Literarishe bleter · 1926-07-02 · 113 (2.7.1926) · p. Seite 443

443 ליטערארישע בלעטער 113 .זא דןד .אזאזעל׳ סאילס אל*ס אץ ־#דז ד• סארשטןלוננןן גייןן אדיי־ך ם־ס ינר*אלג. דע- .הגיםד.' םןאסןד א־ז ס־ן זץ אדיבע-נןסא־ן קדן שא-יז, .לו עד הױבס אן צו שאילן. ■*ל א־ן לאדזעד יידישן םעאםןר איז אנאנ• םירם װ. יםעקםם־דם .האםלעם*. די ראל 6ון האםיןצ-םשה ליםםא;. אםןל-א מ. אייזנםע־ג. י^י םאנטאנ דעם םן 'יני א איז אץ װאדשןװןר קהלה-זאל םאדגןקופןן דעד א־י ןדלןכןר םױם 6ץ שול-יאד םון די ה־נע ־די שן 7 קלאםיקן װןלםלעכן שולן. אץ דןר םײןרוננ האפן זיך באטײל־קטז 70 קינדןר. דןלגן האבן נעןנדלקם 7 קלאםן, די לן-ערם, עלטןרן און םיל אײננעלאדענע גןםט דעד נאנבן- עולם האם םיט נרױם אינטע- רעם ארסגעהערט דןם כאד-נןזאננ און ד■ אינטן־ןםאנטן ארויםט־יטן *ון די קינדער ■ ד־ קלנדןר האבן באקיםןן אנדענקיזשעטא- נןן *ץ י. ש א., אויך האט יעדןר ק• ד בא- קוםןן אלם פתנה א בוך טון דןר שול• אין װילנעד םאלקם־םעאםןר האט זלך אונטעײ דן־ לײטוננ 6ון ס. קארסלנאװיםש. געעטנט א רעװי-טןאטןר .םםבטיק״, רי ןדשטן טארשטןלונג א נ. ,הבל בבל םבל בל• דן- זשיסידט בץ יבהק נאזסיק גײט •־־; דאם בענ- טן םאל םיט נדוים ע-טאלנ. רןם 14-סן ױנ האט רי אלאוקראינזשן קלנא-טארװאלטונג אץ כאדקאװ דןפאנםט—רט טא- אגרו־םן ןולם אנײןם טילם א. נ. ,טא• -אם סןײםשענקא׳. דע־ *־לם שטןלט םלט זיך 6אר א אלנטעדןסאנטן אהוװ *ו נעבן אין א רױ בילוןר דל ביאנראסין סוגם נררםן אוקרא־נלשן דלכטןר און קעםסןד. אץ דןד סביבה אלן װעלכער עד האט נןלןבט. אויסן דײװנט לעבףארף דל גרױזאםע בילדןר 8ץ .סאנשגיזנע־, סץ םענטשלןכן דןרנלדעדוננ און יאזש. אלן נױ-יארק איז אדוים 8ון דרוק א בוך סון ם. אלנין א. נ. ,סון םײן טאג־בוך׳ - נע• שםאלטן און םאןנןם שארצײכנט אץ סאװיעט- רוםלאנד און אין אםןד־קן ■^ אין דןר ידושליםןי סטודין .האוהל׳ (גןבעלט) איז נןגןבן נןװאדן א נרויםן י■ ל• ס־׳ן-6ארשטעלוננ םיהאם נעשסילט 7 אײנאק- טןרם סון סרזנף םקובלים, נאך קבוײה. שמן ישראל. װןר בין איך, אץ קןלער, דעד בןם סון א ידענן און װאם די לבנה דןרבײלט די סארשטעלוגג האט נעדױערס 5 שעד״ ראנינדרזןנאט טאגאר נאציאנאליזם ־ םרן ענגליש: י• רזןפאפארט (נאציאנאליזס א־ן םערב - נאציאנאליזב אלן יאשאן.-- נאציאנאליזם אלן אינדין — דןר זון-6ארגאננ און יארהונדעדט.) 112 זײסן *ד־ז 2 גללדן הדאט־שא־קױףז <**: סחזנגס.! .**סנסזסיגי .ח1ו1טס1>6.1 דןדאקציעימיטנלירער מ• זילבורג / נחמן מײזיל כ ר א נ י ל ** א. קאצױנעם .