקל 6ון ק. ם ר מ ר מעגן י. ןסא- סןשוס *1863״. ,^םי דער באקאנסער רעכרעישער שריםטשטע- לערםרדכי נן הלל הנהן גרײם אי*ם *ום דרוק זײנע זכר1נ1ת *. נ. *מײן װעלס״ (ע1לםי). רןם װערק איז א1יסגערעכבס א1יף 8 בענדער. אץ נױ״יןרק ערשײנט די סעג .ב ל ע - סער םון פײן לעבן״, — די לעבנסגעשיכטע 6ץ אב. קןהןן (רעדןקסןר 6ון *סןרװערםס״). דןם װערק האלס 3 נענדער, און װי דעד 8#ןרװערסס־ שרידבס זענען די *װײ בענדער געדרוקס אויף די ב ע ס ס ע <ןויר, בענונדן *א1ץף דעס ש ע נ ס ס ן שסײגער״ אץ די נענדער װערן נעמןכם ״אץ דער ג ר ע ם ם ע ר און בארימסססער בוך-דריקערלד״ אין ןמעריקע• ** אין ,נ1יע *יכערשןו״ 6ןרעסנסלעכס ןנרי בןרביס ןן ןםענעם נריװ, אין װעלכן ער ■ןלעםי״ זירס םיש אונרו, װעלכער כארןקסעריזירט בארביסן אין אײגעם םץ זײנע ביכער װי ן.בלוסדורשסיקן היססעריקער״. אינם ן6ענעם נריװ שסעלס באדביס קעבן אונרום ■אניסיזם זײן אײגעבעם רעװןלונין- נערן שסאגדעונקם. דער ■ן*י8חם, האלם נןרנים, איז אילוזןריש און נישס סרוכסנןר, װײל ער דעד- לאנגס נישס *ום מק1ר 6ון שלעכסם און זוכס קינסס״ לעבע מיסלען—של1ם-קןערעסן און 6עלקער-ליגעם— נדי *ו װירקן קעגן םלחמהג #מלחמה קןן מען נןר דעםןלם מיס ערסןלג בןקעס6ן, װען פען נאקעמסס מים ער6ןלג אירע םב1ת, ד. ה. די הײנסיקע געזעל״ שןםסלעכע ןרדגונג״. ** י• ם. נײםןן סןרם-ן■ א1יף ן רײזע קײן שסאניען און *ס1ן-*םריקע. ** אץ םארלןנ א. ניסלין דערשײנען אינניכן *לע װערק מץ זשול׳װערן אץ מןין״ריד א1יף יידיש. ** דער סם1סיץ-םע*שער הןס ןרױםגעלןזס * ססעניעלע א1יםג*בע .סמבסיץ״ מיס בילדער אץ א1יס*וגן םץ דער *״עסע װעגן ,סםבסיץ״, און םעקםסן סץ די זןכן, װןם װערן נעשסילס. הײ״יןר װערם סד •*ןר זינס ס׳איז גע״ שסןרנן הידנריך היינע. אין קומענדיקן נומער *ן *רסיקל װעגן דעם גר1יסן דיכםער 8ון לען סינקל- שסיין. ** הײ-יןר װערס לג יןר זינס י ע ק ב 6 י כ מ ן ן הןס ןגגעה1ינן זײן ליסערארישע םעשיקײס. יעקב סיכסןן װ1ינם אי*ם אין ■*לעםסינע, װו ער רעד*גירס (םיס ד״ר י. קלױזנער) דעם *השלח״■ ללטעראטרר ,ן״ דוד ■ י נ ס ק י הןט םןרענדיקס ן גרויםן רןסןן םונם *יבםיקן יידיטן ל*בן *ין ■סזריקש, *1יף דעם ר*ם*ן ה*ם ■ינסקי נעןרנעט *טיטכע י*ר. עס װערן דןרס *ר1יסגענר*נט םיל יידישע *יז נישס ײדישע םי*ן. דער רןשןן װעט זיך דריקן *ין נױ-יןרקער ״טןנ־. ״**״ י1וול סוסטנוים הןט זיך ■יעט ע,. ריק וויםנעקערס פין * גװרנע ווינער די קרעסן (סל*נים, נ*ר*נ*װיטש, ניזליססןק, קןװעל, ר*װ- נע), װי ער *יז *רייסנעםרןםן מיט רעםער*םן *יז רעעיס*עיעם *ין זיונע װערק. ער פ*רס *יעם *ר1יס *ין * רײ נױע טםעזח יינסק, קןנרץ, נריסק *. *• .