Literarishe bleter · 1926-06-25 · 112 (25.6.1926) · p. Seite 425

425 ליטערארלעע בלעטער 112 .ז1א אין דער אפערעםע 6זןר #ן ערנסטער דראמאטישער אין 1ײסנ. װײז טראגישער ראלע. ם׳װןלם נאך געקאנם רעדן װעגן זײן װונדערלעכער םײםםערשאםס, װןןם ער חײזס ארויס אין זײן שםים-םאטעריאל און װעגן זײן א1יסערגעװײנלעך*גוטן גרים. די מאדאם שלןןסבערג, װאס שפילם זײן פארטנערקע— האט געםונען דעס ריבםיקן טאן און 6ירט זײער טרע6לעך און 6ײן די פארסיע םלם קוכנערן. . ס׳םילם זיך, אז זי האם א סן געארבעט אין די ראל איי איר געלוננען. אז1י א1יך דער איבעריקער פערסןןנאל. לערנער, זײדערםאן און די איבעריקע. באטש זיי געהערן מער זיו דער פיעסע אײדער צו דעם שפילן, אבער א־ן׳ אלגע• םײן איז אין דעם שטיק דערגרײכס געװארן בארעבנסקײס, רײנקײר, אין ס׳דאכט זיך: ד;ר קאמינסקייטעאםער האט זיך א גר1יםן ה1יב געכון םין ז־ין םןןל-הייך - העכער םון זײנע סעגלעכקײטי. א1י6געװאכסער לײדנשאזם - װןןס ער הןןט דערפירם *ו א שוי• רערלעכער אויםדריקלעכקײם און רעליע6קײם. אם דער דאזיקער םאנץ, װאם דערםאגט אין דארע סקעלעסן־פים 6ונם ט1ים, איז בײ אים דעיהויבן געװארן *ו א זעלבסםשסענדיק מוזיקאליש מײםםעריװערק, װאם װעבט זיך ארײן אין זײן שסילער םאר• שעםםער לײדנשא6ס. און װען ער םאלם ארײן אין עקםטאז גים 0ין אים זײנע ק־נסטלעך־איבערגעברןכענע 6יס א שלןןנ מיט דעם געניאלן לעאן שאנא און דער ראלע 6ון נװאז־םאדן. םזן דאיף באםת באזיבן אגרןיםע אינערלעכע אינםעלי• גע:ץ׳ כדי אוף די בר,םער םין אן אפערעםע נישם דורכלאזן קײן אײן איבעריקן האלבן סאן-סײ אין דער שםים סײ אין דער באװצגונג; םען דארף באזיזין א גרויםע קינסטלערישע דיסביבלין, כדי נלשם דורכבילאזן קײן שונד־קאנסראבאנד קעגן װעלכער ם׳איז פשוט שװער בײבושםײן אין א אפערעםע. אין קיסנער האס דאס נובי געװ<ן. — רײן, שסאיק, איבערצײגנד, שסײגערדיק אין מיט דזר גר^סטער נישטנאכנעבעי ישער שסרענגקײם, װאם מאכס זײן ראל סטװא׳, אין אין 1915 האט ער אפנעדרוקט דעם ראמאן,שט1יב' (.פיל׳)• אין א רײ נאװעלן האט םאבאל געשילדערס דאם לעבן 6ין ײק אין דער עיקר-די שטיםונגען 6ין דער ײדישער ױגנט. א סאבאל האט א1יך איבערגעזעצט אײניקע זאכן פין ײדיש אױף ריסיש 6אר םארשידענע ײדיש־רוסישע אויסגאבן. זײן פיעסע .גאליבאי פאקאי׳ װערם ציגעגרײט ציים שטעלן אין םלוכהשן קאםער-סעאטער. אין א שםועם װענן דעם פארשטארבענעם האס פרא6. פ. קאגאן געזאגסי• ,דאס א־ז געװען א שרײבער 6 ן אײנזאמע מעגטשלעכע נשמית, װעגן אים קאן םען זאגן, װי װעגן זשאן־פאל ריכטער: אינם אוניװערזים האט ער געזען די ערד, א1יף דער ערד- שסעט און ישובים, אין די שסעט-הײזער, ז.ין די הײזער־לע■ בעדיקע םענםשלעכע פיגורן, לעבעדיקע און זיך שרײענדיקע נשםית, אומרויקע הערצער, פנימער פארדאגהטע שון זארנן, שנעל לויםנדיקע רגעס, די בונסקײם פון קלײניקײטן, קלײנע פארבאר• גענע ענדערונגען, שטילע םהלוקתן און פו:קט אזייגע שטילע שלום-מאנן• אין סאבאלם שא6ונג א־ז נעװ;ן עבעס אז1ינס, װאס האט נישט געקאנם ענטשערן אונזער עפאכע. איר זענען אײגנסיםלעך סאנוםענםאלע ענדערונגען. ער האם ליב געהאט דאס אינטיםע. זי װארשט דעם מענסשן אינם וױרבל שון די גרויסע קאלעק• טיװע באװעגונגען. ער האם ארייםגעשלעפט דעם סענםשן פון די דאזיקע װיכערס, האס םיס םיטגעפיל באסראכט זײנע װוגדן, האט זיך באביט צו פארהײלן זײ און צו טרײםסן איס. ער שלעגם אים איזאלירן שון דער שטורםישער אויפטרײסלענריקער הײנסװעלטיקײס. אבדרײ םאבאל | דעם 7-סן.יוני איז אין םאסקװע בא• גאננען זעלבסטםארד דער ײדישירוםישער שרײבער אנדרײ סא• באל. אנדרײ םאבאל איז געבוירן אין אן אריםער יידישער 6א• ם־ליע אין סאראםאװ אין 8^.18. װען ער איז אלם נעװןרן 14 יאר, האם ער 6ארלאזן די עלםערן און איז ןװעק װאנ- דערן איבער רום• לאנד. אין די יארן 904ז-905ז הא0 ער געארבעט אין די רע• װאלוציאנערע קרײזלעך. אין 1906 איז ער פאראורטײלם געװארן צו 4 יאר קאםארגע. אץ 1909 איז ער 6ון דארס אנסלא6ן קײן א1יסלאנד, װו ער איז אפגעװען אין עםיגראציע ביז 1915. שרײבן האס ער אנגעהויבן 6ון 1913. זײן ערשםע דער• צײלונג איז דערשינען 914; אינם זשורנאל ,רוסקאיע באגאט• ו ערױ די ײדיש- װעלטלעכע שולז זאלז אויסגעהאלטז ווערז פװ דער מלוכהו ײדישע שול־ארגאניזאציע אין פויק. ־ײפאדערן: