Literarishe bleter · 1926-01-08 · 88 (8.1.1926) · p. Seite 34

88 .׳וא ליטערארישע כלעמער 34 דישע כראניק י י לעעסנם *יז ער נונעססענען נו דער קןסוניססימר נ*רםײ. ער *יז *ויך נעה*ם נוריקגעסזרן *ין *דעם/ *בער עסליכע װ*נן םסר זײן סוים ה*ם ער זיך *ומנעקערס *וריק *ין *נזעריקע• ם. ם• עי*ץ *יז ולס נעװןרן 48 י*ר. די ס*ר*ךיק*םיםיע בײם יידןיס״ל פון .*ינפװייסקולם״ *ץ םינםק םורנעסם זיך *יגס פים גונויפססעלן ן סנרונן״קורםע פון ליסװיס■ װײסרוסיסע, *וקרולניסע *ון פויליסע דיילעקסן *ץ דער ײדיסער ספרוך. גו דעם גװעק ה*ם די דער• םןנסע *ינםסיסוגיע פונונדערנעסיקס *ן *נקעסע• *ץ קרןקעווער ײדיסען םעוסעד ה*ס סען לעגסנם נעםײערם * בינע־ױבילעום פון דעם *רסיססיקןםיקעד •*לי*ק*וו. זינס * לענגערער גײם ס*ילס *ין קרןקע די םרויע פץ קןםיונעיעץ• ♦ װילנע *יז פ*רס װילנע• *דער *פסר *יז ד*ס 1ײסוננען־װילנע *נדערס װי ד*ם װירקלי• בע ״ *ס *יז סןרנעקוםען דןרס * פןרלעזוננ םון מ*קס עריק װענן קריזים *ון דער ״דיסער ליסע• רןםור, *ון בןלד דערנןך * ז פןרנעקופען * הםסך 8ון דער דעב*םע. *ין דער דיסקוסיע ה*בן *נסײלנענוםען: יוסונסקי, ידידןװיסס, זלמן ר״זען, ם*קס עריק *ון פולק ה*ל*ערין. עס *יז די העבםסע גײס, *ז די סר*נע פץ קריזיס פ.ץ דער ײדיסער ליסעד*סור (*דער לעזער—*ײנס *יז עננ ם*רקני*ם מיס דעם *נדערן) *ויפגוהויבן *ויך *ץ װורסעװער ליסעדו• ריסע עפנסליבע *רויססרעםוננען. -♦ *ץ מןםקװע *יז די סענ פ*רנעקוםען *ן *װנס געװידמעם דעם יוננען ײדיסען דיכםער פעפער• *רײנםיר־װןרס—ם• ליסװ*ק*װ. עס ז״נען *רויסנע• םרןסן * גונגע רײ ״דיסע דיבםער *ץ סריפם• ססעלעד. רעדאקזױעיםיםגלידער: נחמן מייזיל / מלך ראװיטש ליד פון * בלינדן. סיםן ם. פ• ב•—םרדכי פייוול בעק. (ליםער• בלעם. נום. 61) נ*װעלע: *ויף דער עלסער. סיםן גע• .8= יגחק בוסעװעס. (ליט. בלעס. נום• 60) ליד: נונעם. סיפן מ—ר״—סםו*ל ז*ר*םנ. (ליםעדןרישע בלעםער נומ• 58) ליד: ד * ם ג ע ז * נ ג פ ו ן ם ו ח ר• סימן ה• ע. נילע—מסה *ינםסעװםקי. (ליס. בלעס• 56). נ*װעלע: ה מ ו [. סיםן סםו*ל *יזב*ן._=ס מ ו * ל *יזנינקי, (ליס. בלעםער 62) ד־ •*ריזער ײדיסע װןבנסריפס ״•*ריזער בלעםגר״ הייבס ןן סון י*נו*ר 1926 *רויסגונײן *לס סןנבלוס• דער ב*װ*וססער װןרסעװער פןלער מעוריגי םינקןזוסקי, מ*ם נעפ־נס ז־ך *ין דער לעגסער ג״ם *ין פ*רױ, ה*ס םויקויפם דרײ בילדער דער פ*רי• זער שסןסישער קונםסיסםעלע. םינק*װםקי