**י עים עװײםן יןרעײס פין ד*ר נחםן ס י ר ק י ן זעגען *ין *סעריקע *ײננעןרדנס געװןרן י*ר1ײט-*װנטן. .״״י די קילסור-ק*סיס-ע נד דער ו׳ז *רנ*ני- ז*1יע *ין ח י 8 ה הןם *ײנגעןרדנם * סײערלעכן רײזען-ןװנם. ס׳זענען גער.*לםן געװןרן ױעדעם װענן *. רײזען *ין ם׳זענען געגענן געװןרן רע1י״ ס*1יעם סין רײזענם לידער. דער ןװנס *יז דירכגע- 8ירם געװןרן דירנ*1יס *ץ יידיז. .**י דער .העתיד״, *רג*ן 6ין װעלס-6*רב*נד ,החלוץ״ (*ץ װןרסע), ניס *ר1יס * חודש־נײל*נע *ץ ײדיס. די םענ *ױ ערטינען דער נופער 4. 1.*. *ח דןרם *ינעדריקט *ן *רסיקל װענן י1*ל מ*סט• נויפם נײעם רןםןן.נײע סענססן״ פין י. ד*1|<ןרם. ,*■*■ *ץ;׳*נדןן װערס *י1ט!ינענרױם * נײע *1יםנ|נע סון דער בריםיסער ענעיקלן■ יודיע. די רעדןקעיע הןס זיך נעװענדס 1י די *ננעזעענסשע ■ערזענלעכקײסן, זײ זןלן *נסרײנן *ײנעלנע *רםיקלען: 1ים דײססן *ויסערן-םחיםסער שםרעזעמ*ן - װענן דײםסל*נד, 1י סר*1קין—װענן לענץ *ין לענמיזם *. *. ס״ לען ס י נ ק ז ל ס ס ד ן נרלךס 1י 1יס דריק * גרעםערע *רנעס ,םס• *סיביסעװסקיס דע- סןנױם־. ס'*ח ערסינען * נױ װערק 6ין ײדיס ■ויליסן דינסער יילי*ן םיבים .װערםער *ץ בליס״ .*סי די *רבעם םין י. נרןנןװיסס (*ין ■1יליס) .די םרןנעדיע 8ין םעיחים״, װ*ס 6*סס-*ױף 8ין היסטןריס - ם*טערי*ליססיסן^סס*נד*ינקט סםעפ*ן יסערןםסקים ס*8ן, הןס *רױסנערוםן * רײ *רםיק. לען *ין דער ■ױליסער •רזםע. ,**י * זענער 8ון דער ײדיסער *ײםיננ ,ןקםןבער׳ ס * 1 ק י הןם *ויסנעןרבעם * סיססעס 8ץײדיסער סםענ*גר*6יע. ס**- קי 8*רשרײנם 114 װערסער *ין * םינום. .**> מ. 1ר*ק*זס הןס 1*קיסען םין נןקןנסן ־ײססן סרי6םססעלער סםעם*ן עװלךג די דערלױ1ע- ־יס *יבערעיזעען זײנע װערק *ין ױדיס• נח *י*ם זוינס זענען דירך ח. נר*ק*זס *יבערזעעס םןלננ- '־קע װערק 8ין ססע6*ן נװײג: ״ערסםע דערװ*- יננ׳ *ין .*סןק׳, װי *ױך .ירםיהי״, דר*סןסיסע דינטינג *ץ נױן *ילדער. .**י *ין נױ-י*רקער ,6 ר ײ ה ױ ם׳ *ח *■נע- '־יקס * נרויסער *רנױקל סין ד ו ד 1 ע ר ג ע ל- 0 * ן .*ן ענס8ער ס. ניגערן-. עס *יז *ן ענם6ער *•יף ס• ניגערס *רסיקל װענן .*ץ ס**ן״.