Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-05-01 · 6-5 (מיי-יוני 1938) · p. [Seite]

273 םטאטיםטישמ נץסיצן { איז לגבי 3אר מ י$רן די צאל יידישע םמודעגטן געפאלן מיט קארגע סס9׳ בשעת די צאל םטודענטן פון אלע אנדערע קאנפעסיעם — פון די נאצי$נ$לע מיעוטים בתוכם — ה$ט אין לעצטן י>\ר געשטייגט. דער יידישער $בטײל איז במשך די לעצטע 10 יאר געפ&לן אויף מער װי א העלפט: באך אין שוליאר 1928/29 האבן יידן באטראפן א ג?*נץ פינפטל טיז אלע םטרדעגטן, אץ אנטײל, װאם איז איבער דעם שט$טישן כאראקטער פון דער ײדישער באפעלקערונג, בפירוש ניט געװען צו הויך 5 ביזן י$ר 1937/38 איז דער יידישער אנטײל געפאלן אויף 9,9 פראצ׳ — ער באטר-עפט שוין אזוי 5יל, װיפל עם ב$זםרעפט דער פראצענט יידן אין דער באפעלקערובג פון לענד. ביזן יאר 1932/33 האלט זיך די אבטװיקלובגם״ליביע פון די יידישע םטודעבטן בדרך גלל פאראלעל צו דער אבמװיקלובג פון דער סטודענטנש$ן5ט בכלל װי אויך פון אירע באזונדערע נ8ציא• נאל״ק$נ5עםי$נעלע םעקטארן. עם װאקםט ביז דעמ$לט די צאל םטודענטן פון די באזובדערע נאציאבאלע גרופעס, עם װ<גקםט פארעלעל, שט$ןרקער אדער שװאכער, די צאל יידישע םטודענטן. §8ר8ן אונטערשײדן אין טעמם, אין פארבעם, בישט פ^ר^ן אבער קײן אובמערשײד אין דער טענדענץ; אין יאר 1933/34 פאלט די צ$ל םטודענטן בכלל, אבער כמעט פון אלע, אויך פון דער פוילישער (רוימיש״קאטוילישער) סטודענטן־גרוכע. $בער בשעת ביי דער לעצטער גרופע איז די ירידה נאר א פארבײגײענדיקע, און אין יאר 1937/38 ה$ט די צאל פוילישע סטודענטן שוין גאבץ היפש אריבערגעי$גט זײער פריערדיקן קולמיבאציע״פובקט פון 1933/32 5 אויב די ירידה איז אויך געװען נאר א פארבײגײענדיקע בײ די אוקר$ןיבער (גריכיש״קז1ט׳),~ה$ט די יידיעע גרופע געליטן דױערבדיק און אן אויפהער. די לעצטע רובריק פון דער ט&בעלע, װאס גיט אונדז די שיבוײם 5ון דער צאל יידישע םטודעבטן אין יעדן י$ר אין 3ארגלײך צום 5ריערדיקן (אין פר$צ׳), װײזט אובדז זיבט 1933/34 באר מיבוםן: א שטארקע ירידה אין די ערשטע 2 יאר, עפעם א שװאכערע אין די װײטערדיקע 2 י$ר, און װידער א קל$*פ אין איצטיקץ, לעצטן י$ר. אין טעמפ פון דער ירידה זײנען צװישן די באזונדערע אונױוערםיטעט״צענטערם קײן גרויםע נפקא״מיבהם נישט פאראן״ קעגן טײלן זיך גאנץ בעזובדער אוים עטלעכע פצקולטעטן, װי מיר זעען עס פון דער טאבעלע 11 ( ױ 274). אויף אלע פאקולטעטן אן אויסבאם איז גע5אלן דער פראצענט יידן. אבער צװײערלײ םיבות, פון א דיאמעטראל פארשײדענעם כאראקטער, פון $ן אנדער פארבעם, און ממילא מיט אנדערע רעזולטזןטן, האבן געטריבן די ירידה אויף די באזונדערע פאקולטעטן. א גאנצע רײ §אקולטעטן, אזויבע װאס גיבן בעסערע מעגלעכקײטן פון מאטעריעלער אײנארדעבובג, זײנען שוין צוריק מיט 10—15 יאר געװארן 5ארמאכט פאר יידן. דעריבער איז נאך אין 5ריערדיקן פעריאד געפאלן דער פראצענט יידן אויף מעדיצין, פארמאציע, דענטיםטיק, װעטעריבאריע. אין אבדערע 5אקולטעטן איז דער פראצעגט יידן געפאלן, מחמת יידן האבן אלײן אויפגעהערט צו גײן אויף די דאזיקע פאקולטעטן: דאס איז שײך דער עיקר צו יורי און פאליטישע װיסנשאפטן, אבער אויך צו 8ילאסאפיע. דא איז דער װעג פאר יידן געשטאנען אםן. 5ילאםאפיע—װײל םיי װי האט די מלוכה קײן פאסטנט אין די מלוכהשע שולן נישט געגעבן, ױרי — װײל די אויםזיכטן זיינען ניט גרעםעד װי פון פילאםאפיע. די פויפעריזירובג פון יידישן אדװאקאטן״שטאגד און דאם אבםאלוטע 5ארשפארן פאר יידן דעם צוטריט צו מלוכישע און קאמובאלע אמטן האבן אפגעשלאגן דעם חשק בײ יידן צו גײן אויף ױרי. און אויף דעם דאזיקן באך צוטריטלעכן 5אקולטעט איז דער םראצענט