Di Yidishe eḳonomiḳ
- Journal
- Di Yidishe eḳonomiḳ
- Volume
- 3 (1939)
- Issue
- 3-1 (יאנואר-מארץ)
- Date
- 1939-01-01
- Page
- Seite 769 (sequence 16)
- Language
- Yiddish, English
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 80% known words query
- IRI
…/3771019-7564094-7565871--0779-3771792- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
8. לינדעו* 14 ןןן אנדער 6ןגך. און װײל אין די מיטעלע און גרעסערע שטעט זײנען די דאזיקע מעגלעכקײטן תמיד גרעסערע װי אין קלײנעם שטעטל, טרע6ן מיר םאקע, װאס גרעםער ם׳איז די שטאט אלץ װײניקער אײגענע קינדער באשעפטיקט אין די װארשטאמן: אין. שטעטלעך מיט װײניקער װי 2 טויזנט אײנװוינער זײנען נאך פאראן 3,5 אײגענע קינדער אויף 10 װארשטאטן, אין קאװנע שוין נישט מער װי 0,8. 5ון דעסט װעגן, הגם עם 6עלן אין קאװנע און אין די גרויסע שטעט די אײגענע קינדער אין װארשטאט, פאלט נישט די צאל באשעפטיקטע אין װארשטאט. דעם אוים5על 5ון די אײגענע קינדער קאמפענםירן דא מיט אן עודף די לוינןןרבעטער, װןןם זײער צאל װןןקםמ מיט דער גרײם פון דער שטאט. איןשטעטעלע, וװ דאם אײגענעקינד דריים זיך ארום אין װארשטאט, א5ילו װען מ׳דארף נישט האבן א צוהילף-פוח — װײל װאס זאל טען טון מיט א זון אין שטעטל, וװ קײן אנדער זאך איז ניטא? — איז דער פלאץ אין װארשטאט רעזערוױרט אין דער ערשטער רײ 5אר דער משפחה, און נאר זעלטן זײנען דא ארבעט׳מעגלעכקײטן פאר לוינארבעטער. אין דער גרויסער שטאט זײנען אי די ארבעט־מעגלעכקײטן גרעסערע, און דאס איז גורם צו א 6ארגרעםערונג 6ון װארשטאט, אי די לוינארבעטער קענען 6ארנעמען די ערטער, װאם די אײגענע קינדער האבן איבערגעלאזט. דער אנװאקם װידער 5ון דער צאל לוינארבעטער §ארגרעםערט די צאל באשעפטיקטע אין װארשטאט, װארעם ס׳זײנען אויך 5אראן מער לערניינגלעך (מיטן אויםנאס םון קאװנע), אזוי אז בשעת די ליניע 5ון די לוינארבעטער לוי8ט אין דער קעגנגעזעצטער ריכטונג װי די קרומע 5ון די אײגענע קינדער, גײט זי אבער פאראלעל צו דער קרומע 5ון די באשע5טיקטע בכלל. װאם איז נוגע די לערניינגלעך, טרע5ן מיר זיי צום װייניקםטן אין די קלענםטע און קלײנע שטעטלעך, אבער אױך אין קאװנע. הגם די דירעקטע מאטיװן זײנען אין בײדע 5אלן די זעלבע, שטעקט אבער בלי שום ם5ק הינטער זײ א גאר אנדער װירקלעכקײט: אװדאי לוינט נישט צו שיקן קינדער אין דער לער אין מלאכהשע װארשטאטן נישט דא און נישט דארטן. אבער■ אויב אין קאװנע לוינט נישט צו שיקן קינדער אין דער מלאכה־לער דער5אר, װײל אין אנדערע װירמשא5ט־געביטן זײנען דא גרעםערע מעגלעכקײטן (א ראיה, א5ילו אײגענע קינדער בלײבן נישט אין װארשטאט!>, לוינט נישט אין קלײנעם שטעטל צו לערנען זיך א 5אך בכלל, הגם די פערספעקטיװן ערגעץ אנדערש זײנען אויך קלאגעדיקע. - אויב אין קאװנע קאן מען זאגן, אז רעלאטױו לוינט ניט צו לערנען זיך א מלאכה, מעג מען זאגן, אז אין קלײנעם שטעמל לוינט דאם ניט אבסאלוט. דער מאטעריאל אונדזערער, און דאס איז זײן חיםרון-איז גישמ געקליבן אוי5ן 5אן 6ון בעל־מלאכהשן שיכט אין ליטע בכלל, אויך 5ון ניט־יידישן; דעריבער װײסן מיר נישט, צי גײט דאם אונטער די מלאכה אין קלײנעם שטעטל בכלל, אדער עם װאקסט