Di Yidishe eḳonomiḳ · 1939-01-01 · 3-1 (יאנואר-מארץ) · p. Seite 763

פ. לינדנר 8 ליטע, װאס דאמינירט אין יידישן האנטװערקער-שיכט, װאס בילדעט די באזע. איבער איר קארגע 20% בעלי־מלאכות, װאם באשעפטיקן 2-1 לוינארבעטער, י און נישט מער ײי 472% פון יידישע בעלי-מלאכות באשעפטיקן 3 און מער לוינארבעטער. אמת, אין װארשטאט זײנען נאך באשעפטיקט לערניינגלעך און אײגענע קינדער, ןןבער מיר װעלן שפעטער זען, אז די צאל לוינארבעטער װירקט ממשותדיק, אויב נישט דער עיקר, אױף דער פמותדיקער אויס5ורעמונג 5ון װארשטאט. אמת, נישט אומעטום איז דאם בילד אזוי אין אײן טאן, אין גרויען, געהאלטן. מיר האבן שוין 5ריער געזען, אז דער קאװנער װארשטאט איז אין דורכשניט 4 מאל גרעםער 5ונעם קלײנשטעטלדיקן, און די טאב׳ 111 מאכט זן סך פלזןםטישער די אונטערשײדן. אין קלײנעם שטעטל איז נאך גרויער דאם בילד: גאנצע 87,7% 5ון די יידישע װארשטאטן באשעפטיקן בכלל נישט קיין לוינארבעטער, נישט מער װי 3%,ס װארשט׳ באשע5טיקן 4 און מער לוינ- ארבעטער. װאס גרעסער די שטאט, אלץ שאר5ער די5ערענצירט זיך דער יידישער האנטװערקער-שיכט, אלץ װײניקער טרע5ן מיר װארשטאטן אן לוינארבעטער בכלל, אלץ מער און אלץ גרעסערע װארשטאטן מיט לוינארבעטער. דערבײ איז דער מהלך אלץ גרעסער, װאם מער מיר גײען אריבער םון קלײנעם צום גרעםערן װארשטאט. אין קאװנע איז דער פראצענט בעלי-מלאכות מיט 1 ארבעטער נאר 272 גרעסער װי אין די קלענסטע שטעטלעך, מיט 2 ארבעטער שוין 3 מאל גרעםער, מיט 3 ארבעטער מער װי 5 מאל העכער, מיט 4 ארבעטער — 15 מאל העכער, מיט מער װי 4 ארבעטער — 28 מזןל העכער. אבער עפ זײנען 5אראן אונטערשײדן צװישן די װארשטאטן נישט נזןר אין די באזונדערע טיפן שטעט, נאר אויך אין די באזונדערע בראנזשעם, און אונדזער טאב׳ /ץ1 גיט אונדז די מעגלעכקײט צו אבםערװירן די זאך פון דעם קוקװינקל. דעם העכסטן פראצענט װארשטאטן אן לוינארבעטער <בײ א דורכשניט 5ון 75,8%) טרע5ן מיר אין דער מינעראל-בראנזשע <88,5%),טעקםטיל(86,5%) און באשפײז <%ס,85). װעגן דער טעקםטיל-בראנזשע װײסן מיר שוין, אז דא גײען ארײן 2 אפשטארבנדיקע 5אכן, ם׳איז בכן נישט קײן וװנדער, װאס דא טרע5ן מיר אזא גרויםע צאל װארשטאטן אן לוינארבעטער. דער הויכער פראצעגם װארשטאטן אן לוינארבעט אין דער מינעראל-בראנזשע איז משמעות דער רעזולטאט 5ון די נאטירלעכע פראדוציר-באדינגונגען 5ון דער א בראנזשע: 5ון די 5 5אכן אין דער בראנזשע: גלעזערײ, טעפערײ, מולערײ, מאלערײ און בורשםין-אויסארבעטונג, זײנען 3 ״װאנדערנדיקע״ 6אכן אין דעם זינען, אז דא עקסיםטירט אײגנטלעך נישט קײן װארשטאט, און דער בעל-מלאכה גײט צו דער ארבעט: צום נײעם בנין, צו דער 5רישער דירה, צו די 5ענצטער, ממילא זײנען דא בכלל זעלטן 5אראן לוינארבעטער. דעם העכסטן פראצענט