Di Yidishe eḳonomiḳ
- Journal
- Di Yidishe eḳonomiḳ
- Volume
- 3 (1939)
- Issue
- 3-1 (יאנואר-מארץ)
- Date
- 1939-01-01
- Page
- Seite 860 (sequence 107)
- Language
- Yiddish, English
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 65% known words query
- IRI
…/3771019-7564094-7565871--0870-3771883- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
105 פט^טיםטישע נןןטיצן דעד צ^ל יידיסע געממפטע און 87 םר/>צ' פון די־ נייט׳יילדי־שע), ה^בן מייד װײטער אײנגעטיילט אין אונטעדנרופעם און באקומען אזוי אדוט 28 מינים פארבדעבנט(טצב׳ 11). נ$ד אין 7 אונטערגרוםעם.— פון 28 — איז די יןדישע םצרברעכערישקײט גרעםעד װי די ניט׳יידישע, אין 4 באטרעםט זי מער װי 3/־/ אין 8 — ג/, — 3/*י אין 4 — 5/ג — 3/< און אין 5 אונטערגרוםעם באטרעפט זי װײניקער ילי פ/1 םון דעד ניט.יידישעד. באטראכטן מיר א ביסל נ^ענטעד די דאזיקע פארטײלונג, זעען מיד, אז די אלע ד מינים פון פארברעבנם, אין וועלבע יידן האבן ארויםגעװיזן א שטארקעדע באטײליקוננ, געהעדן צו דער הויפטגרוםע: 2ארבדעבנם קעגן מלוכה און געזעלשא£ט. די נרעםטע פאדברעכערישקײט ה$בן יידן ארויםגעוויזן בײ די װײטערדיקע מינים פארברעכנס פון דעד גרוםע: מארקהאנד? און פעדלערײ׳עברות (2,6 מ^5 גרעטעד װי די ניט׳יידישע), טדאנםם^דס־׳עברות (2,4 מ$ל גדעסער), 8אדשיידענע געמישטע 8אר• ברעכנס קעגן עפנטלעכעד ^דדענונג(2,3 מ^ל), העצן אין אינדוםטריע־םיכםוכים (2 מ5$ גדעםעד), ש^דנם דורך ניט׳ש^רזיכטיקײט אוןפארזען(1,7 מ5$), מוניציםאלע (1,5 ט5$), ש^דן בדענגען ד־עד ^דדענוננ און דו. די װיכטיקסטע םארברעכנם קענן מוניציםא5ע תקנות זײנען: בויען א,ן א דערלויבעניש $דעד אנדערש װי אין דעד דעדלויבעניש, מאכן אן אבםטרוקציע אוישן נאם און אנדערע. צו דער גרוםע ״ש^דן ברענגען דעד אדדענונג און רו״ געהעדן: £ידן לאטעדייעם, 5אדשפדייטן ם^רנ^נראפיע, שלעפעריי, אוםפ^דזיכטיקע םאדשםדייטונג 8ון קראנקייטן, פאדקויןפ פון ניט׳פאםיקע אדער ניט- 6רישע שםײז און געטראנק, נדבות-בעטן און קארטן׳שולערײ (שװינדל). װי מיר האבן געזען, איז די יידישע פארברעכערישקײט די שטארקסטע ביי די עברות, װעלכע שטײען אין עננן צוזאמענהאנג מיט דער םםעציפישעד סטרוקטוד 8ון יידישן יישוב אין א׳י, אדעד טיט זײן שט^טישן פרצוןן. גענוג צו דערמ^נען, אז כטעט 4/י 2ו:עם יידישן יישו5 װוינט אין גרעסעדע אדער קלענעדע שטעט, און נ$ד 4/ג אין די ק$ל$ניעס און דערםעד (בעדך 1000 טויזנט יידן). די יידן בילדן כמעט 3/4 5ון דער צ^ל פאדדינעדם בײ טראנםפארס/ יידן םאדמ^גן ד^ם רו5 פדיװאטע אויט^ם, זײ שםילן די הויםטר^לע אין אדץ־יסוראלדיקן-האנדל, זײנען דעד הויפטשאקטאד אוישן בוימאדק אאז-װ. ס׳איז בכן קיין װונדער נישט, אז זיי זײנען מעד עלול צו באגײן ע5רות שון $ט דעד קאטעגאריע. קוקן םיר. זיך ^בער צו צו אלע אנדערע מינים שאדברעכנם, זעען מיר, אז ניט נעקוקט אויןש דעם, װ^ם דער דו5 מנין און בנין שון יידישן יישו5 איז קאנצענטדידט אין די גרעםעדע שטעט, ה$ט ד$ך די יידישע באשעלקערונג שון אר׳ן׳^שראל ארוים׳ געװיזן א םך א קלענערע שאדברעכערישקײט װי די ניט-יידישע, װ$ס איז בעיקד ק^נצענטרירט אין ד^רןע און אין קלײנע שטעטלעך. נעמען מיר 5משל די -ם^ליטישע שאדבדעכנס״, װעלכע שםען בכלל װי םםעצישיש׳יידישע שארברעכנם, קומען מיר צו אזא רעזולטאט: בי1 בגידה אין דער מלוכה איז די יידישע שאדברעכערישקײט נאר 3/־ שון דעד ניט׳יידישעד, ביי שארב^טענע שארזאמלוננען, שאראײנען און ארויםדושן