Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-07-01 · 8-7 (יולי-אויגוסט 1938) · p. [Seite]

־.?יפאװסק׳ 402 ביי דער באנק פון אינלענדימער װירטי שאפט איז אויפגעקומען א גרויםע קאנצערןי אפטײלונג, די לאנדװירטשאפטלעכע באנק װידער דזאט איבערנענומען טעקםטיל״אונטערנע״ מונגען. די ריזיקע לאקאטעם 5ון די פוילישע שפארקאסעם באשטײען אין 95 פדאצ׳ פון מלוכה״פאפירן און די קאמוגאלע שפארקאםעם ה*ןבן אין זײער פ^רטפעל 3/4 עפגטלעכע פאפירן. װי אזוי מען פארנוצט דאס געלט, איז צו זען פון עטלעכע ביישפילן: מחמח שטייער-הנחות ד.$ט דער מלוכה״ אוצר בײ אײן אונטערנעמוגג געהאט אן אנװעד פון 5 מיליאן, בײ א צװײטער 2/ג 1 מילי$ן. געלטער, פאר װעלכע די מלוכה האט אלײן געצאלט 10 פר$צ/ שטעלט זי אין רשות פון פון אירע אונטערנעמונגען צו 8 און אפילו 2/ג6 פר§צ' און צום סוף שעגקט זי םײ די ציבזן, םײ דעם קאפיטאל. די מלוכה״באנען ה$בן באצאלט דעם קאדטעל פאר קארביד מיט 50 פראצ׳ מער, װי ס׳האט ^ארלאנגט א פריװאטער קאנקורענט. כדי צו באװײזן, אז די מלוכה-טארטאקעס רענטירן, האט די דירעקציע פון די מלוכה״װעלדער זײ פארקויפט. געהילץ פאר א טײל פון מארקפרײז. דער אנטי״עטאטיסט שיקארםקי איז זײער קאנםעקװענט. 3אר דעם װערט 5ון א בירגער האט ער נאר אײן מ$ם. ״זײן װערט/ זאגט עד, װאלט איך געמאסטן מיט דער גרײס פון דער פר$דוקציע, װעלכע ער גיט ארוים אדער ער איניציירט*. $בער ער פארגעםט אין גאנצן אן דער דאזיקער מאם/ װי גאר עד דערמאנט זיך אן דעם יידישן בירגער. קריטיקירנדיק דעם עטאטיזם, איז ער דאף גרײט אים מוחל צו זײן די שװערע זיגד זײגע, װען ער װאלט כ$טש געהאלפן גאציאנאליזירן דעם האנדל אין פוילן. ד״ר י. ליפאווסקי/װארשע ארבעט׳ אויםקער קאפיטאל מלוכה״אונטער״ נעמובגען. . 150/0 ס/״23 ס/370 . ס/850 ס/770 630/0 פרױואטע אוב״ טערנעמונגען. ניט געקוקט אויף אלע פארלײכטערונגען, באשעפטיקט דער מיט 40 פראצ׳ קלענערער מלוכה״קאפיטאל דרײ און אהאלבמאל װײניקער ארבעטער און מאכט פמעט 6 מאל א קלענערן אויםקער װי דער פריװאטער קאפיטאל. שיקארםקי האט זײער ניט ליב דעם עטא״ טיזם, אבער ער איז נאך א גרעםערער געגענער פון די קארטעלן. דער עטאטיזם, מײנט ער, ה$ט בדלות געשטעלט נאר די קלײנע אונטערנעמער, די גרויסע ה$ט ער לא די װאס געל§זן לעבן, ב$ד ער האט מיט זײ זיך §ארבונדן, כדי מיט שומפישע כוחות צו באקעמפן די קארטעל״ ברעכערס. דער אינטערװעבצי^ניזם פון דער מלוכה, װעלכע ה§ט געזאלט פארזיכערן א §רײען װירטשאפטלעכן פארקער, האט זיך פאראײניקט מיט א 5אקט^ר, װאם האמעװעט דעם דאזיקן פארקער. בײ דעם קאנױנקטור״אויפשטײג פון 1936—1937 זײנען די הורט-פרײזן געװאקםן אויף 16 פראצענט, בעת אין לאחדים״האנדל האט דער וװקס אויםגעמאכט םך״הכל 6 פר§צ/ דאםבאװײזט, אז די פאליצײיש״אדמיניםטראטיװע מעטאדע פון רעגולירץ די פרײזן דריקט קודם כל אויף דעם מיטעלן און קלײנעם האנדל. דארטן װידער, וװ דער עטאטיזם צװינגט דעם קארטעל אראפצודריקן די פרײזן, געשעט ד§ם אויך ס'רו2 אויפן חשבון פון האנדל. דעם גרעסטן פעלער ה$ט מען אפגעטאן דערמיט, װאס מען האט דערלויבט דעם עטאטיזם צו שאפן פאר זיך א מעכטיקן פינאנציעלן אפאראט, װ$ם מיט זיין הילף קאן ער ארויס״ זויגן מיליארדן פון װירטשאפטלעכן ארגאניזם פון לאנד און פארבוצן זײ אן דער געהעריקער עפנטלעכער ק$בטר$ל אויף א רײן בױראקרא״ טיש[, ניט עקאנאמישן אופן.