ם*בס *ויך הכנוה גו דעד *ײססםעלונג פון זײנע בילדער *ין בעלגיע• -♦- אין װילנעד -ס ן נ״ נומ. 275 *ױ נעדרוקם * ק*רעםפ*נדענץ סץ *רץ״יסר*ל, *ין װעלכור דער םחבר ב*קל*נס זץ־ *ויף דער זײער סלענסער בו• גױנג םגד די העביעלסע *ון *פילו *ויך ײדיסע סרײבער *ין *ולעססינע בו ײדיש. *ין װילנע *יז די םענ פ*רגעקופען * גו• זוםענפןר 8ון דעלענוסן פץ די װילביג-**םײלונגען *ין דער װילנער •רןװינץ. *ן גרױסן רעס םוס *ויף דער װילנער װילביג באםח נוגליכע קילסוד־ורבעס• -♦- *ין תל־אביב *יז די סעג פ*רגעקוםען * ורןבעס פור *רויסגעבן ן בןרנןגרוסיס װערק *ין העברעלס .ס*ו ה*הנד,״. דעד מחבד ד,*ם *ץ דעם דערםןנסן בוך *ויפנעקליבן 2000 ססריכװעו־• סער פון דער חלסער העברע־סער ליםערוסור, דעד עיקר פון דער ביכל. ער ה*ם *בעד די גיסןםן שסורק געדרײס *ון גונעגעבן זײ * סועגיעלן םײן... דער ענין *יז *ינערנעגוננען פון דער ערספער *ינסםפנץ *ין קרײזגעײכם. *ין דער ל*דזער סילהןרפןניע *יז *•גע• ה*לסן נעװןרן דער *עניעריקער ױנילעום פון דער ד*רסיקער נרןסער־בינליןםעק. *ץ *ימסןזונסן *װנס ה*נן זיך נוסײליקם: ד״ר *״כנער, ליכסענססײן, םיכולעװיסס *ון מסה נרןדערזןן. -♦- גום 25־יעריקן ױבילעום םון ס ל ו ס * ס ה*ם דער נױ-יןרקער פ*ריס<שװ*רץ־קונםם.סע*םער *ויםנעפירם סלום *ס דרגםע״. .* סנירל •ערל״. -*- װי די לןדזער גײםוננען םעלק, *נסװיקלס זיך די ד*רסיקע סעוסער״ססודיע *ױף דעם בעםםן *ופן. עם *רנעםן *ץ *יר 10 סילער *ון סילערינס. עם װערן *•נעהפלםן סיםסעםוםיסע לעק• גיעס *ון נעפירם *ר*קסישע בינע״ורבעם■ גװיסן די *קסיװםסע לעקס*רן נעפינס זיך *ױך פסה ברןדערז*!• -*- *ין דער ניונדיעזער נױ״יןרקער ז ס י ס ל * װ ם ק ײפ״ערוננ, װ*ם *יז פןרגעקוםען *ין נרעססן ניױי*רקעי ז*ל, הןבן זיך בוםײליק 00(202 םענססן. .♦- דעם 30 נ*װעםנער 1925 *יז *ין ניו״י*רק *ין * ספיםןל נעסס*רבן דער ײדיסער זסורנוליסס מ. ס. ג י ■ ן. דער פורשסןרבענער *יז נעװען 25 י*ר סעסיק *ויף דעם נעבים פון ״דיסער זסורנ*• ליםסיק, פריער *ין רוסלונד, ספעסער *ין *סעריקע• _♦- *ץ װץ *יז נענרינדעם נעװןרן * פ*ר*ײני• קוננ פון די קןרעספןנדענסן סון די *ױסלענדיסע ײדיסע ג״םוננען. סןרזיגער—ם*יר העניס, װיבע• פןרזיגער—ס. *. סענענבלוס *ון פירער םון םעק• רעםןריום—*. ם• םוקס. -♦- *ין ניו־יןרק הןס זיך געגרינרעס * קןמי• םעס בו ס*פן * ײדיסן םעוםער־מוזײ. *ין קןמיסעס נײען *ר״ן בװיסן *נדערע: דער לענעדיקער, ד״ר