Di Yidishe eḳonomiḳ · 1939-01-01 · 3-1 (יאנואר-מארץ) · p. Seite 784

י?ז־ן אין דער טשעכןןסלןגװאקײ $£ דןגם יאר 1744 ברענגט §אר די בײמישע יידן א קאטאםטראפע: אין דעקרעט 5ון מאריע טערעזע װערן אלע יידן ארויםגעטריבן 6ון בײמען. עם האט ניט געהאלפן קײן טענות §ון האלאנד, ענגלאנד, פוילן, טערקײ און 8ון פוןפם. םוף פעברואר 1745 גײען די יידן אװעק. אין מײ ענדערט די קײזערין דעם דעקרעט און לאזט פארבלײבן די יידן, װעלכע. האבן ביז דעמןןלט נזגך נישט געהאט פארלאזן דאם לאגד. נאך 3 י$ר ציט זי אין גאנצן צוריק דעם דעקרעט, נאך דעם װי זי האט אײנגעזען, אז דער גירוש 5ון די יידן ברענגט דעם לאנד א גרויסן שאדן. פון דעסט װעגן זײנען די ײדן געװען באגרענעצט אין זײער רעכט: אין דער ערשטער רײ האט מען געזארגט, זײ זאלן זיך נישט צו שטארק .פארמערן, און דעריבער האבן נאר די עלטםטע -זין געמעגט חתונה האבן און די צאל 8ון די א״ג ״פאמיליאגטך איז געװארן 5עסטגעשטעלט אױף 3583, דער5ון 1144 אין פראג און 2439 אין דער פראװינץ. יאזעף דער 2טער הײבט די צאל ביז 8600, און דאם האט געדױערט ביז צו דער רעװאלוציע 5ון 1848. אין מערן 6לעגטמען יידן ארויםטרײבן 5ון ברין, איגלאװע און זנוים אין 15טן און 16טן י״ה? די 5ארטריבענע 5לעגן זיך 8ארשפרײטן איבערן לאנד און האבן מיטגעהאלפן צו דער װירטשא8טלעכער אנטװיקלונג 8ון די קלענערע יישובים. אין דער תקו5ה 5ון איבערגאנג 5ון נאטוראלער װירטשא5ט צו געלטװירטשא5ט האבן די יידן אויסגע5ירט א גזןר װיכטיקע אוי8גןיבע אין עקאנאמישן לעבן. ״די יידן האבן אויסגע8ילט א בלײז אין עקזןנןזמישן ארגאניזם 8ון לאנד און זײנען אין יענע צײטן געװען דער עיקרדיקער 8אקטאר אין װירטשא5טלעכן לעבן, און הױת װי זײ האבן צוגעשטעלט קאפיטאל צו קריגסצילן, האט מען זײ ניט געקענט אויםמײדן אויך אין פאליטישן לעבך.1 מיט דער צײט װאקסט אבער אוים אין דעם שטאטישן מיטלשטאנד א קאנקורענט און די יידן פארלירן זײער באדײטונג. עס פארמאכן זיך אויך פאר זײ אלץ מער װירטשא6טצװײגן, און די יידן װערן אין אלץ א שטארקערער מזןם געשטופט צום האנדל. די מערישע יידן האבן געלעבט אין אפגעזונדערטע געט$ם, װעלכע זײנען טײלװײז נאך דער עמאנציפאציע 5ארבליבן װי א״ג ״פאליטישע יידן• געמײנדעם״. זײ פלעגן אויך 5ארשטארקט װערן דורך פוילישע יידן און דורך װינער נאך דעם גירוש אין יאר 1760. פון דער צװײטער זײט האבן א סך ײדן גאכן אײנ5ירן דעם ״5אמיליאנטן-געזצץ״ אין 1726 אויםגעװאגדערט 5ון מערן. אונטער יאזעף דעם 2טן איז אויך דא לײכטער געװזזרן די לאגע. 5אר 1848 זײנען די יידן געװען לחלוטין רעכטלאז, און נאר א קלײנער שיכט איז געװען פרױוילעגירט. דאס זײנען געװען די אינדוסטריעלער, װעלכע ז66 ם1 מ16>ט[ •7661י\ •61061 07628י 1)מנז 616!2 ,■961112 1 ־ .1932 .111£נ1מק6א 611ו1ס15ס31זזס51סמ'ס116ס3י1'