דובום■ (דראםן אלן 1 אקטן) אץ ,הודדום׳ וםראנעדיע איז 5 אקטן) זןנןן שוין אויםגןזעצט און אינניבן װןלן זײ ןדשײנןן אין טאדלאנ ב. קלןצקץ. ■*יי או־ף א סא־זאסלוננ טץ די םיטנלידןר 6ון י• ל. סדץ שד־בעד*6אד*ן אלן .ױ־יארק איז באשלאםן נןװא־ן ארױםצונעבן אן אױסרוף צו דל אפערלקאנעױ ײק םלםצוהןלסן דןפ רוםישן ײדנטום אלן זײן קאנסט־וקםיװעד ארבןם און צונױסרוטן א םאםן םלטינג װענן דער װיב- םלקײט 6ץ דער ־דישןד ערד א־בןט אץ רוםלאגד. בדי אנצוסירן םיט דןר אדבןם איז נעװ־לט גןװארן א םסןציעלןר קאםיטןט אלן װעלכן ןס דןנןן אר־ןז א. ש. זאקם, צביץ. ש. נינן־. •. אואםאשו, ק. םרםד, פ־ים קא־סילא־, ד סלנםקי, ם. נלאנץ, ב. נלאזםא;, םנחם, ד׳ד טוקדוני אזן א. רןװוצקי. דןד 6א־לאנ .םסד׳ ב״ ,צןנםיאל־ אלן װאדשע טדעם צו צו א נ־עד או־בנאבן 6ון םרדכי םסןקםאדס װן־ק. אױםער די שױ5 לאננ אסנןדריקםן דאםאנןן װןלן אויך דעה־ שילנען דל דאםאנען .םודות׳ אין די .קללה סון שײנקים',װןלכע ם. םיןקטאה האט אננעשדיבן דל לןצטן יאק סץ זײן יןבן חוץ די ראםאנען װןלן אױך אר-ן אלן דער אױםגאבע ם. םסןק• שאהס זכרונ״ת סון זײן לעבן אץ זברונות סון ידישן שױײבע- א םסןציןלןה באזד .דעט וײן נןװידםעט םדדכי סטעקטאד און זין ל־טן רארץשער אץ אדױסנןבערלשןי םןםלקײט. םיװןלן נןדרזקם ז־ן דל א־םיקלען אץ זכ־ינוה װןנן ם ססןקטאר אץ זײן חקיסד,. ה. לליװיק ,דןר גולם״, װעלםןד אלז שױן א צײם נישטא אלן סארקױף, װןט בקױב ערשײנןן אין סאדלאנ ב. קלןצקין. אסאםאשוס נײער באנד נאװןין .אױף ז־ם־קן װענן׳ אלז שרן סא־םיק אין זאץ אץ דל םעג װןם ןד דע־שײנען. די נאװעל1 זענען אננעשדיבן דורך י. אסאטאשון דל לןצטן 2 יאד אץ סארלאנ ב. קלעצקלן רריקט זיך אלצם ,דער ױננער היםטאוײקןר׳- שדי6םן 6ין םןםינאר ,־ואד ־דלשעך געשלכםע בײ דער ײדישיאקאדןםישןד הײם אץ װארשן. אין דןר זאסלוננ גײןן ארײן די ארבעטן סון ן. ריננל• בליס, יעקב נערםאן, ד׳ר ד. םאהלןר, אסתר םןנןנבױם, ל. צאםבןר, בןלא םאנדעלםבןרג, אנחם קאן, חוה װארשאװםקא. אויסןר די הלםטארלשע ארבןטן קוםט אויך א־ין ארײ נןשלבטלןכן םאטן־יאלן י^י אלן צװ־םן נוטןר ,אץ שסאן׳ קיפט צ. א.ז בארים סללניאק—א םעשה װןנן קװאלן אץ לײם, קאדיא םאלאדאװםקא 6רױען ולי- דעד), דוד בערנןלסאן — םדח הדלן (הםשך). דור האטשםלן — 8ץ םןדגי יןםןנלן וליד) א א. ם קילבאקם אדאםאן. .ם־ײםאנ• ן־• שײנם אינגלבן אץ 6ארלאג .