Di Yidishe eḳonomiḳ · 1939-04-01 · 6-4 (אפריל-יוני) · p. Seite 931

מ. לינדער 168 מיר גלײבן דעריבצר, אז דער פראצצם פון פארשטארקן צוריק דאם געטא קומט פאר דער עיקר אין די ארעמע יידישע ראיאנען, און נעמט ארומ קודם־כל די יידישע ארעמשא8ט. פון די נײע װינטן װאם בלאזן זינט עטלעכע יאר אויף דער פוילישער גאס, פילט זיך די יידישע ארעמשא5ט אין אירע עקאנאמישע טװנגען שטארקער אין םכנה װי דאס יידישע בירגערטום, און זי שיצט זיך צום אלעם ערשטן אין די װימלדיקע גןןםן 8ון ײדישן געטא. עם ציט זיך צוריק אין יידישן געטא ארײן און פארלירט אין װאג די יידישפ בא5עלקערונג §ון אלטשטאט, פון טזןװאראװצר ראיאן, 5ון םילעץ — פון געגנטן וװ ס׳װוינט נישט דאם יידישע רייכע בירגערטום, נאר דער קלײנער קרעמער, קלײנער בעל-מלאכה, ארבעטער, דאם הײםט די שיכטן, װאם עקאנאמיש זיינען זײ מער עלול. צו לײדן §ון דער צײט. אקעגן זשע די רײכערע עלעמענטן — אינדוסטריעלער, הורט-םוחרים, די גוט-םיטוירטע טײלן 8ון דער אינטצליגענץ, די דאזיקע עלעמענטן 8ילן אין זײערע עקאנאמישע טװנגען א םך װײניקער די נײע װינטן, בלײבן זײ טאקע אין די ניט-יידישע ראיאנען מיט זײערצ ארבצט-פלעצער און דירות. אין לעשנער, מוראנאװער און פאװאנזקער ראיאן, וװ ם׳האבן אין 1921 געװוינט 46,7 פראצ׳ װארשעװער יידן, האבן אין 1931 שוין געװוינט 48,5 פראצ׳, און אין 1938 גאנצע ס,50 פראצ/ די דאזיקע 5ארגעדיכטערונג 5ון יידישן ראיאן איז אבצר נישט 5§רגעקומען אויפן חשבון 5ון די יידן אין די רײכערע, ניט-יידישע ראיאנען 5ון מיטלשטאט: אין אױאזדאװפר ראיאן האבן אין 1938 אלץ נאך געװוינט 6,ס פראצ׳ 5ון די װארשעװער ײדן, אין קאשיקעס און ארדינאצקער האט אפילו דער פראצענט יידן געשטײגט-, זי איז בכן פארגעקומען או5ן חשבון 5ון די יידן, װאם האבן געװוינט אין טאװארזןװער ראיאן, אויף אלטשטאט, אין די ניט-יידיש'ע געגנטן 5ון גזשיבאװער רןןיאן, יידן, װאם זײצנדיק און זײערע עקאנאמישע §ונקציעס און אין זײער קולטור- אײנשטצלונג ענלעך צום יידן §ון געטא, האבן זײ אין דער נייער פאליטישער קאנםטצלאציצ נישט געקענט בלײבן ביי זײערע עקאגאמישע פאזיציעם אין אניט-יידישער ס5י5ה, און האבן זיך אנגעהויבן צוריקצוציען אין געטא אריין. אין 1931 האבן אין שכנות צומ יידישן געטא, אבער נאר אויף א דריטל מיט יידן באפעלקערטן אלטשטאט-ראיאן, געוװינט 5,4 פראצענט 5ון ןןלפ װארשצװער יידן, אין יאר 1938 שוין נאר ס,5 פראצ׳—דא האט זיך די צאל יידן אבםאלוט אפילו 5ארקלענערט. דעם זעלבן אבםאלוטן אנװער זעען מיר אין טאװאראװער ראיאן, וװ האנט בײ האנט מיטן §אלן §ון יידישן אנטײל אין דעם ראיאן, פאלט די װאג 5ון די דארטיקע יידן אין װארשעװער קיבוץ 5ון 5,5% ביז 5,1%, דאם זעלבע זעען מיר אויך צום טײל אין גזשיבאװער ראיאן. אויך דאם בןגשטעטיקט בכן אונדזער השערה, אז אין געט$ גײען צוריק די ארעמערע שיכטן, װאם עקאנאמיש און קולטורעל געהערן זײ צום געטא און האבן זיך 5ריער 5ון געטא ארויס נאר טאפאגר8#יש