Di Yidishe eḳonomiḳ · 1939-01-01 · 3-1 (יאנואר-מארץ) · p. Seite 866

111 סצז^סיסטישע נ$טי*ן 6רן צװיר י^ד איז לא די װ$ם געםאלן די װאג סרן ד^זיקן?ימוד ארין* 58,6 פר^וצ/ נ$ר עם ה^ט זיך א6י5ו אבס^לוט םארקלעכערט די צ$ל יידישע ת5מידים װ^ם לערנען אינדרםטריע $דער מל^וכה (םון 684 7 ביז 576 7). די םיבה דערםרן זעען מיד אין דער קליינער צ^ל יידישע פריװאטע פאכשולן פון דעם מין, אין דעם גדויסן שכד־לימוד, אין די שוועריקייטן בײם ^נקומען אין א מלוכהשעד אינדוםטריע־שול, און דער עיקר אין דער 5אר$רעטונג פון דעד יידישער באפעלקערוננ, וו^ם קען זיך שוין נישט דעדלויבן א לאנג דויעדנדיקע לער 6ון יוגנטלעכן אין א שולאנשטאלט. אקעגן א שטאדקן, ממש אומגלײבלעכן, װוקם ווייזט ארוים בײ יידן די האנדל־פ^זיציע. פון 990 2 -אין שולי^ר 35/1934 א״ז די צ$ל יידישע תלמידים אויםגעװאקםן ביז 945 4 אין צוויי יאד ארום; דעם ד^זיקן גרויםן וװקם םאררעכענען מיר אויםן חשבון פון די סיל קורצטערמיניקע האנדלקורםן, װו עם שטד^מען מאםן יידישע ױגנטלעכע, דעד עיקר מיידלעך. מיט דעם םטאטיםטישן מאטעריאל, וו$ם מיד האבן אין אונדזעד רשות, קאנען מיד די ד^זיקע השערה נישט ק^נטד^לירן. װי א פועל־ױצא 5ון די דאזיקע ענדעדונגען איז די וואנ פון האנדל און אדמיניסטראציע, ווי א לימוד םון יידישע תלמידים אין םאכשולן, געװ^קםן םון 26,6 פדאצ׳ ביז 38,3 פדאצ/ מיט דער לימוד־שפראך פון די שולן און מיט דער מוטערשפראך 8ון די תלמידים באקענען אונדז די ווײטעדדיקע ציםערן. נ$ד 1664 יידישע תלמידים (12,9 פראצ׳) באקוטען זײער לעד אין יידיש, 413 תלמידים (3,2 פר^צ׳) באזוכן אוטראקװיםטישע שולן מיט יידישעד און פויליפעד לימודים־שפראך. עם איז כמעט איבעדיק צוצונעבן, אז די בײדע מינים שולן געהערן נאר פרױואטע אנשטאלטן. םון די 664 1 יידישע תלמידים, װ^ס לערנען אין יידיש, נעהעדן צװײ דריטל (033 1 תלמידים) צו שולן םון נידעריקעד מדרגה און 470 צו שולן םון א גימנאזיע־טיפ. העכעד 8יר םינםטל םון אלע יידישע תלמידים (83,9 פר^צ׳) לערנען אין דער פוילישער שפדאך, דערפון א העלםט אין פריװאטע שולן װ^ם האלטן שבת, און די דעשט אין פריוואטע און מלוכהשע שולן, װ$ם זײנען נישט באשטימט םפעציעל 8ארן יידישן יוגנטלעכן. 2 יידן באזוכן א דײטשע שול. יידיש װי זײער מוטערשפראך ה^בן אין אלע טינים שולן ^ננענעבן 049 8 שילער, ד״ה 62,3 פראצענט. אין די שולן מיט יידישער און יידיש׳פוילישער לימודים־ שפדאך האבן זיך אלע תלמידים באקענט צו יידישער מוטערשפראך. אין די שולן מיט פוילישער לימודים׳שפראך ה^בן םון 842 10 יידישע תלמידים נ^ד 969 5 (55,1 םדאצ׳) אננעגעבן די ילדישע מוטערשפראך. טשיקאװ איז, װאם אין די פרי• װאטע שולן, וו^ם האלטן נישט שבת, איז דער פר^צענט שילעד מיט יידיש ווי זייער מוטערשפראך גדעסעד ווי אין די פריוואטע שולן, וו^ס רוען י^ שבת. אין די שולן, װ$ם זיינען נישט באשטימט םפעציעל §אר יידישע קינדער און זײ רוען בכן נישט שבת, ה$בן מיד אויןת 628 3 יידן לויט אמונה 2308 יידישע תלמידים לויט מוטער־ ישפראך — 63,6, בעת װען אין די ״שאבאםװוקעס״ האבן נ^ר 50,8 פדאצ׳ םון אלע יידישע תלטידים ^נעדקענט יידיש װי זייער מוטערשפראך. הערש שנער / װ#רשע