Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-01-01 · 2-1 (יאנואר-פעברואר 1938) · p. [Seite]

45 יידן #ין װארשע און ל$דזש אײדער ימיר האבן געענדיקט די ארבעט װעגן װארשע, זיך אפצושטעלן קורץ אויף לאדזש, און נאך דעם באטראכטן בײדע שטעט צוזאמען. §אר דער צייט, זינט םעפטעמבער חודש, איז ארויס דער באנד מיט דאטעם §ון דער פאלקם• צײלונג װעגן לאדזש. די צװײ שטעט — װארשע און לאדזש — זײנען די גרעסטע אין פוילן. בי_י יידן זײנען דאס די צװײ גרעסטע קהילות אין אײראפע, ניט גערעכנט מאסקװע, װאם האט רעכט אויפן צװײטן ארט נאך װארשע, זי איז אבצר אפגעטײלט מיט א כינעזישער װאנט. לאדזש האט די לעצטע 17 יאר אריבערגעיאגט לאנדאן, בודאפעשט און װין. פון 156155 יידן אין 1921 האט די צאל א שפרונג געטון אויף 497 202 אין 1931 און אויף 612 219 אנהײב1.1936 אנהײב 1938 האט לאדזש געװים ניט װײניקער פון 225 טויזנט יידן. פון אלע גרויסע שטעט אין פוילן איז זי די אײנציקע, וװ דער פראצענט ײדן איז ניט געפאלן. קלאר, אז לאדזש פארדינט א גרונטיקע און דעטאליזירטע באטראכטונג, שוין אפגערעדט פון דעם װאם דאס איז דאך דער צװײט גרעםטער יידישער פראלעטארישער צענטער. באטראכטנדיק בײדע שטעט צוזאמען, געװינען מיר ניט גאר דאם, װאם מיר קאנען פארגלײכן אין א סך פראגעס די צװײ גרעסטע מאסן־אנזאמלונגען פון אײראפעישן יידנטום, נזזר מיר שפארן אונדז אױך אײן א סך איבערחזרונגען, װאם װאלטן געװען אומ8ארמײדלעך בײ א געטײלטער באטראכטונג. פדי אנצויאגן װארשע װעלן מיר באלד באהאנדלען די ענינים, װעלכע מיר האבן שוין בנוגע װארשע באטראכט. מיר װעלן בכן אנהײבן מיט די עקאנזןמיש אקטיװע בײ לאדזשער יידן. ניט בײ אלע פונקטן װעט זײן מעגלעך א פארגלײך פון בײדע שטעט מיט 1921, װײל װעגן לאדזש פארמאגן מיר ניט 5ארן יזזר 1921 אזעלכע דעטאליזירטע דאטעס װי װעגן װארשע, אבער גראד װעגן דער װיכטיקסטער §ראגע — װעגן יידישן ארבעטער־קלאמ — פארמןגגן מיר גענוג אויספירלעכע צאלן אויך §ון דער ערשטער פוילישער פאלקסצײלונג. טאבעלע גיט אונדז די עקאנאמיש אקטױוע אין לאדזש אין צװײ צײטפונקטן: אין 1897 און אין 1931. דער פראצענט עקא׳נאמיש אקטױוע האט באטראפן: י?( ר בײ <;ון ביי ניס>יידן 43,8% 34,1% 1897 ״ 53,4 1931 ״ 42,6 דאס בילד פון װארשע חזרט זיך דא איבער, נאר נאך אין א שטארקערער מאם: דער פראצענט עקאנאמיש אקטױוע בײ יידן האט זיך פארגרעסערט פון 1897 ביז 1931 אויף גאנצע 24,9 פראצענט. אויך דא מוז מען צוגעבן, װי בײ .8 .ק ,1937 1.662 ,0621.£ 3)10135 .:81,11 :!נמגסס?! 1