קילטי־-ל־נע׳ טעאטער אױ קונםט ■יײי זמםאנ, דעם 27*טן ױנל, אלז אין די זאלן 6ץ דןר נעזןלשא6ט צז סאדשס־ײטן קמםט אין װארשן סארגןקיםןן ד־ ןסןנמנ 6ון דןר קאלןקטי-ןד קמםט-אויםשטןלמג. ליטעראטור דןם 15*נץ םאי איז סארגעקיםןן אלן נױ-יאדק אלן אײנןם 8ץ די נרןםםע זאלן א נ־אנדיעזןר אװנם לבבוד אברהם דליזןנס 50 יאדלקן ייבללײ. אים דעדנןר זענןן אױ6נעםראםן ם. אלגל;, ד״ד א םוקדוני, םשה נאדלר, ש. נינןר א. אני. דל ײדלשן אםערלקאנער צײטמנןן דן־צײלןז :אנט םץ 0000 םענםשן האבן שבת אװנט אננןסילט דעם םעקא־-םעטסל אץ אזםנןאןד :אך אםאל אזױסלל האבן נישם נןקןנם א־יג• ג־ן אץ זאל צו דןר סײןרמנ טיןאברהם ריזןן ■ דעד ױבללײ אלז אראנזשלרם נעװאדן סץ דל שלום-עליכם-סאלקם׳שזלן. א. ריזןן דאם נןהאלםן אדללדן 6ארן ־י- ו־קן ןולם. ןר האם אננןהױבן דל רײדן םיט סאלננדן װןרסןרז — איך באדאנק א״ך, םינן ללבן אין ט־ןרן װאם אלר זענם נןקוםןן העדןאײדלשן דיבטער - איך װאלם גןװאלם צו אײך דןי!, אדןר בןםער םלם אײך רעדץ אםך, אםך, אבעד איך 6לל זיך אלצט ױםיםובדיק אזױ װל איר. אץ װןרםןר זןנןן איצט צי װײניק אויף אויםצודרלקן טילן נןאלל אין םײן ללבע צי אײך אלד האם םלד נןםאבם רעם ייבילײ, װײל איר האם נןסלדם. אז איר זענם שולריק א ײדלסן ד־כטןדי פאד זללן שאס;. אבער װי יך זן האט איד םיר צוסלל אסגןנעבן, אץ דאס אלז נלשט ניט. ןס אלז בןסי״ר, אלר זאלט םלר בלינ] שזלרלק. א־דער איך א־ך. און דערסאר זאנ איך א־ך צו, אז איך װעל אײך אסנןבן דירך שאסן נײן זאכן אץ שא6ן אזוי 6לל, אז איד זאלט םיר װלדןר שילדיק בלײבן! א. רליזןן איז שםודםיש אױ6נןניםןן געװאדן זײן רײדן האם נןםאכם א זןלםןנעם אײנדדוקי ראס סדאנראם 6ין אװנט איז נןװןן זײעד ־ײך צתרסנןשטעלם. אץ אײנעם 6ץ א רײזענם א־נאקםןרם, װאם זןנןן אין דןם אװנט אוים־ גן8לרם געװאדן, אלז אױסנעםראטן אלם אק• טיאר אסיס דלםאװ. אלן בוענאם אײרעם אלז אדאנזשלרט געװאדן א נױיםןר ו ײזעףאװנם. לבביד דעם ױבילײ >.יז סםןציןל טארםאסט נןװאדן א לױב נעזאגנ אץ קיבןץ-דראםן אלן צװײ אקסן 6ין יןקכ באסאשאנםקי• צװישן רל ס״רזאנען סץ דןר דראםן נןםלנןן זיך א סך ררלשן ש־ײבער, איז שרה רײזןן, אברחם רללזןן. קלםן ריזןן. חױז ר״זןן, אץ װײםער גיען ארײן אלן דןם ■ערםאנאזש: ה. ד. נאםבןרנ, ם אלגין. סי־אדל שטאק, *. הירשבײן, ן. י. אנכי, ם. נאדיד, ם. ־. האלסע-ן. ש. נינעד א. אנד. דעם א2יםן סאי האס באדאר6ם םאר- ־וסען אין נױ-יאדק, אץ םארודערםסיזאל, א א נטןרעםאנםן דעבאםע איבןר דע־ *ריי שןר •־ןםע אץ אםןריקע צי דער דעבאטע האבן זיך םארשריבן די אננןזעןנםםע ײדלשע שרי8םשטןלע- אלן אםערלקע■ דןר ײריש-רוםלשער שריםטשטןלער אנדרי סאבאל. װאם האט זלך נןניםען ו אס 'ןבן, האם איבןרגןלאזט אצואה װו ע־ בעט, אי ם׳זאל צמדסזאםלןן זילנע דןדצײלונגען סיבןדן ײדלשן לןבן אץ ארדםנןבן אלן א בא- וונדןדן באנד אמטןדן נאםןן ,יןװרעאל׳ <ידק>.