Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-01-01 · 2-1 (יאנואר-פעברואר 1938) · p. [Seite]

*ז. פ$געלז$ן 22 אריבער 20 פראצ/ נאר די צאלן פון די טויטפאלן זגינען הטאבילערע. אבער אחוץ די װאקלענישן קען מען ינישט אויפדעקן קײן שום בולטע אנטװיקלונג• טענדענץ אחוץ בײ די חתונות אפשר. נאך בולטער װעט זיך ארויסװגיזן די רעלאטױוע סטאביליזאציע פון די געבורטן און טויטפאלן, װען מיר װעלן נעמען עפעס לענגערע פעריאדן, למשל 5יאריקע (זע טאב׳ 11, ז׳ 21). װי מיר זעען, װייזן די דורכשניטלעכע יערלעכע צאלן פון די געבורטן, טויטפאלן און נאטירלעכן צװואקם — ניט געקוקט אויף די גרױםע װאקלענישן פון יאר צו יאר - גאנץ קנאפע שינויים פאר די 15 יאר. בפרט װען מען זאל זײ פארגלגיכן מיט די שינױים, װעלכע מיר אבסערװירן אין פוילן בכלל. די צאל יידישע געבורטן האט זיך פארקלענערט נאר אויף 2,5 פראצ׳ (אין גאנצן לאנד אויף 8 פראצ׳), די צאל טױטפאלן איז געװאקםן אויף 2 פראצ׳ (אין גאנצן לאנד גע5אלן אױף 9 פראצ/. די געהעריקע קאע5יציענטן װײזן שוין אויף א בולטערער ירידה׳טענדענץ פאר די געבורטן און נאטירלעכן צװואקם: דער קאעפיציענט פון די געבורטן האט זיך פארקלענערט אויף 13 פראצ/ פון נאטירלעכן צװואקם אויף 21 פראצ, <מחמת די קלײנע שינויים אין דער שטארביקײט); אבער אויך די ירידה פון דער געבורטיקײט איז נישט גרוים אין פארגלי״יך מיט דער אנאלאגישער ירידה 5אר דער גאנצער באפעלקערונג אין לאנד - א ירידה פמעט אויף 21 פראצ/ דער פארגלײך 5ון די געהעריקע קאעפיציענטן 5ון דער יידישער און אלגעמײנער באפעלקערונג מוז איבער די העכער דערמאנטע באװארענישן געמאכט װערן זײער 5ארזיכטיק. מיר קענען למשל 5עםטשטעלן, אז די א5טקײט 5ון חתונות בײ י?דן אױ אױף 35-25 פראצ, נידעריקער װי די דורכשניטלעכע אלפוילישע; אבער א גרויסן טײל פון דעם אונטערשײד דארף מען דיסקאנטירן אוי5ן חשבון 5ון די ״ריטועלע״ חתונות, װעגן װעלכע מיר האבן גערעדט; מיר קענען אבער נישט גענוי שאצן זײער השפעה אויף דער חתונות-א5טקײט בײ יידן, װײל מיר װײםן נישט, װיפל ״ריטועלע״ חתונות קומען 5אר יערלעך. ענלעך איז מיט די געבורטן: 5ון דער טאב׳ 11 איז געדרונגען, אז די יידישע געבורטיקײט האט אין די פסדרדיקע 5־יאר-אפשניטן באטרא5ן: 64 פראצ/ 65 פראצ, און 70 פראצ, 5ון דער אלפוילישער דורכשניטלעכער. אבער װי ם^איז ■שוין דערמאנט געװארן איז די פאקטישע צאל געבורטן א םך העכער. אין דער העכער ציטירטער ארבעט װעגן דעם נאטירלעכן צװואקם 5ון דער יידישער בא5עלקערונג קום איך צום אוים5יר, אז דער אונטערשײד האט אין די יארן 1929-1927 באטראפן 40-35 פראצ׳ 5ון דער 5אררעגיסטרירטער צאל געבורטן•, אויב אזוי װעט דער װײזער 5ון דער יידישער געבורטיקײט אין 5ארגלי_יך צו דער אלפוילישער באטרע5ן ארום 90 פראצ, און די געבור־ טיקײט גו5א װעט זײן בערך גלייך מיט דער רוימיש־קאטוילישער געבורטיקײט, בשעת איצט איז זי די נידעריקםטע 5ון אלע קאנ5עםיעם אין לאנד.