פוקדוני, יעקב סעססעל, ל. ק*נרץ, ד״ר יעקב סועקי, םןרק סװײד. דער קןסיםעס *יז ניס שלענס *וזוםעננעשסעלס... *יבם דורף םען נ*ך *נהײנן בוזןפענבוססעלן דעם םוזײ. -♦- פון ה. ל״װ־קן ה*בן סיר בוקומען ו ידיעה, *ז, בוריקפןרנדיק קײן נױ־יןרי^ װעס עד װײלן * געװיםע דײס *ץ װורסע. לײמיק מעס קוסען *הער סוף י*נו*ר. -♦- דער דריםעױ נוםער פון דער ח־דס-שריזס ,סםערן״, װ*ס דערסײנס *ין מינםק, *ױ געװידפעס דעם מב״יעריקן ױבילײ סון דעם 1905*םן י*ר. *ין װילנע *־ז פןרגעקומען די *לנעם״נע פורזוםלוננ םון דער י.יםס*ריס-עםנ*גר*םיסער נע• זעלשזפס *ויפן נןםען פץ ס. ונ׳םקי. *װיסן *נדערע *יז *ויסגעהערס נעװןרן דער נ*רי5ם פון •. ק*ן װענן 30 נענדער םים דןקוםענסן, װ*ס ער ה*ס *ויםגעפונען *ין די *רכיװן פון די םרונביש• ק*נער םויערן• די דןזיקע דןקיםענםן װורפן * העל ליכס *ײף דעם ײדישן קהלה״לענן *ץ װילנע *ין די ערשסע יןרן פון 19*סן י. ה. די *לגעפײנע סןרזוסלינג ה*ס נונריסס ש. ניגערן 1ו זײן 20ײעריקן יונילײ. ס. ניגער *יז *ין זײנער 1ײס געװעזן דער ם*ר1יבער פון דער פ*ל■ קלן־יםסיסעד םעקעיע■ -*- פוף נןװעםנער *ױ פון *רגענסינע *■גע• פןרן קײן נרוזיליע פרץהירשניין *ון *םחר שוסיוססער. הירסנײן ה*ס *ין םשך םון די לעבסע 6 חדשים בוזוכס * גונעע רײ ססעם *ון קןלןניעם *ין *רנענםינע• זײנע לעקעיעם זײנען אומעסום *ויפגענ־םען געװןרן פיס גרױם ענסוזיוזם• -♦- אין נוענןם־אײרעס היינס *י דעם ערססן י*נו*ר 1ו דערשײנען ו חודס־שריםם *ונסערן נ*סען ,דדוס׳וםעריקע״. די נ*ענסםסע פיסורנעסער מעלן ז״ן הידשב״ן, שוםיוםסזר, ל. סלאך, ה• נלןשםײן *ץ *נדערע■ -♦- ל. ם ל * ך ה*ם לעדםנם װידער נעםונם * רײזע *ינער די ײדישע ישונים *ין ברוזיליע. ער ה*ם *ץ *לע ערסער, װ*ו ער *יז געװעזן, סיםגע• הןלפן *ו דעד גרינדונג פון ײדיסע נינליןסעקן. ל. םלאך שר״נם *יבם ו ב״ך װעגן דעס לענן פון די ײדן *ין נרוזיליע• -♦ אין שיקוגע היינם *ן *ו דערשײנען * נײע ײדיסע ם*נ*סשריפס *ונסער דער רעד*ק*יע פון נה שםײננערג. די םןנוסשריםם װעק ה״םן ,סיר׳, ד• נ*ענססםע םיסןרנעסער װעלן זײן: ל. גןרעליק, *לסער עסעלץ, פוסענ דײםש *. *נד. ♦- יעקנ םעססעל װענדעם זיך דורך *ונז בו די, בײ װעלנע עם נעפינס זיך זײן נוך -* ליבעםליד״, *רויסנעגעבן *ין קרןקע *ין י*ר 1911, *ועישיקן פ*ר *ים *ין דעי דעדוקזױע פץ די -ליםערזרישע בלעסער*. פ*לננדיקע *נסײלנעםער פון *ונזער קןנקורם הןבן *ונז מיםנעםײלס זײערע נעםען: