Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-03-01 · 4-3 (מערץ-אפריל 1938) · p. [Seite]

105 װעגן $ן קןןנסטרוקטיװן פל#ן 3אר די יוילישע יידן אויף זײ װעט מען קאנען זיך דערשלאגן, ןזז אין די דאזיקע 1.500 ײדישע װירטשא8טן זאלן מיט דער צײט זײן פארנומען ביז ססס.3 יידישע ױנגע מענטשן. אבער אויך אין די װירטשא§טן מיט א §ארמעג §ון 10 ביז 25 הא לזןנד װערט ןןגרויםן טײל יאר גענוצט לוינארבעט און אויך בײ די דאזיקע אײגנטימער װעט מען געװיס קאנען באזארגן עטלעכע הונדערט יידישע ױנגע מענטשן. מיר װאלטן עם געהאלטן פאר אן ערפאלג, װען' ם׳װאלט זיך אײנגעגעבן דאם ערשטע יאר צו באזארגן 500 יידישע ױנגע מענטשן ן אין צװײטן יאר — ססס.11 אין דריטן יאר — 1.500. און נעמען מיר אן, אז ם׳זאל זיך אײנגעבן ביזן 5טן יאר דערפירן די צאל שטענדיקע באשע5טיקטע בײ יידישע ערד-אײגנטימער אפילו נאר ביז ססס.3, װעט דאם זײן א גרויםע דערגרײכונג. מען דארף ניט פארגעםן, אז יעדער יאר װעט קומען א נײער קאנטיגענט מענטשן, אזוי אז אין צען יאר װאלטן מיר דורכגעפירט א פאר צענדלינג טויזנט יידישע ױנגע מענטשן דורכן דארף, דורך אן ארבעט-שולע, װאם ע8גט גאנץ נײע פערםפעקטױון פארן יידישן יונגן מעגטשן, דורך א לעבן- םדר און ארבעט-שטײגער, װעלכע װאלטן ניט נאר די יידישע הענט געמאכט הארטער, נאר אויך די פלײצעם פעםטער און צופאםונג-פציקער. די מעלות פון דער שטאטישקײט װאלטן דאך אין אײן יאר ניט געגאנגען פארלארן. דער יידישער יונגער מענטש װאלט נאר געװארן בזזװא§נטער מיט פיזישער פארהארטעװעטקײט און מיט פםיכישער ארבעט-גרײטקײט. מיר מײנען אבער, אז אויך בײ די קלײנע יידישע לאנדװירטן, באזונדערס בײ די, װאם האבן פון 5 ביז 10 העקטאר לאנד, װעט מען קאנען ארײנשטעלן ױנגע מענטשן אויף ארבעט. מעגלעך, אז ניט אויף א גאנץ יאר, איז אויף די זומער-חדשים. און מיר §ארמאגן גראד אגאנץ גרויסן עלעמענט, 5ןןר װעלכן זומער-ארבעט אין א דארף װאלט געװען זײער נוצלעך. א גרויסער פראצענט §ון אונדזערע ארבעטער שטעלן §אר מיט זיך גאנץ ױנגע מענטשן. אין װארשע און אין לאדזש זײנען, לויט דער צײלונג פון 1931, געװען העכער 105 טויזנט לויננעמערם יינגער פון 21 יאר; קרו5 צו 25 טויזנט לויננעמערם זײנען יינגער 5ון 17 יאר און קרו5 צו 2.500 יינגער 5ון 14 יאר. די גרעםטע צאל ױנגע ארבעטער זײנען באשעפטיקט אין די קלײנע שװיצװארשטאטן. און מיר פןןרשפארן צוצוגעבן, ןןז יידן מןןכן אוים צװישן די דאזיקע ױנגע ןזרבעטער ןן גזזר געדיכטן פראצענט. §ון אן ןןנקעטע,* װאם האט ארומגענומען ביז §יר טויזנט יידישע ױגנטלעכע ארבעטער, װײסן מיר, אז קרו5 צו 40 פראצענט §ון ןןלע יידישע יוגנטלעכע ארבעטער זײנען יתומים, אדער אן אײגעם פון די עלטערן. די זעלבע ןןנקעטע האט געװיזן, אז קרו5 צו ןן העל5ט 5ון די יונגע יידישע ארבעטער שלא5ן צו 5 און מער פערזאנען אין אײן צימער אוך קרו5 צו צװײ דריטל 5ון אלע ןןרבעטער שלאפן צו צװײ פערזאנען אין אײן יעקב לעשטשינסקי, די יידישע ארבעטער״ױגנט אין פוילן, וי8רשע 1929.